Μαρία Λαϊνά
Δεν θα μου χαριστεί η νύχτα. Συνεντεύξεις-Κείμενα
Κουκκίδα
Δύο χρόνια μετά τον θάνατο της σπουδαίας ποιήτριας, θεατρικής συγγραφέως και πεζογράφου Μαρίας Λαϊνά (1947-2023), μια σημαντική έκδοση έρχεται να συμβάλει στην ουσιαστικότερη αποτίμησή του έργου της και να φωτίσει πτυχές της σκέψης της. Το «Δεν θα μου χαριστεί η νύχτα» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κουκκίδα, σε επιμέλεια Μάνιας Μεζίτη και Νίκου Παναγόπουλου, συγκεντρώνει συνεντεύξεις που έδωσε η ίδια από το 1982 και έπειτα, καθώς και συνεντεύξεις που πήρε από ομοτέχνους της. Περιλαμβάνει ακόμα κριτικά κείμενα και άρθρα της και ένα αδημοσίευτο ποίημά της. Μέσα από το υλικό αυτό, αναδεικνύεται ανάγλυφα η στάση της Μαρίας Λαϊνά απέναντι στην ποίηση, πώς αντιλαμβάνεται την ευθύνη του ποιητή, πώς τοποθετείται απέναντι στον όρο «γυναικεία ποίηση», αλλά και οι απόψεις της για την έμπνευση, την τέχνη και τη ζωή, τον έρωτα και τον θάνατο. Στο γνωστό ερώτημα «γιατί γράφει», απαντά αφοπλιστικά: «Γράφω γιατί δεν μπορώ να μη γράφω», ενώ δηλώνει απερίφραστα πως «η κυρία αυτή, που λέγεται ποίηση, δεν σηκώνει αστεία» και ότι «η ποίηση είναι θέμα κρίσης, ρυθμού και ατέλειωτες ώρες δουλειά».
Στέφανος Ν. Γερουλάνος
Η καταγωγή του ανθρώπου: Μια σύγχρονη ιστορία μύθου, εξουσίας και βίας
Μτφρ. Μενέλαος Αστερίου
Πατάκης
Βραβευμένο με το βραβείο Ralph Waldo Emerson για το 2025, το δοκίμιο του διευθυντή του Ινστιτούτου Ρεμάρκ και καταξιωμένου καθηγητή Ευρωπαϊκής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, Στέφανου Ν. Γερουλάνου, διερευνά το πώς οι απόψεις μας για τους πρώτους ανθρώπους επηρέασαν τόσο την πνευματική κουλτούρα της Δύσης όσο και τον σύγχρονο κόσμο. Αφού παρουσιάσει την ποικιλία και την παραδοξότητα ορισμένων από αυτές τις θεωρίες για την καταγωγή του ανθρώπου, καταδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο υπήρξαν η βάση για τη στήριξη φασιστικών ιδεών, ολοκληρωτικών καθεστώτων και παγκόσμιων αυτοκρατοριών. Ο χαρακτηρισμός άλλων λαών ως αγρίων και οι αντιλήψεις περί «φονικών πιθήκων» δεν έκαναν τίποτε άλλο παρά να προσφέρουν άλλοθι στη βία. Το εντυπωσιακό στοιχείο που προκύπτει από το βιβλίο είναι ότι οπισθοδρομικές αντιλήψεις του παρελθόντος σχετικά με την προϊστορία εξακολουθούν να επιβιώνουν και να επηρεάζουν την πολιτική μέχρι και σήμερα. Κρίνεται, επομένως, σημαντικό να δούμε με νέα ματιά αυτές τις θεωρίες. Μόλις τον προηγούμενο μήνα, εξάλλου, ο Τραμπ απείλησε ότι θα πλήξει το Ιράν με τέτοια σφοδρότητα που αυτό θα επιστρέψει πίσω στη «Λίθινη Εποχή».
