Η έκρηξη που συγκλόνισε τη Βηρυτό τον περασμένο Αύγουστο σκότωσε περισσότερους από 200 ανθρώπους και τραυμάτισε χιλιάδες και προκάλεσε ανυπολόγιστες ζημιές σε ανεκτίμητα κομμάτια του πολιτισμού και της κληρονομιάς του Λιβάνου.
Σχεδόν 130 αντικείμενα καταστράφηκαν σε δύο μουσεία κοντά στον τόπο της έκρηξης - το Μουσείο Sursock μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης και το Αρχαιολογικό Μουσείο του Αμερικανικού Πανεπιστημίου της Βηρυτού. Στο τελευταίο, έχουν συντριβεί 72 πολύτιμα γυάλινα αγγεία, ηλικίας περίπου 2.000 ετών.
Οκτώ από τα εντυπωσιακά γυάλινα αγγεία θα αποκατασταθούν τώρα στο Βρετανικό Μουσείο, χάρη σε επιχορήγηση 25.000 ευρώ (περίπου 29.475 δολάρια) από το Ταμείο Αποκατάστασης Μουσείων TEFAF, που δημιουργήθηκε το 2012 για τη διατήρηση σημαντικών έργων τέχνης του μουσείου. Το παλαιότερο είναι ένα ραβδωτό μπολ (χρονολογείται από 50 έως 70 μ.Χ.) από την Αυτοκρατορική Ρωμαϊκή περίοδο που παρήχθη στην περιοχή του Λιβάνου και είναι ένα τουλάχιστον έξι αυτοκρατορικά ρωμαϊκά αγγεία που είχαν παραχθεί εκεί, ενώ τα άλλα δύο είναι μια φιάλη της πρώιμης ισλαμικής περιόδου και μια κανάτα της πρώιμης βυζαντινής περιόδου.
Η αποκατάσταση όπως φαίνεται στις φωτογραφίες που έδωσε το αντίστοιχο τμήμα συντήρησης του Βρετανικού Μουσείου είναι εξαιρετικά δύσκολη, ένα εγχείρημα που ξεκινά από μικρά θρύψαλα που πρέπει να ενωθούν ξανά. Η συντήρηση του γυαλιού είναι πολύπλοκη και ειδικά για τα συγκεκριμένα γυαλιά που έχουν «επιβιώσει» από την αρχαιότητα και έσπασαν σε μια έκρηξη μετά από είκοσι αιώνες. Η διαδικασία της συντήρησης πρέπει να είναι αναστρέψιμη ώστε αν βρεθεί άλλο κομμάτι αργότερα να μπορέσει και αυτό να συγκολληθεί στη θέση του.
Κάθε κομμάτι θα χρειαστεί κατά μέσο όρο 60 ώρες για να ανακατασκευαστεί και το έργο στο σύνολό της όλη η διαδικασία θα διαρκέσει περίπου τέσσερις μήνες.
Την επόμενη της έκρηξης όταν οι υπάλληλοι του μουσείου έφτασαν εκεί για να δουν τι ζημιές έχουν γίνει, οι συλλογές παρά τις ζημιές στο κτίριο ήταν άθικτες εκτός από μια γυάλινη βιτρίνα με μεταλλικό σκελετό που είχε πέσει με τα 74 κομμάτια της συλλογής να έχουν χυθεί στο πάτωμα και τους υπαλλήλους να «κολυμπούν» σε μια θάλασσα από μεγαλύτερα έως μικροσκοπικά θραύσματα.
Πρώτο, σε βοήθεια, έσπευσε το Institut National du Patrimoine από το Παρίσι με ένα ειδικό συνεργείο και μια ομάδα εθελοντών άρχισαν να κοσκινίζουν χιλιάδες θραύσματα γυαλιού από τα παράθυρα, τη βιτρίνα και τα αρχαία αγγεία. Χρησιμοποιώντας φωτογραφίες, ταίριαξαν κάθε μικροσκοπικό κομμάτι με τον αρχικό θησαυρό. Δέκα αντικείμενα αποκαταστάθηκαν στο μουσείο στη Βηρυτό και άλλα οκτώ αναγνωρίστηκαν ως κατάλληλα για να ταξιδέψουν στο Λονδίνο.
Το έργο της συντήρησης επελέγη από το TEFAF, (The European Fine Art Foundation) για χρηματοδότηση μαζί με έναν πίνακας του Εντουάρ Μανέ στο Εθνικό Μουσείο της Ουαλίας.
Πόσο σημαντικά είναι αυτά τα γυάλινα κομμάτια; "Αυτό είναι το επίκεντρο του τόπου όπου αναπτύχθηκε το φύσημα του γυαλιού και αυτά τα αγγεία το αντιπροσωπεύουν", δήλωσε ο Jamie Fraser, επιμελητής στο Βρετανικό Μουσείο.
«Τα αρχαιολογικά έργα ορίζουν τη Μέση Ανατολή και αυτό που έχει χάσει». Τα τεχνουργήματα αυτά δεν είναι σκονισμένα και αδρανή σε μια προθήκη είναι δυναμικά στοιχεία ενός πολιτισμού και των ιστοριών που αφηγούμαστε μέσα από αυτά.
Μετά την αποκατάσταση, τα αγγεία θα εκτεθούν στο Βρετανικό Μουσείο και στη συνέχεια θα επιστραφούν στη Βηρυτό, εκεί που ανήκουν.
