Ο Ουγγροβρετανός συγγραφέας David Szalay κέρδισε το βραβείο Booker 2025 για το μυθιστόρημά του «Flesh».
Το έκτο μυθιστόρημα του Szalay έχει να κάνει με τη ζωή ενός άνδρα, του István, από τη νεότητά του μέχρι τη μέση ηλικία. Οι κριτές «δεν είχαν διαβάσει ποτέ κάτι παρόμοιο», δήλωσε ο πρόεδρος της επιτροπής Roddy Doyle, ο οποίος κέρδισε το βραβείο το 1993. «Είναι, από πολλές απόψεις, ένα σκοτεινό βιβλίο, αλλά είναι χαρά να το διαβάζεις».
Το Flesh ξεκινά με ένα συγκλονιστικό περιστατικό που εκτυλίσσεται ενώ ο έφηβος István ζει σε ένα συγκρότημα διαμερισμάτων με τη μητέρα του στην Ουγγαρία. Ο Szalay ακολουθεί στη συνέχεια τον πρωταγωνιστή καθώς περνάει χρόνο στον στρατό πριν μετακομίσει στο Λονδίνο, όπου αρχίζει να εργάζεται για τους υπερπλούσιους. Γραμμένο λιτά, το μυθιστόρημα εξερευνά την αρρενωπότητα, την κοινωνική τάξη, τη μετανάστευση, το τραύμα, το σεξ και την εξουσία.
Ο Szalay ανακοινώθηκε ως ο νικητής του βραβείου των 50.000 λιρών σε τελετή που πραγματοποιήθηκε στο Old Billingsgate στο Λονδίνο τη Δευτέρα το βράδυ. Προηγουμένως είχε προταθεί για το βραβείο το 2016, για το μυθιστόρημά του «All That Man Is».
Βραβείο Booker 2025: «Ομόφωνη η απόφαση» υπέρ του Szalay
Η απόφαση να απονεμηθεί το βραβείο στον Szalay ήταν «ομόφωνη», δήλωσε ο Doyle. Μαζί του στη φετινή κριτική επιτροπή ήταν η ηθοποιός Sarah Jessica Parker, μαζί με τους συγγραφείς Chris Power, Ayọ̀bámi Adébáyọ̀ και Kiley Reid.
Το βιβλίο «εστιάζει σε έναν άνδρα της εργατικής τάξης, κάτι που συνήθως δεν εξετάζεται ιδιαίτερα», δήλωσε ο Doyle. «Μας παρουσιάζει έναν συγκεκριμένο τύπο άνδρα» και «μας προσκαλεί να κοιτάξουμε πίσω από το πρόσωπο».
«Χωρίς να το συνειδητοποιεί κανείς, μεγάλωσα, για παράδειγμα, για να μην κλαίω ποτέ», είπε ο Doyle. «Το συνειδητοποίησα αυτό και αποφάσισα ότι ήταν ανοησία», αλλά ο István είναι «αυτός ο τύπος ανθρώπου».
«Ο Szalay έχει γράψει ένα μυθιστόρημα για το Μεγάλο Ερώτημα: για το παράδοξο του να είσαι ζωντανός», έγραψε ο Keiran Goddard σε μια κριτική του μυθιστορήματος στον Guardian. «Ο Szalay ήταν πάντα δεξιοτέχνης με τις λέξεις».
Το μυθιστόρημα του Szalay βρέθηκε στην κορυφή μιας ισχυρής λίστας υποψηφίων, η οποία περιελάμβανε τον αγαπημένο των bookmakers Andrew Miller, με το The Land in Winter, και την Kiran Desai, υποψήφιο για το The Loneliness of Sonia και το Sunny, το πρώτο της μυθιστόρημα από τότε που κέρδισε το βραβείο Booker με το The Inheritance of Loss το 2006. Τα άλλα μυθιστορήματα που προκρίθηκαν φέτος ήταν το Flashlight της Susan Choi, το Audition της Katie Kitamura και το The Rest of Our Lives του Ben Markovits.
Ερωτηθείς αν κάποιο από τα άλλα μυθιστορήματα είχε πλησιάσει στο να αμφισβητήσει τη νίκη του Szalay, ο Doyle είπε «η απάντηση είναι "κάπως ναι"», αλλά αρνήθηκε να κατονομάσει συγκεκριμένους τίτλους, λέγοντας ότι θα ήταν «άδικο και λίγο σκληρό».
Ποιος είναι ο David Szalay
Γεννημένος στο Μόντρεαλ από Ούγγρο πατέρα και Καναδή μητέρα, ο Szalay μεγάλωσε στο Λονδίνο. Έχει ζήσει στον Λίβανο και το Ηνωμένο Βασίλειο και τώρα ζει στη Βιέννη.
Μετά την αποφοίτησή του από την Οξφόρδη, εργάστηκε ως στέλεχος πωλήσεων χρηματοοικονομικής διαφήμισης, το οποίο έγινε η έμπνευση για το πρώτο του μυθιστόρημα, London and the South-East. Είναι επίσης, συγγραφέας των μυθιστορημάτων Spring και The Innocent, καθώς και της συλλογής διηγημάτων Turbulence.
