Η μεταφράστρια της Οδύσσειας του Ομήρου, Έμιλι Γουίλσον, της οποίας την μετάφραση επικαλέστηκε ο Κρίστοφερ Νόλαν κατά την πρώτη φάση προώθησης της επιτυχημένης κινηματογραφικής διασκευής του έπους, άσκησε έντονη κριτική στην ταινία.
Η ίδια υποστήριξε ότι «δεν έχει τίποτα πειστικό να πει» και ότι «στερείται ψυχολογικού, συναισθηματικού, πολιτικού και ηθικού βάθους».
Έμιλι Γουίλσον: Η Οδύσσεια του Νόλαν στερείται πολλών από τα στοιχεία που καθιστούν το ποίημα σπουδαίο
Σε ένα ιδιαίτερα καυστικό δοκίμιο για το London Review of Books, η Γουίλσον γράφει:
«Είχα ελπίσει ότι η σχέση του Νόλαν με αυτά τα ομηρικά θέματα θα τον ωθούσε σε νέα δημιουργικά ύψη και θα του επέτρεπε να δημιουργήσει πιο αληθοφανείς χαρακτήρες. Όμως η Οδύσσεια φέρει τον γνώριμο συνδυασμό μεγαλομανίας και επιφανειακότητας που χαρακτηρίζει το έργο του. Το όραμα της ταινίας είναι υπερβολικά συγκεχυμένο και οι χαρακτήρες ανεπαρκώς ανεπτυγμένοι, ώστε να προσφέρει όσα υπόσχεται εν μέρει σε επίπεδο μεγάλων ιδεών, αν και αποδίδει εξαιρετικά τις μεγάλες εκρήξεις και τους γίγαντες».
Η Γουίλσον προσθέτει: «Η Οδύσσεια του Νόλαν στερείται πολλών από τα στοιχεία που καθιστούν το ποίημα σπουδαίο. Δεν έχει τίποτα πειστικό να πει για τον χρόνο, τη μνήμη, την ιστορία, τον πόλεμο ή για τη σχέση ανάμεσα στη δοξασμένη επιστροφή ενός πολεμιστή και τις ζωές της οικογένειάς του, των αντιπάλων του, των συμπολεμιστών, των φίλων και των γειτόνων του. Στερείται ψυχολογικού, συναισθηματικού, πολιτικού και ηθικού βάθους. Η αφηγηματική της δομή βασίζεται σε τεχνάσματα. Το σενάριο είναι απαράδεκτο. Κανένας από τους χαρακτήρες δεν διαθέτει πειστικά κίνητρα για τις πράξεις ή τα λόγια του. Δεν υπάρχουν ερωτικές σκηνές και όλο το φαγητό φαίνεται απαίσιο».
Η Γουίλσον αναφέρθηκε επίσης στον θαυμασμό του Νόλαν για την εναρκτήρια φράση της δικής της μετάφρασης της «Οδύσσειας», «Πες μου για έναν πολύπλοκο άνδρα» για να προσθέσει: «Θα ντρεπόμουν να έχω γράψει έστω και ένα μέρος αυτού του σεναρίου».
Έμιλι Γουίλσον: «Οι χαρακτήρες δεν έχουν το βάθος που διαθέτουν οι ομηρικοί χαρακτήρες»
Η Γουίλσον, πρόεδρος του Τμήματος Κλασικών Σπουδών και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια, επανήλθε στην κριτική της και σε συνέντευξή της στους Sunday Times, λέγοντας: «Δεν με άγγιξε καθόλου συναισθηματικά. Και πιστεύω ότι αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι, σε αντίθεση με τον Όμηρο, δεν είναι πολύ καλά γραμμένο».
«Οι χαρακτήρες δεν έχουν το βάθος που διαθέτουν οι ομηρικοί χαρακτήρες. Αναρωτιόμουν: Με ενδιαφέρει πραγματικά αν αυτός ο άνθρωπος θα επιστρέψει στη γυναίκα του;. Η ταινία δεν μου δίνει κανέναν λόγο να νοιαστώ».
Ωστόσο, η Γουίλσον αναγνώρισε τον αντίκτυπο που έχει ήδη η ταινία στην ενίσχυση του ενδιαφέροντος του κοινού για την αρχαία ελληνική γραμματεία, αλλά και για τον ίδιο τον κινηματογράφο. Δηλώνοντας ότι «η κυκλοφορία της Οδύσσειας εξακολουθεί να αποτελεί ένα γεγονός που αξίζει να γιορτάσουμε», σημείωσε: «Αυτό το έπος φέρνει ξανά το κοινό στις κινηματογραφικές αίθουσες... Οι μεταφράσεις της Οδύσσειας, συμπεριλαμβανομένης της δικής μου, γίνονται ανάρπαστες και ίσως η ταινία πείσει ορισμένους πανεπιστημιακούς διοικητικούς παράγοντες να μην περικόψουν τα τμήματα λογοτεχνίας, γλωσσών και ιστορίας».
«Ο Νόλαν», καταλήγει η Γουίλσον, «κάνει ό,τι μπορεί για να κάνει το ευρύ κοινό να διαβάζει ξανά, και γι' αυτό του είμαι ευγνώμων».
Με πληροφορίες από Guardian