Ρόμπερτ Ντ. Κάπλαν
Έρημη χώρα: Ένας κόσμος σε διαρκή κρίση
Μτφρ. Σπύρος Κατσούλας
Διόπτρα
Ο Τ.Σ. Έλιοτ έγραψε το εκτενές ποίημα «Έρημη χώρα», περιγράφοντας αλληγορικά την κοινωνία παρακμής, τρόμου και αποξένωσης στην Ευρώπη μετά τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο. Η «Έρημη χώρα» του διάσημου γεωπολιτικού στοχαστή και συγγραφέα βιβλίων διεθνών σχέσεων Ρόμπερτ Ντ. Κάπλαν (συγγραφέα τού πολύ γνωστού «Η εκδίκηση της γεωγραφίας») δανείζεται τον τίτλο της από το εμβληματικό ποίημα του Άγγλου νομπελίστα, περιγράφοντας τη χαοτική εποχή μας ως μια εποχή συνεχών, αλληλένδετων και παγκόσμιων κρίσεων, επιχειρώντας παράλληλα να βρει λύσεις για το ζοφερό μέλλον που μας περιμένει. Πανδημία, κλιματική κρίση, μεταναστευτικές ροές, πόλεμοι και ανταγωνισμοί κρατών, αλματώδης τεχνολογική εξέλιξη, κρίση της δημοκρατίας και των θεσμών συνθέτουν ένα δυσοίωνο τοπίο. Ο Κάπλαν εντοπίζει αναλογίες στην εποχή μας με τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης και τη μεσοπολεμική Γερμανία, που οδήγησαν στην άνοδο του ναζισμού, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου καθώς βρισκόμαστε υπό την απειλή μιας «Παγκόσμιας Βαϊμάρης». Όπως ο ίδιος έχει επισημάνει: «Πρέπει να σκεφτόμαστε τραγικά για να αποφύγουμε την τραγωδία».
Ρόδης Ρούφος [Ο Αθηναίος]
Στην Ελλάδα των συνταγματαρχών
Μτφρ. Αλέξανδρος Δ. Μπαζούκης
Βιβλιοπωλείο της Εστίας
Μια σημαντική και εύγλωττη μαρτυρία για την περίοδο της δικτατορίας, η οποία εκδόθηκε αρχικά στα γαλλικά το 1970, με τον συγγραφέα να χρησιμοποιεί το ψευδώνυμο «ο Αθηναίος» παραδίδεται για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό. Το «Στην Ελλάδα των συνταγματαρχών» του Ρόδη Ρούφου (1924-1972) κυκλοφορεί για πρώτη φορά στα ελληνικά, 56 χρόνια μετά την πρώτη του έκδοση στα γαλλικά και 54 από τη μετάφρασή του στα αγγλικά, σε μετάφραση, σημειώσεις και επίμετρο του Αλέξανδρου Δ. Μπαζούκη. Ο τελευταίος έχει ασχοληθεί επισταμένως με το έργο του διπλωμάτη και συγγραφέα Ρόδη Ρούφου, ο οποίος ανέπτυξε αντιστασιακή δράση κατά την περίοδο της Χούντας. Η μαρτυρία αυτή φωτίζει την πιο σκοτεινή και αυταρχική φάση του καθεστώτος, επιδιώκοντας να ενημερώσει τη διεθνή κοινή γνώμη για τις πρακτικές του και να την κινητοποιήσει υπέρ τού αντιδικτατορικού αγώνα. Όπως σημειώνει ο Πάνος Λουκάκος στον πρόλογο του βιβλίου: «Όχι τυχαία μάλιστα η κριτική στη Γαλλία και την Αγγλία το είχε χαρακτηρίσει ως το πληρέστερο ντοκουμέντο για την κατάσταση στην Ελλάδα».
Φώτης Μανίκας
Δεν υπήρχε πιο πιστό επιχείρημα ότι ήταν ζευγάρι από τον τρόπο που κοιτάξανε τον ουρανό
Μεταίχμιο
Πώς προσεγγίζει κανείς τον έρωτα σήμερα στη λογοτεχνία; Πώς περιγράφει μια τετριμμένη ερωτική ιστορία; Ερωτεύονται οι Millennials; Ο Φώτης Μανίκας, που έκανε αίσθηση το 2023 με το πρώτο του βιβλίο, τη συλλογή διηγημάτων «Δεν θυμάμαι να υπήρχε κάποια πόρτα κοντά μας» (Βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου του Αναγνώστη και βραβείο «Μένη Κουμανταρέα»), επιστρέφει με ένα μυθιστόρημα που καταγράφει το χρονικό ενός ερωτικού χωρισμού στη σημερινή Αθήνα. Ο Πάνος και η Μαρία είναι γύρω στα 30. Όταν ο Πάνος φεύγει για το Όσλο, οι δυο τους «διαλύονται» και σταδιακά επανασυντίθενται μέσω της απουσίας ο ένας του άλλου. Παρακολουθούμε τα στάδια του χωρισμού τους μέσω μιας τριτοπρόσωπης ηλεκτρισμένης αφήγησης που εναλλάσσεται ανάμεσα στις δύο φωνές των ηρώων ενώ ταυτόχρονα μία τρίτη –η φωνή του συγγραφέα, ίσως, ή το ασυνείδητό του(ς)– παρεισφρέει. Στο τέλος, θα κατανοήσουν πώς το «Είμαι εσύ» οδηγεί στο «Είμαι εγώ», πώς, δηλαδή, η ερμηνεία του κόσμου μέσα από το βλέμμα του άλλου καταλήγει στην ανακάλυψη του αληθινού εαυτού. Ο Μανίκας ακολουθεί τη μέθοδο της συνειδησιακής ροής, περιγράφοντας έναν σχεδόν φασματικό έρωτα και καταφέρνοντας ταυτόχρονα να αποδώσει το κλίμα της εποχής και να συλλάβει την ποίηση μιας χαοτικής, ανερμάτιστης Αθήνας. Οι δυο ήρωές του, πολύ σύγχρονοι αλλά και αντίθετοι με την περιρρέουσα ατμόσφαιρα, αναπνέουν, αισθάνονται και ζουν, χωρίς την ανάγκη τού «να πρέπει να είσαι ή να γίνεσαι υποχρεωτικά κάτι ανά πάσα ώρα και στιγμή».
