Το ιαπωνικό στούντιο SANAA, των Kazuyo Sejima και Ryue Nishizawa, τιμήθηκε με το Βασιλικό Χρυσό Μετάλλιο 2025 από το Βασιλικό Ινστιτούτο Βρετανών Αρχιτεκτόνων (RIBA).
Το έργο τους χαρακτηρίστηκε ως ακαταμάχητο και εντυπωσιακό και οι δυο αρχιτέκτονες τιμήθηκαν για τη συμβολή τους στην πρόοδο της αρχιτεκτονικής.
Το βραβείο, που θεωρείται ένα από τα υψηλότερα στον κόσμο της αρχιτεκτονικής, είναι η νεότερη διάκριση του αρχιτεκτονικού γραφείου SANAA, μετά το Pritzker Architecture Prize 2010, το Praemium Imperiale 2022 για την αρχιτεκτονική και το Le Prix 2025 Charlotte Perriand.
Εδώ και τρεις δεκαετίες η δουλειά τους θεωρείται πρότυπο για τη δημιουργία ουσιαστικών, πολιτιστικά διορατικών και κομψών αρχιτεκτονικών σχεδίων.
Αναμόρφωσαν το παγκόσμιο σχεδιαστικό τοπίο, παράγοντας έργα που φέρνουν την απλότητα, το φως και την κομψότητα στο προσκήνιο, και καθιερώθηκαν έτσι στο παγκόσμιο στερέωμα της αρχιτεκτονικής.
Εξισορροπώντας τη λεπτότητα με τη δύναμη, τα έργα-ορόσημα της SANAA μιλούν από μόνα τους. Από το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του 21ου αιώνα στην Kanazawa έως το Rolex Learning Center στη Λωζάνη, συνδυάζουν τη διαφάνεια με τη σταθερότητα, ενώνοντας δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους. Με απλά, καλαίσθητα υλικά και κομψές γραμμές, τα σχέδιά τους δημιουργούν απρόσκοπτη ροή φυσικού φωτός – χαρακτηριστικό της προσέγγισής τους.
Η δουλειά τους στο New Museum της Νέας Υόρκης και στο Louvre-Lens στη Γαλλία αντικατοπτρίζει το καινοτόμο πνεύμα και την τεχνική τους ικανότητα, φέρνοντας ζεστασιά και ζωή σε κάθε χώρο. Τολμηρό αλλά με σεβασμό στο τοπικό περιβάλλον, το αρχιτεκτονικό γραφείο SANAA από την ίδρυσή του έχει διαμορφώσει μια παγκόσμια γλώσσα αρχιτεκτονικής με μεγάλη απήχηση.
Σε μια εποχή στην οποία η βιωσιμότητα και η προσβασιμότητα είναι ολοένα και πιο απαραίτητες, το έργο του SANAA συνεχίζει να θέτει ένα εμπνευσμένο πρότυπο.
Το μετάλλιο αναγνωρίζει μια πρακτική αξιοσημείωτης σαφήνειας και συνέπειας. Είναι μια απόδειξη της συμβολής τους στην αρχιτεκτονική – διανοητικά αυστηρή αλλά παιχνιδιάρικα ελκυστική. Η κληρονομιά τους βασίζεται σε ένα κοινό όραμα, όπου η αρχιτεκτονική δίνει προτεραιότητα στην ανθρώπινη εμπειρία και την ανθρώπινη αλληλεπίδραση, παράλληλα με τη μορφή και τη λειτουργία.
Ως πρωτοπόροι, αποδεικνύουν ότι η αρχιτεκτονική μπορεί να είναι τόσο λειτουργική όσο και βαθιά κομψή, φέρνοντας μια αίσθηση ηρεμίας στον όλο και πιο περίπλοκο και χαοτικό κόσμο μας. Τα σχέδιά τους αποδεικνύουν ότι η καλή αρχιτεκτονική είναι προσιτή, εύκολη στη χρήση και συναρπαστική, καθώς ενσωματώνει μια παγκόσμια γλώσσα σχεδιασμού κατανοητή από όλους τους πολιτισμούς και όλες τις γενιές.
Η Sejima και ο Nishizawa γεννήθηκαν στην Ιαπωνία το 1956 και το 1966 αντίστοιχα. Ενώ η Sejima σπούδαζε Αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο Γυναικών της Ιαπωνίας, ο Nishizawa ήταν φοιτητής στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Γιοκοχάμα.
Ίδρυσαν το στούντιο SANAA του Τόκιο το 1995 και, λιγότερο από μια δεκαετία μετά την ίδρυσή του, έγιναν διάσημοι με έργα όπως το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του 21ου αιώνα στην Kanazawa, που σχεδιάστηκε το 2004.
«Πάντα πιστεύαμε ότι η αρχιτεκτονική μπορεί να μεταμορφώσει και να θεραπεύσει, βοηθώντας μας να συνδεθούμε με το περιβάλλον μας, με τη φύση και με τους ανθρώπους» έχουν δηλώσει. «Σε όλη τη διάρκεια της καριέρας μας προσπαθήσαμε να φτιάξουμε χώρους που φέρνουν τους ανθρώπους κοντά, προσκαλώντας τους να φανταστούν νέους τρόπους ζωής και συλλογικής μάθησης.
Η αρχιτεκτονική είναι πάντα ομαδική δουλειά και είμαστε πολύ ευγνώμονες σε όλους όσοι μας έδωσαν ευκαιρίες να αναπτύξουμε αυτές τις ιδέες όλα αυτά τα χρόνια και σε όλους εκείνους τους ανθρώπους που εργάστηκαν ακούραστα μαζί μας για να τις πραγματοποιήσουμε». Το στυλ-σήμα κατατεθέν του αρχιτεκτονικού γραφείου SANAA είναι ο φωτεινός μινιμαλισμός, με κτίρια που είναι συχνά φινιρισμένα με λευκές και διαφανείς επιφάνειες.
Το περίπτερο της Serpentine Gallery του 2009 στο Λονδίνο, το Bocconi University New Urban Campus στην Ιταλία το 2021 και η επέκταση του Sydney Modern στην Πινακοθήκη της Νέας Νότιας Ουαλίας το 2022 είναι μερικά από τα δείγματα της δουλειάς τους. Η Sejima είναι η όγδοη γυναίκα που κερδίζει το βραβείο από τότε που θεσμοθετήθηκε το 1848. Άλλοι αποδέκτες του Βασιλικού Χρυσού Μετάλλου της RIBA είναι οι Norman Foster, Shelley McNamara και Yvonne Farrell, Frank Gehry, Yasmeen Lari, Frank Lloyd Wright και Balkrishna Doshi.
