Ο πίνακας ζωγραφικής Bay of Cadiz, Moonlight, του Φρέντερικ Λέιτον που αγοράστηκε από το Leighton House Museum τον Ιούνιο, θα παρουσιαστεί στο κοινό για πρώτη φορά μετά από 100 χρόνια, σε νέα έκθεση τον προσεχή Νοέμβριο.
Ο Φρέντερικ Λέιτον ήταν ο πιο διακεκριμένος καλλιτέχνης του τέλους του 19ου αιώνα – ένας μεγαλόπρεπος άνδρας που μεταξύ άλλων, διασκέδασε με τη βασίλισσα Βικτώρια στο σπίτι του στο Holland Park και ήταν πρόεδρος της Βασιλικής Ακαδημίας για σχεδόν δύο δεκαετίες.
Ο Φρέντερικ Λέιτον αναγνωρίσθηκε για τα πορτρέτα γυναικών του, ειδικά για το εντυπωσιακό Flaming June, που επί του παρόντος αποτελεί το επίκεντρο έκθεσης στη Βασιλική Ακαδημία του Λονδίνου. Αλλά στην πραγματικότητα προτιμούσε να ζωγραφίζει τοπία και πολύ περιστασιακά θαλασσινά τοπία, ένα από τα οποία, το Bay of Cadiz, Moonlight (Κόλπος του Κάντιθ, Φεγγαρόφως), το λάτρευε.
Αλλά ο πίνακας που παρουσίαζε αυτή τη σαγηνευτική θέα μιας πανσελήνου και της σκιάς της πάνω από τη θάλασσα είχε χαθεί από τις αρχές του 20ού αιώνα. Παρά το γεγονός ότι το Leighton House Museum, το πρώην σπίτι του στο δυτικό Λονδίνο, προσπαθούσε να εντοπίσει το έργο τα τελευταία 100 χρόνια, μόλις τώρα εντοπίστηκε και πάλι.
«Γνωρίζουμε ότι αγαπούσε τον κόλπο του Κάντιθ, το 'Φεγγαρόφως', επειδή αναφέρθηκε σε αυτό με επιστολές προς τον πατέρα και τους φίλους του όταν ήταν στο εξωτερικό σε μέρη όπως η Δαμασκός και ο Νείλος», λέει ο Daniel Robbins, ανώτερος επιμελητής του Leighton House Museum.
«Έγραψε επίσης στον Valentine Prinsep, έναν προ-ραφαηλίτη καλλιτέχνη που έμενε στη Βενετία, από 'φθόνο' που εκείνος βρισκόταν στην ιταλική πόλη για την πανσέληνο. Και, σε ένα άλλο γράμμα, ο Λέιτον λέει για τη δική του χαρά που το είδε κάποτε στη δόξα του φεγγαριού στο Κάπρι. Σαφώς αγαπούσε το φεγγάρι και την επίδραση του φωτός του», λέει ο Robbins. Και όμως ο κόλπος του Κάντιθ, το Φεγγαρόφως, που δημιουργήθηκε σε ένα ταξίδι του στη νότια Ισπανία το 1866, είναι ο μόνος γνωστός πίνακας του φεγγαριού πάνω από το νερό, αν και δημιούργησε επίσης μερικά ακόμα νυχτερινά τοπία.
Γεννημένος από πλούσιους γονείς, ο Λέιτον έκανε τακτικά ταξίδια στη νότια Ευρώπη, τη βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή για να ζωγραφίσει. Ωστόσο, λίγο μετά το θάνατό του, τα 100 περίπου τοπία του, που φυλάσσονταν στο σπίτι του, πουλήθηκαν από τις δύο αδερφές του. Τέσσερις πίνακες, συμπεριλαμβανομένου του πίνακα του Κάντιθ, αγοράστηκαν από τον πλούσιο δικηγόρο και συλλέκτη έργων τέχνης Wickham Flower.
«Γνωρίζουμε ότι ο Flower δάνεισε στη συνέχεια αυτά τα τέσσερα έργα στο παλιό σπίτι του Leighton, αφού μια ντόπια ζωγράφος, η Emilie Barrington, πήρε μια μίσθωση για να διευθύνει το σπίτι του Holland Park ως χώρο για τις τέχνες. Ο πίνακας ήταν ακόμα εκεί στις αρχές του 20ού αιώνα, αλλά είχε καταγραφεί μυστηριωδώς ως Bay of Naples, Moonlight (Κόλπος της Νάπολι, Φεγγαρόφως).
Ωστόσο, μέχρι το 1926, όταν η Barrington παρέδωσε το σπίτι στον δήμο Κένσινγκτον και στο Τσέλσι, δεν υπήρχε κανένα ίχνος του πίνακα.
Έναν αιώνα μετά, ο Οίκος δημοπρασιών Christie's ενημέρωσε το Leighton House ότι ένας ιδιώτης πουλούσε τον πίνακα, αλλά χωρίς πληροφορίες για το πού βρισκόταν τα τελευταία 100 χρόνια. Τον Ιούνιο, το μουσείο τον αγόρασε για 32.000 λίρες με οικονομική βοήθεια από το Arts Council, το V&A και το Friends of Leighton House.
Τώρα, οι ειδικοί που κοιτάζουν τον κόλπο του Κάντιθ, Φεγγαρόφως, συνδέουν τον σκοτεινό ουρανό του Λέιτον πάνω από το νερό με τα Νυχτερινά του James Whistler τους όμορφους πίνακές του της νύχτας, ιδιαίτερα πάνω από τον Τάμεση.
«Τα αρχεία εδώ δείχνουν ότι ο Whistler που ζούσε κοντά, είχε καθίσει σε δείπνο με τον Λέιτον τουλάχιστον μία φορά στα τέλη της δεκαετίας του 1860», λέει ο Ρόμπινς. «Και, καθώς ο Λέιτον έδειχνε τα τοπία του στους τοίχους των δωματίων του και στηριζόταν σε έπιπλα για να τα βλέπουν οι επισκέπτες, ο Γουίστλερ θα μπορούσε να δει την εικόνα του Κάντιθ».
Τόσο ο Robbins όσο και η Hannah Lund, συν-επιμελήτρια της έκθεσης χερσαίων και θαλάσσιων τοπίων του Leighton House που εγκαινιάστηκε τον Νοέμβριο, η οποία θα περιλαμβάνει το έργο του Κάντιθ, πιστεύουν επίσης ότι ο Whistler ήταν πολύ ή και πολύ πιθανό να είχε εμπνευστεί από αυτόν τον σεληνιακό πίνακα. «Έχει τόσα πολλά από την ατμόσφαιρα και την αισθητική του Whistler’s Nocturnes», λέει η Lund. Ο Whistler ξεκίνησε τη σειρά των έργων του στις αρχές της δεκαετίας του 1870, λίγο μετά την επίσκεψή του στο σπίτι του Λέιτον.
Ο Λέιτον παραμένει ο μόνος καλλιτέχνης που έχει συμμετοχή στη Βουλή των Λόρδων, αλλά είναι επίσης ο κάτοχος της συντομότερης θητείας καθώς πέθανε τον Ιανουάριο του 1896, μόλις μία ημέρα μετά την ανακοίνωση του διορισμού του.
Με πληροφορίες από Guardian