QNTM
Δεν υπάρχει υποδιεύθυνση αντιμιμιδίων
Μτφρ. Δέσποινα Κανελλοπούλου
Δώμα
Ο Σαμ Χιουζ, γνωστός διαδικτυακά με το ψευδώνυμο qntm, είναι Βρετανός συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας και προγραμματιστής. Υπογράφει ίσως το πιο επίκαιρο, βαθιά πολιτικό και εκθαμβωτικά ευφυές μυθιστόρημα του καιρού μας, που αντλεί από τον «κοσμικό τρόμο» του Λάβκραφτ. Το «Δεν υπάρχει υποδιεύθυνση αντιμιμιδίων» μιλά, με αλληγορικό τρόπο, για την επίδραση του διαδικτύου και της ψηφιακής πραγματικότητας στη ζωή μας, καθώς και για τις επικίνδυνες ιδέες που μας απειλούν. Το βιβλίο που κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Δώμα, σε εξαιρετική μετάφραση της Δέσποινας Κανελλοπούλου, συνδυάζει επιστημονική φαντασία και θεωρίες συνωμοσίας και διαθέτει μια εθιστική πολυπλοκότητα που συναρπάζει. «Πώς νικάς χωρίς να συνειδητοποιείς καν ότι βρίσκεσαι σε πόλεμο;», διαβάζουμε, σε μία φράση που θα μπορούσε άνετα να αποτελεί και το μότο της εποχής. Ποιος «τρώει» τις αναμνήσεις μας σε αυτήν τη νέα ψηφιακή εποχή της λήθης; Και πόσο εκτεθειμένοι είμαστε σε τερατώδεις, τοξικές ιδέες που εξαπλώνονται όπως οι πανδημίες, απ’ τη μια άκρη του πλανήτη στην άλλη;
Αρκάντι & Μπορίς Στρουγκάτσκι
Πικνίκ στο πλάι του δρόμου
Μτφρ. Γιώργος Πινακούλας
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
Το «Πικνίκ στο πλάι του δρόμου» είναι το κλασικό μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας των Ρώσων συγγραφέων Αρκάντι και Μπορίς Στρουγκάτσκι, γραμμένο το 1971, το οποίο ενέπνευσε το κινηματογραφικό αριστούργημα «Στάλκερ» (1979) του Αντρέι Ταρκόφσκι. Η πιο πρόσφατη έκδοσή του στα ελληνικά αποτελεί εκδοτικό γεγονός, καθώς κυκλοφορεί για πρώτη φορά στην πλήρη, μη λογοκριμένη εκδοχή του, μεταφρασμένο απευθείας από τα ρωσικά, σε μετάφραση του Γιώργου Πινακούλα και συνοδευόμενη από δύο κατατοπιστικά επίμετρα των Μανώλη Πατηνιώτη και Erik Simon. Η έκδοση εγκαινιάζει –μαζί με τη συλλογή δοκιμίων «Άλλοι κόσμοι» της Μάργκαρετ Άτγουντ– τη νέα πολύ ενδιαφέρουσα σειρά Robota των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης. Η Robota είναι μια σειρά εστιασμένη στην επιστημονική φαντασία που τη συνδέει με θέματα φιλοσοφίας, τεχνολογίας, θρησκείας, επιστήμης και θεωρίας της λογοτεχνίας. Σε μία εποχή όπου τα εργαλεία ερμηνείας της πραγματικότητας μοιάζουν να εξαντλούνται, ίσως είναι η στιγμή που έργα τού συχνά παραγνωρισμένου είδους της επιστημονικής φαντασίας, και ιδίως όσα αγγίζουν φιλοσοφικές προεκτάσεις, όπως αυτό των αδερφών Στρουγκάτσκι, πρέπει να επανεκτιμηθούν και να διαβαστούν εκ νέου.
