Το «Σπίτι των Εραστών» στην Πομπηία έχει αποκαλύψει νέα στοιχεία για τη ζωή των ζώων εργασίας στην αρχαία πόλη. Οι αρχαιολόγοι που πραγματοποιούν ανασκαφές στο συγκρότημα του φούρνου εντόπισαν τους σκελετούς δύο ζώων, πιθανώς αλόγων, γαϊδουριών ή μουλαριών, θαμμένων κάτω από τα ερείπια ενός κτιρίου που είχε καταρρεύσει.
Η ανακάλυψη αυτή προσφέρει μια σπάνια εικόνα των τελευταίων ωρών πριν ο Βεζούβιος καταστρέψει την Πομπηία το 79 μ.Χ.
Τα ζώα αποκαλύφθηκαν κατά τη διάρκεια ενός έργου που είχε ως στόχο τον καθαρισμό και την επανεξέταση περιοχών που είχαν ανασκαφεί για πρώτη φορά στα τέλη του 20ού αιώνα. Σε ένα δωμάτιο δίπλα στον φούρνο του αρτοποιείου, οι ερευνητές αφαίρεσαν ένα τμήμα εδάφους που είχε μείνει ανέγγιχτο κατά τη διάρκεια προηγούμενων εργασιών. Κάτω από αυτό βρισκόταν τα ερείπια δύο μεγάλων φυτοφάγων ζώων τοποθετημένων δίπλα σε έναν τοίχο.
Το «Σπίτι των Εραστών» συγκαταλέγεται μεταξύ των σημαντικότερων ανασκαφικών περιοχών στην Πομπηία. Το συγκρότημα διατηρεί ένα μεγάλο κομμάτι με φούρνους, αποθήκες, χώρους εργασίας και χώρους διαμονής. Προηγούμενες ανασκαφές αποκάλυψαν στάβλους και άλλα ζώα που χρησιμοποιούνταν για την άλεση σιτηρών και τη μεταφορά προμηθειών που απαιτούνταν για την παραγωγή ψωμιού.
Η ανακάλυψη των ζώων στην Πομπηία
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι τα ζώα που βρέθηκαν πρόσφατα είχαν μεταφερθεί σε έναν προσωρινό χώρο φύλαξης, ενώ γίνονταν επισκευές σε άλλα σημεία του φούρνου. Αρχαιολογικά στοιχεία υποδεικνύουν ότι λίγο πριν την έκρηξη γίνονταν εργασίες ανακαίνισης. Οι κοντινές εγκαταστάσεις των στάβλων είχαν υποστεί ζημιές από προηγούμενους σεισμούς. Φαίνεται ότι οι εργάτες ανακατασκευάζαν τμήματα του συγκροτήματος όταν συνέβη η καταστροφή.
Ο χώρος όπου βρήκαν το θάνατο τα ζώα είχε διαστάσεις περίπου 6,3 επί 3,45 μέτρα. Εκεί δεν παρασκευαζόταν πλέον ψωμί. Κάποτε στο εσωτερικό του βρισκόταν ένας μεγάλος πάγκος εργασίας, στηριγμένος σε ασβεστολιθικούς όγκους. Τη στιγμή της έκρηξης, ο πάγκος είχε αφαιρεθεί, αφήνοντας ελεύθερο χώρο όπου στεγάζονταν τα ζώα.
Το μεγαλύτερο σε ηλικία ζώο, που ταυτοποιήθηκε ως RP1, βρέθηκε στο βόρειο τμήμα του δωματίου. Η εξέταση των δοντιών και των οστών υποδηλώνει ηλικία περίπου 10 έως 12 ετών. Το δεύτερο ζώο, το RP2, ήταν νεότερο, μεταξύ 3,5 και 6 ετών περίπου. Οι ερευνητές δεν έχουν ακόμη προσδιορίσει αν τα ζώα ήταν άλογα, γαϊδούρια ή κάτι άλλο. Προγραμματίζονται περαιτέρω βιομετρικές μελέτες και γενετικές εξετάσεις.
Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα ευρήματα προήλθε από την περιοχή του λαιμού του RP1. Οι αρχαιολόγοι ανέσυραν δύο σιδερένιους δακτυλίους που συνδέονταν με ένα σύστημα ιμάντων. Κοντά τους βρήκαν τρεις χάντρες από γυαλί, μία μπλε και δύο λευκές, που ήταν ακόμα ομαδοποιημένες. Οι χάντρες πιθανότατα αποτελούσαν μέρος ενός διακοσμητικού κολάρου ή ιμάντα για τα ζώα. Κοντά στο RP2 δεν εμφανίστηκε κανένα παρόμοιο στολίδι.
Η παρουσία των χαντρών υποδηλώνει μια σχέση μεταξύ των ανθρώπων και των ζώων πέρα από τον ρόλο τους ως εργατών. Το γηραιότερο ζώο φαίνεται να έτυχε ενός επιπέδου φροντίδας που αντανακλάται στα διακοσμητικά στοιχεία που βρέθηκαν μαζί με τα λείψανά του.
Τι αποκάλυψε η έρευνα
Τα γεωλογικά στοιχεία αποκαλύπτουν ένα σημαντικό μέρος της ιστορίας. Οι ερευνητές δεν εντόπισαν τα μικρά κομμάτια ελαφρόπετρας που παράγονται κατά την αρχική φάση της έκρηξης, ούτε γύρω ούτε κάτω από κανένα από τα δύο λείψανα. Αυτή η λεπτομέρεια υποδηλώνει ότι τα ζώα πέθαναν πριν αρχίσουν να συσσωρεύονται ηφαιστειακά υπολείμματα μέσα στο δωμάτιο.
Μια μεγάλη ξύλινη δοκός βρισκόταν πάνω από τους σκελετούς. Η ανάλυση έδειξε ότι το ξύλο ήταν σφενδάμου. Η δοκός είχε καεί και στη συνέχεια θάφτηκε κάτω από στάχτη. Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι μέρος του επάνω ορόφου κατέρρευσε κατά τα πρώτα στάδια της έκρηξης, συνθλίβοντας τα ζώα. Οι δονήσεις που προηγήθηκαν της κύριας έκρηξης ενδέχεται να προκάλεσαν την κατάρρευση.
Κομμάτια από πλεκτά αντικείμενα και παχιά στρώματα τέφρας περιβάλλουν τα λείψανα. Τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι η φωτιά έκαιγε για κάποιο χρονικό διάστημα πριν τα καυτά ηφαιστειακά αέρια και η τέφρα δημιουργήσουν συνθήκες που σταμάτησαν την περαιτέρω καύση.
Η ανασκαφή συγκέντρωσε αρχαιολόγους και επιστήμονες από άλλους συγγενείς κλάδους. Το έργο τους επικεντρώνεται στην ανασύσταση της καθημερινής ζωής στην Πομπηία, καθώς και στην ακολουθία των γεγονότων κατά τη διάρκεια της καταστροφής της πόλης.
Οι εργαστηριακές μελέτες συνεχίζονται. Οι ερευνητές ελπίζουν να μάθουν περισσότερα για την υγεία, τα είδη και τον ρόλο των ζώων στο πλαίσιο της λειτουργίας του αρτοποιείου. Τα ευρήματα προσθέτουν ένα ακόμη κομμάτι στην ιστορία της Πομπηίας, όπου ίχνη τόσο της ανθρώπινης όσο και της ζωικής ζωής επιβιώνουν ακόμη σχεδόν δύο χιλιάδες χρόνια μετά την έκρηξη.
Με πληροφορίες από Archaeology News Online Magazine