Γράφοντας στον Guardian το Σαββατοκύριακο για την έμπνευσή του για το Flesh, ο Szalay είπε ότι είχε την ιδέα για το μυθιστόρημα «στην σκιά της αποτυχίας», το φθινόπωρο του 2020 εγκαταλείποντας ένα μυθιστόρημα στο οποίο δούλευε για σχεδόν τέσσερα χρόνια και ένιωθε ότι δεν λειτουργούσε.
Ήθελε το Flesh να «εκφράσει με κάποιο τρόπο την αίσθηση που είχα ότι η ύπαρξή μας είναι μια φυσική εμπειρία πριν από οτιδήποτε άλλο, ότι όλες οι άλλες πτυχές της προέρχονται από αυτή τη σωματικότητα».
Η νίκη του σηματοδοτεί την 10η για τον εκδοτικό οίκο Jonathan Cape, μια εταιρεία του Penguin, που έχει τις περισσότερες νίκες στην ιστορία του βραβείου. Ο περσινός νικητήριος τίτλος, Orbital της Samantha Harvey, εκδόθηκε επίσης, από τον Cape.
Η υπόθεση του μυθιστορήματος «Flesh» του David Szalay
Ένα αγόρι που αποξενώνεται. Ένας άνδρας που θέλει να ανήκει. Μια ζωή που εκτροχιάζεται από τη δύναμη της μοίρας.
Ο István μεγαλώνει στην Ουγγαρία, ντροπαλός και απομονωμένος, ξένος ανάμεσα στους συνομηλίκους του και στη μητέρα του. Μια σειρά γεγονότων τον απομακρύνει από την παιδική του ηλικία και τον εαυτό του, οδηγώντας τον σε μια ζωή καθορισμένη από την καλοσύνη- ή την ιδιοτέλεια- των αγνώστων.
Καθώς τα χρόνια περνούν, ο István παλεύει να βρει τη θέση του σε έναν κόσμο που αλλάζει, σημαδεμένος από τραύματα που δεν έχουν επουλωθεί και από ρόλους που δεν επέλεξε.
Το συγκλονιστικό πορτρέτο ενός άνδρα σε σύγκρουση με τον εαυτό του και την εποχή του. Με ύφος λιτό αλλά βαθιά συναισθηματικό, το μυθιστόρημα χαρτογραφεί τις λεπτές γραμμές της απώλειας, της αποξένωσης και της ελπίδας, μέσα σε μια Ευρώπη που μεταμορφώνεται.
Ένα έργο για την ανθρώπινη ανθεκτικότητα, την εύθραυστη ταυτότητα και την αδιάκοπη αναζήτηση του ανήκειν.
«Ο εξαιρετικά χαρισματικός David Szalay προσφέρει ακατέργαστες σκηνές από μια μοναχική ζωή που ξεκινά από το τίποτα και φτάνει στην επιτυχία… Η απλότητά του είναι, σαν του Χέμινγουεϊ, ουσιαστική και επιδραστική» έγραψαν οι New York Times.
«Σε υπνωτίζει… Παρακολουθούμε τον Ίστβαν να κινείται στον κόσμο σαν ένα μισοάγριο ζώο, ανήμπορος απέναντι στα ένστικτά του, τρομακτικός και ταυτόχρονα παράξενα αξιολύπητος» ανέφερε η Wall Street Journal.
«Θα μπορούσε κάποιος να χαρακτηρίσει το Flesh ως ένα μυθιστόρημα για το τι σημαίνει να είσαι άνδρας- με τις σιωπές, τις απογοητεύσεις και τους άγραφους κανόνες του. Ωστόσο, ο Szalay παλεύει ταυτόχρονα με ευρύτερα, πιο περίπλοκα και πιο μεταφυσικά ζητήματα. Γιατί, στην ουσία του, το Flesh δε μιλά μόνο για όσα δε λέγονται· μιλά και για όσα δεν μπορούν να ειπωθούν – για τα ανείπωτα πράγματα που βρίσκονται στον πυρήνα κάθε ζωής, αιωρούμενα πέρα από την εμβέλεια της γλώσσας» τόνισε ο Guardian.
«Τέτοια μυθιστορήματα είναι πια σπάνια, καθώς οι άνδρες συγγραφείς φαίνονται ολοένα και πιο φοβισμένοι να περιγράψουν και να αναμετρηθούν με τις εν δυνάμει καταστροφικές πτυχές του χαρακτήρα τους. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το Flesh φαντάζει εξαιρετικά αναζωογονητικό, αποκαλυπτικό και αληθινό. Και πέρα από αυτό, είναι ένα συγκινητικό έργο τέχνης, με μια πλοκή που καθηλώνει, εκπλήσσει και συγκλονίζει» έγραψαν οι Financial Times.
Σημειώνεται πως οι εκδόσεις Ψυχογιός ανακοίνωσαν την ελληνική κυκλοφορία του μυθιστορήματος «Flesh» του David Szalay, σε μετάφραση της Βάσιας Τζανακάρη τον Μάρτιο του 2026.
Με πληροφορίες από Guardian
