Για τους περισσότερους ανθρώπους, η Ποκαχόντας έχει συνδεθεί με την ομώνυμη ταινία (1995) της Disney, η οποία αποτυπώνει μία νεαρή ιθαγενής που μιλά με δέντρα, τραγουδά για «τα χρώματα του ανέμου» και ζει έναν ρομαντικό έρωτα με τον λοχαγό Τζον Σμιθ.
Ωστόσο, η πραγματική ιστορία της Ποκαχόντας ήταν πολύ διαφορετική, και το μοναδικό γνωστό πορτρέτο της που δημιουργήθηκε όσο ήταν ζωντανή αποκαλύπτει πολλά για τον τρόπο με τον οποίο οι Άγγλοι αποικιοκράτες αντιλαμβάνονταν τους αυτόχθονες λαούς της Αμερικής.
Η Ποκαχόντας, γνωστή και ως Ματοάκα ή Αμονούτε, ήταν κόρη του ισχυρού αρχηγού Wahunsonacock, τον οποίο οι Άγγλοι αποκαλούσαν Powhatan. Ο ηγέτης αυτός ήλεγχε δεκάδες κοινότητες γύρω από τον κόλπο Chesapeake, στη σημερινή Βιρτζίνια.
"Her portrait suggested that Natives would soon embrace English ways. Pocahontas herself, as the words on the engraving noted, had become Rebecca Rolfe after her marriage. In his writings, her husband celebrated her conversion to the Anglican faith." https://t.co/dak1AogsqT pic.twitter.com/vbr8cNnd87
— Blue Corn Comics (Rob Schmidt) (@bluecorncomics) May 27, 2026
Ποκαχόντας: Η «ρομαντική ιστορία» και το πορτρέτο
Η νεαρή Ποκαχόντας γνώρισε τον Τζον Σμιθ περίπου το 1607, όταν εκείνος είχε αιχμαλωτιστεί από τον πατέρα της. Ο ίδιος ο Σμιθ ισχυρίστηκε αργότερα ότι η Ποκαχόντας τού έσωσε τη ζωή, αν και αρκετοί ιστορικοί θεωρούν πιθανότερο ότι συμμετείχε σε τελετουργία ένταξής του στη φυλή.
Το 1613, οι Άγγλοι αποικιοκράτες την απήγαγαν κατά τη διάρκεια πολέμου ανάμεσα στους αποίκους και τους Powhatan. Έναν χρόνο αργότερα, παντρεύτηκε τον καλλιεργητή καπνού John Rolfe, ασπάστηκε τον χριστιανισμό και πήρε το όνομα Rebecca Rolfe.
Το 1616 ταξίδεψε στο Ηνωμένο Βασίλειο μαζί με τον σύζυγό της, ως μέρος διπλωματικής αποστολής των Άγγλων αποίκων. Κατά τη διάρκεια της παραμονής της στο Λονδίνο, φαίνεται, σύμφωνα με το The Conversation, να συναντήθηκε ακόμη και με τον βασιλιά Ιάκωβο Α΄ της Σκωτίας.
Εκεί δημιουργήθηκε και το μοναδικό γνωστό πορτρέτο της από τον καλλιτέχνη Simon van de Passe.
Στην εικόνα, η Ποκαχόντας εμφανίζεται ντυμένη σαν αριστοκράτισσα της αγγλικής κοινωνίας, καθώς αποτυπώνεται να φορά καπέλο της εποχής, περίτεχνο φόρεμα, δαντελένιο γιακά και μαργαριταρένιο σκουλαρίκι. Στο χέρι κρατά είτε βεντάλια από φτερά είτε πένα γραφής, αντικείμενα που για τους Ευρωπαίους συμβόλιζαν τον «πολιτισμό» και τη μόρφωση.
Beyond Disney: A 1616 portrait of Pocahontas shows how English colonizers saw Indigenous Americans https://t.co/5XSYkZeZX1
— anarcho (@anarcho) May 27, 2026
Ποκαχόντας: Η ρατσιστική ανάγνωση πίσω από το πορτρέτο
Οι ιστορικοί θεωρούν ότι το πορτρέτο της Ποκαχόντας, δεν είχε μόνο σκοπό να αποτυπώσει την εικόνα της αλλά και να λειτουργήσει ως πολιτικό μήνυμα για τα δεδομένα της εποχής, ότι οι αυτόχθονες πληθυσμοί μπορούσαν να «εκπολιτιστούν» και να υιοθετήσουν την αγγλική κουλτούρα και τον χριστιανισμό.
Την ίδια περίοδο, βιβλία και εικονογραφήσεις που κυκλοφορούσαν στην Αγγλία παρουσίαζαν τους ιθαγενείς της Βόρειας Αμερικής άλλοτε ως «άγριους» και άλλοτε ως λαούς που μπορούσαν να μετατραπούν σε πιστούς υπηκόους της αποικιοκρατίας.
Όμως η πραγματικότητα αποδείχθηκε πολύ πιο σύνθετη.
Η Ποκαχόντας πέθανε το 1617, πιθανότατα από ασθένεια, λίγο πριν επιστρέψει στην Αμερική. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1622, οι Powhatan εξεγέρθηκαν εναντίον των Άγγλων αποίκων, σκοτώνοντας περίπου το ένα τέταρτο των αποίκων στη Βιρτζίνια.
Για πολλούς ιστορικούς, η εξέγερση εκείνη κατέρριψε την πεποίθηση των Άγγλων ότι οι αυτόχθονες λαοί θα αποδέχονταν εύκολα την αποικιοκρατική κυριαρχία και τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής.
Με πληροφορίες από The Conversation
