Μία μαρμάρινη προτομή που βρισκόταν επί αιώνες σε βασιλική της Ρώμης αποδίδεται ξανά στον Μιχαήλ Άγγελο, ύστερα από νέα έρευνα βασισμένη σε ιστορικά αρχεία.
Το γλυπτό, που απεικονίζει τον Χριστό Σωτήρα, φυλάσσεται στη βασιλική της Αγίας Αγνής, εκτός των Τειχών της Ρώμης, όπου διατηρήθηκε για αιώνες από ένα καθολικό θρησκευτικό τάγμα κανονικών ιερέων.
Το έργο θεωρούνταν αρχικά δημιουργία του μεγάλου καλλιτέχνη της Αναγέννησης μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα. Στη συνέχεια όμως η σύνδεση με τον Μιχαήλ Άγγελο χάθηκε και η προτομή παρέμεινε χωρίς σαφή απόδοση μέχρι σήμερα.
The U.S. and Israeli attacks on Iran have unfolded at unprecedented speed and precision thanks in part to a cutting-edge weapon never before deployed on this scale: artificial intelligence https://t.co/vB8xZLhep5
— The Wall Street Journal (@WSJ) March 8, 2026
Πώς αποδόθηκε στον Μιχαήλ Άγγελο η προτομή
Η ανεξάρτητη Ιταλίδα ερευνήτρια Valentina Salerno, μέλος της επιτροπής του Βατικανού για τις εκδηλώσεις των 500 χρόνων από τη γέννηση του Μιχαήλ Αγγέλου, υποστηρίζει ότι η έρευνά της αποδεικνύει πως το έργο ανήκει στον διάσημο Τόσκανο καλλιτέχνη. «Ζούμε εδώ από το 1412 και το μνημειακό συγκρότημα της Αγίας Αγνής πάντα επιφυλάσσει εκπλήξεις, αυτή είναι μία από αυτές», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ο Franco Bergamin από το Τάγμα των Κανονικών του Λατερανού.
Η Salerno βασίστηκε σε πολυετή έρευνα σε αρχειακά έγγραφα και όχι μόνο σε αισθητική ανάλυση του έργου. Μελέτησε συμβολαιογραφικά αρχεία, μεταθανάτιες απογραφές και έμμεση αλληλογραφία που σχετίζεται με τα τελευταία χρόνια της ζωής του Μιχαήλ Αγγέλου στη Ρώμη.
Η ίδια τόνισε ότι δεν είναι επαγγελματίας ιστορικός τέχνης: «Δεν είμαι ιστορικός τέχνης, στην πραγματικότητα δεν έχω καν πτυχίο πανεπιστημίου. Η δύναμη της έρευνάς μου βρίσκεται στο ότι βασίζεται σε δημόσια αρχειακά έγγραφα», δήλωσε, περιγράφοντας τον εαυτό της περισσότερο ως «ερευνήτρια».
Μιχαήλ Άγγελος: Ένα δωμάτιο με πολλά κλειδιά
Τα έγγραφα που εντόπισε αμφισβητούν τη διαδεδομένη αντίληψη ότι ο Μιχαήλ Άγγελος, που πέθανε σε ηλικία 88 ετών, κατέστρεφε συστηματικά έργα του στα τελευταία χρόνια της ζωής του.
Αντίθετα, τα στοιχεία δείχνουν ότι σχέδια, μελέτες και ορισμένα μαρμάρινα γλυπτά μεταφέρθηκαν προσεκτικά μετά τον θάνατό του σε έναν κύκλο έμπιστων μαθητών και συνεργατών.
«Μετά τον θάνατο του Μιχαήλ Αγγέλου κάθε ισχυρός ηγεμόνας θα ήθελε να αποκτήσει κάτι από το έργο του. Ο ίδιος όμως είχε φροντίσει να οργανώσει τη μεταβίβασή τους, ώστε να περάσουν στους μαθητές του και στις επόμενες γενιές», εξήγησε η Salerno.
Ένα από τα αρχειακά έγγραφα αναφέρει μάλιστα την ύπαρξη ενός κλειδωμένου δωματίου, στο οποίο μπορούσε κανείς να μπει μόνο με πολλά διαφορετικά κλειδιά, ώστε να προστατεύονται πολύτιμα υλικά.
Αν και το δωμάτιο αυτό αργότερα άδειασε, η πορεία των αντικειμένων μπορεί να ανιχνευθεί μέσα από μεταγενέστερες μεταβιβάσεις.
Με πληροφορίες από Reuters