Ρέιτσελ Ριντ
Heated Rivalry - Καυτή σύγκρουση
Μτφρ. Γεωργία Οικονομοπούλου
Κλειδάριθμος
Το δεύτερο βιβλίο της queer σειράς Game Changers, στο οποίο βασίστηκε η πολυσυζητημένη καναδική τηλεοπτική σειρά-φαινόμενο «Heated Rivalry» (2025), πραγματεύεται τον απαγορευμένο έρωτα δύο επαγγελματιών αθλητών του χόκεϊ. Το μυθιστόρημα της Καναδής Ρέιτσελ Ριντ βρέθηκε στις λίστες των μπεστ σέλερς των «New York Times», με τη συγγραφέα του να έχει αποκτήσει πλέον φανατικούς αναγνώστες. Το queer sports romance αποδείχτηκε τελικά ένα πολύ δημοφιλές και ακαταμάχητο είδος. Η τηλεοπτική μεταφορά εκτόξευσε τη φήμη του βιβλίου ενώ ο έρωτας του Ίλια και του Σέιν, –αντίπαλοι μπροστά στις κάμερες, αλλά μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας δεν μπορεί ο ένας χωρίς τον άλλον–, κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον του κοινού, ιδιαίτερα του γυναικείου, από τη σελίδα έως την οθόνη. Ο συνδυασμός αντρικού ανταγωνισμού, ρομαντικής αφήγησης, κρυφού έρωτα και queer ταυτότητας, μαζί με το κλασικό δίλημμα «καριέρα ή προσωπική ζωή», αποδείχτηκε άκρως πετυχημένος.
Έρση Σωτηροπούλου
Σενιορίτα
Πατάκης
Το τελευταίο βιβλίο της Έρσης Σωτηροπούλου είναι μια νουβέλα που στις μόλις 60 περίπου σελίδες της διαθέτει μια δυσανάλογη για το μέγεθός της πυκνότητα και ένταση. Μία γυναίκα περιπλανιέται στις κακόφημες γειτονιές της Πόλης του Μεξικού, κατά τη διάρκεια της Día de los Muertos, της Hμέρας των Νεκρών, κατά την οποία οι άνθρωποι τιμούν όσους έχουν φύγει από τη ζωή. Ένα ρήγμα στον χρόνο μοιάζει να την έχει οδηγήσει σε ένα οριακό σημείο. Πενθεί ένα αγαπημένο πρόσωπο που της στέρησε ο καρκίνος και ανατρέχει στις στιγμές της νοσηλείας του. Όταν «ο καρκίνος πάνω στον θρόνο του παρελαύνει» –σε μια ανατριχιαστική προσωποποίηση και ένα από τα πιο δυνατά σημεία του βιβλίου–, η ατμόσφαιρα γιορτής, καρναβαλιού και λαγνείας, μέσω μιας εμπύρετης, ποιητικής γραφής, διαπλέκεται με το πένθος και την απώλεια, σε μία αντίστιξη που μοιάζει αναπόφευκτη: «Κι αν είχε δίκιο; Κι αν ο θάνατος ήταν η μεγαλύτερη ταπείνωση;».
Στίβεν Κινγκ
Μην κάνεις πίσω
Μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος
Κλειδάριθμος
Ένα ακόμα ατμοσφαιρικό και καθηλωτικό θρίλερ μυστηρίου από τον αξεπέραστο μετρ του τρόμου μεταφράζεται στα ελληνικά. Το «Μην κάνεις πίσω» ακολουθεί τη γνωστή και από προηγούμενα μυθιστορήματα του Στίβεν Κινγκ, ντετέκτιβ Χόλι Γκίμπνι. Σε αντίθεση με άλλα βιβλία του, εδώ το υπερφυσικό στοιχείο απουσιάζει, προκειμένου να αναδειχθεί ένα καθαρό, πιο ρεαλιστικό θρίλερ. Η ιστορία περιστρέφεται γύρω από έναν δολοφόνο που στέλνει επιστολή στην αστυνομία, απειλώντας ότι θα σκοτώσει δεκατρείς αθώους και έναν ένοχο, ως αντίποινα για τον θάνατο ενός αθώου άνδρα στη φυλακή. Την ίδια στιγμή, η Χόλι Γκίμπνι προσλαμβάνεται για να προστατεύσει μια φεμινίστρια ακτιβίστρια, την Κέιτ ΜακΚέι, η οποία δέχεται απειλές από έναν υπέρμαχο της πολιτικής κατά των αμβλώσεων.
