Ανοσοθεραπεία που χρησιμοποιείται σήμερα για τη θεραπεία αυτοάνοσων νοσημάτων θα μπορούσε στο μέλλον να αξιοποιηθεί και για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης σε ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στα συμβατικά αντικαταθλιπτικά φάρμακα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα πρώιμης κλινικής δοκιμής από το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ.
Οι ερευνητές εξέτασαν τη δράση του tocilizumab, ενός αντιφλεγμονώδους φαρμάκου που χορηγείται κυρίως σε παθήσεις όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα. Η μελέτη βασίστηκε στην υπόθεση ότι σε ορισμένες μορφές κατάθλιψης η φλεγμονή μπορεί να παίζει σημαντικό ρόλο, ιδιαίτερα σε ασθενείς που δεν εμφανίζουν βελτίωση με τις συνήθεις θεραπείες που στοχεύουν στους νευροδιαβιβαστές του εγκεφάλου.
Όπως αναφέρει ο Guardian, τα υπάρχοντα αντικαταθλιπτικά δεν λειτουργούν αποτελεσματικά για περίπου έναν στους τρεις ασθενείς.
Στη δοκιμή συμμετείχαν 30 άτομα με μέτρια έως σοβαρή κατάθλιψη, τα οποία δεν είχαν ανταποκριθεί ικανοποιητικά στα υπάρχοντα αντικαταθλιπτικά. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες και έλαβαν είτε tocilizumab είτε placebo για διάστημα τεσσάρων εβδομάδων.
Παρότι η μελέτη ήταν μικρής κλίμακας και δεν κατέγραψε ισχυρή στατιστική διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι έλαβαν το φάρμακο παρουσίασαν μεγαλύτερη βελτίωση σε μια σειρά δεικτών, όπως η συνολική ένταση της κατάθλιψης, η κόπωση, το άγχος και η ποιότητα ζωής.
Ενθαρρυντικά αποτελέσματα, αλλά χρειάζονται περισσότερες μελέτες
Οι ασθενείς που έλαβαν tocilizumab εμφάνισαν επίσης υψηλότερα ποσοστά ύφεσης της κατάθλιψης σε σχέση με την ομάδα placebo, με ποσοστά 54% έναντι 31%. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα ευρήματα θεωρούνται ενθαρρυντικά, αν και απαιτούνται μεγαλύτερες κλινικές μελέτες για να επιβεβαιωθεί η αποτελεσματικότητα της θεραπείας.
Ο Γκόλαμ Καντακάρ, καθηγητής Ψυχιατρικής και Ανοσολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ και επικεφαλής της έρευνας, χαρακτήρισε τη μελέτη «σημαντικό ορόσημο» στην προσπάθεια ανάπτυξης νέων θεραπειών για τις πιο ανθεκτικές μορφές κατάθλιψης.
Όπως ανέφερε, πρόκειται για μία από τις πρώτες τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές που εξετάζουν τη χρήση ανοσοθεραπείας στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης, αλλά και για την πρώτη που στοχεύει ειδικά τον υποδοχέα IL-6R, ο οποίος συνδέεται με φλεγμονώδεις διεργασίες στον οργανισμό.
Το tocilizumab δρα μπλοκάροντας τον συγκεκριμένο υποδοχέα, εμποδίζοντας έτσι τη μετάδοση φλεγμονωδών σημάτων που σχετίζονται με αυτοάνοσες παθήσεις. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αντίστοιχοι μηχανισμοί μπορεί να επηρεάζουν και ορισμένες μορφές κατάθλιψης.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, οι συμμετέχοντες που έλαβαν το φάρμακο είχαν αυξημένες πιθανότητες να παρουσιάσουν ύφεση των συμπτωμάτων σε σύγκριση με όσους έλαβαν placebo. Οι ερευνητές σημειώνουν μάλιστα ότι ο δείκτης αποτελεσματικότητας που καταγράφηκε εμφανίζεται συγκρίσιμος ή και καλύτερος από εκείνον που παρατηρείται σε ορισμένες από τις πιο διαδεδομένες κατηγορίες αντικαταθλιπτικών φαρμάκων, όπως οι SSRIs.
Η συν-συγγραφέας της μελέτης, δρ Έιμερ Φόλεϊ, επισήμανε ότι η έρευνα ενισχύει την προοπτική πιο εξατομικευμένων θεραπειών για την κατάθλιψη, με βάση τα βιολογικά χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς.
«Για πολλούς ανθρώπους οι σημερινές θεραπείες δεν είναι αρκετά αποτελεσματικές. Η έρευνα αυτή μας φέρνει πιο κοντά σε μια πιο στοχευμένη αντιμετώπιση, όπου η θεραπεία θα προσαρμόζεται καλύτερα στις ανάγκες και τη βιολογία κάθε ασθενούς», ανέφερε.
Με πληροφορίες από Guardian
