Οι αρχαιολόγοι αστειεύονται συχνά ότι οι πραγματικοί θησαυροί ανακαλύπτονται την τελευταία μέρα μιας ανασκαφής. Για την ομάδα των αρχαιολόγων του Buckinghamshire της Αγγλίας, το χιούμορ αποδείχθηκε αληθινό. Όπως αναφέρει η Harriet Sherwood για τον Guardian, οι ανασκαφείς έκαναν πρόσφατα την ανακάλυψη τριών ρωμαϊκών προτομών, μια ανακάλυψη που συμβαίνει μια φορά στη ζωή, στη θέση μιας πρώην νορμανδικής εκκλησίας.
Οι ερευνητές ανακάλυψαν τα γλυπτά —μαζί με μια σπάνια γυάλινη κανάτα— κατά τα τελευταία στάδια των ανασκαφών στην εκκλησία της Αγίας Μαρίας, η οποία χτίστηκε γύρω στο 1080 μ.Χ. και γκρεμίστηκε στα μέσα του 20ού αιώνα. Ανασκάπτουν την τοποθεσία εν όψει της κατασκευής του HS2, ενός νέου σιδηροδρόμου υψηλής ταχύτητας, που θα συνδέει μεγάλο μέρος της Αγγλίας με τη Σκωτία. Τα προηγούμενα ευρήματα που έγιναν στη διαδρομή του τρένου περιλαμβάνουν έναν ελισαβετιανό κήπο, έναν σκελετό ενός θύματος δολοφονίας της Εποχής του Σιδήρου και ένα θησαυροφυλάκιο με νομίσματα 2.000 ετών.
«Το να ολοκληρώσουμε την ανασκαφή με αυτά τα εντελώς εκπληκτικά ευρήματα είναι πέρα για πέρα συναρπαστικό», λέει η επικεφαλής αρχαιολόγος Ρέιτσελ Γουντ. «Τα αγάλματα είναι εξαιρετικά καλά διατηρημένα και πραγματικά έχεις μια νέα εντύπωση για τους ανθρώπους που απεικονίζουν – το να κοιτάς κυριολεκτικά τα πρόσωπα του παρελθόντος είναι μια μοναδική εμπειρία».
Η Γουντ και οι συνεργάτες της βρήκαν δύο πλήρεις πέτρινες προτομές ενός ενήλικου άνδρα και μιας γυναίκας, καθώς και αυτό που φαίνεται να είναι το πέτρινο κεφάλι ενός παιδιού. Τα κεφάλια θάφτηκαν δίπλα σε δύο ασορτί κορμούς για τα ενήλικα αγάλματα.
Οι ειδικοί εικάζουν ότι οι μορφές αρχικά βρίσκονταν σε ένα ρωμαϊκό μαυσωλείο που χτίστηκε στη θέση της νορμανδικής εκκλησίας κατά τη διάρκεια της ρωμαϊκής κατοχής στη Βρετανία. Η δομή σε σχήμα τετράγωνου καταστράφηκε στη νορμανδική εποχή, με την εκκλησία χτισμένη πάνω στα ερείπια της. Τα αγάλματα μπορεί να γκρεμίστηκαν, να βανδαλίστηκαν και να θάφτηκαν εκείνη την εποχή.
Ο τόπος της αρχαιολογικής ανακάλυψης βρίσκεται στο χωριό Stoke Mandeville, περίπου 46 μίλια βορειοδυτικά του Λονδίνου και η τοποθεσία έχει μακρά ιστορία. Σύμφωνα με τις έρευνες των αρχαιολόγων, κάτοικοι της Εποχής του Χαλκού της περιοχής μπορεί να έχουν τροποποιήσει έναν φυσικό τύμβο για να δημιουργήσουν έναν ταφικό χώρο. Το ρωμαϊκό μαυσωλείο και η νορμανδική εκκλησία αντικατέστησαν με τη σειρά τους αυτόν τον ταφικό τύμβο.
Η ανασκαφή αποκάλυψε επίσης ρωμαϊκές τεφροδόχους, κεραμίδια στέγης και κομμάτια μιας σπασμένης γυάλινης κανάτας. Πρόκειται για μια σπάνια κανάτα σε εξαγωνικό σχήμα και το μόνο γνωστό δείγμα παρόμοιου άθικτου αγγείου βρέθηκε στην Τυνησία και τώρα εκτίθεται στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης στη Νέα Υόρκη.
Η εκκλησία της Αγίας Μαρίας έγινε πρωτοσέλιδο στον βρετανικό τύπο, όταν η ομάδα HS2 ανακοίνωσε τα σχέδια της να μεταφέρει περίπου 3.000 σωρούς που ήταν θαμμένες στον χώρο της μεσαιωνικής εκκλησίας. Εκείνη την εποχή, το νεκροταφείο χρησιμοποιήθηκε για 900 χρόνια, με την τελευταία καταγεγραμμένη ταφή να έχει γίνει το 1908. Η ίδια η εκκλησία εγκαταλείφθηκε το 1880 και κατεδαφίστηκε το 1966.
