Μία καινοτόμος επέκταση κατοικίας, ένα εντυπωσιακό κεντρικό κτίριο για τη μόδα και μια πρωτοποριακή εγκατάσταση ιατρικής έρευνας περιλαμβάνονται στα έξι κτίρια που προκρίθηκαν για το βραβείο Stirling, την κορυφαία διάκριση αρχιτεκτονικής στη Βρετανία.
Από τη βελτίωση της ζωής σε πανεπιστήμια και της συνεργασίας στην εργασία, μέχρι τη μετατροπή εγκαταλελειμμένων κατοικιών σε επιθυμητούς χώρους, η λίστα αντικατοπτρίζει ένα ευρύ φάσμα φιλοδοξίας και αισιοδοξίας.
Επαινώντας τους υποψηφίους, ο πρόεδρος του Βασιλικού Ινστιτούτου Βρετανών Αρχιτεκτόνων (RIBA), Chris Williamson, δήλωσε: «Αυτά τα έργα δείχνουν την μοναδική ικανότητα της αρχιτεκτονικής να αντιμετωπίζει ορισμένες από τις πιο επείγουσες προκλήσεις της εποχής μας, ανταποκρινόμενη με δημιουργικότητα, προσαρμοστικότητα και φροντίδα. Από ένα μνημειώδες κτίριο που προωθεί την επένδυση στις τέχνες και τον πολιτισμό, μέχρι την προσεκτική αποκατάσταση ενός από τα πιο εμβληματικά μνημεία της χώρας και μια σύγχρονη εγκατάσταση ιατρικής έρευνας, το κάθε έργο προσφέρει ένα πρότυπο για το πώς η αρχιτεκτονική μπορεί να εμπλουτίσει την κοινωνία.»
📣 UK's best architecture unveiled - RIBA Stirling Prize 2025 shortlist is here: https://t.co/RWU8aP4aaT
— Royal Institute of British Architects (@RIBA) September 4, 2025
🎟️ The winner will be announced at our #StirlingPrize ceremony on 16 October at London’s @RoundhouseLDN
Sponsored by @autodesk pic.twitter.com/8kjKqvSkQm
«Σε μια εποχή που η ποιοτική στέγαση είναι επείγουσα ανάγκη σε ολόκληρη τη χώρα, τα οικιστικά έργα ξεχωρίζουν για τον εφευρετικό, ανθρωποκεντρικό σχεδιασμό τους – από μια κοινωνική κατοικία που αντιμετωπίζει την απομόνωση στην τρίτη ηλικία, μέχρι μια τολμηρή επέκταση σπιτιού που αναδεικνύει την επαναχρησιμοποίηση, και μια προσβάσιμη κατοικία που αποδεικνύει ότι η ομορφιά και η προσβασιμότητα μπορούν να συνυπάρχουν.»
«Μαζί, αυτά τα έργα προσφέρουν μια ελπιδοφόρα οπτική για το μέλλον, όπου η αρχιτεκτονική ενισχύει τις κοινότητες και συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός πιο βιώσιμου και συμπεριληπτικού δομημένου περιβάλλοντος.»
Βραβείο Stirling: Οι 6 υποψηφιότητες
Appleby Blue Almshouse
Αντικαθιστώντας ένα εγκαταλελειμμένο γηροκομείο, το Appleby Blue επανασχεδιάζει ριζικά την έννοια του ασύλου απόρων, με στόχο να ενισχύσει την κοινότητα και να μειώσει την απομόνωση των κατοίκων.
Η διάταξη αναστρέφει έναν αιώνιο τύπο κτιρίου, τοποθετώντας τους κοινόχρηστους χώρους στο κέντρο για να ενθαρρύνει την αλληλεπίδραση, ενώ τα μεγάλα παράθυρα στο επίπεδο του δρόμου συνδέουν τους κατοίκους με τον εξωτερικό κόσμο.
Elizabeth Tower
Φιλοξενώντας το εμβληματικό «Big Ben», η πιο ολοκληρωμένη αναστήλωση του Elizabeth Tower τα τελευταία 160 χρόνια αποτελεί αριστούργημα διατήρησης.
Χρησιμοποιήθηκαν παραδοσιακά υλικά και ειδικευμένοι τεχνίτες από όλο το Ηνωμένο Βασίλειο, τιμώντας τον αρχικό σχεδιασμό του πύργου, διορθώνοντας λάθη προηγούμενων αναστηλώσεων και επισκευάζοντας ζημιές που αποκαλύφθηκαν πρόσφατα από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Προσεκτικές λεπτομέρειες, όπως η επαναφορά της βικτωριανής χρωματικής παλέτας στα καντράν του ρολογιού και η επανατοποθέτηση του Σταυρού του Αγίου Γεωργίου, επιστρέφουν τον πύργο στην αρχική του μεγαλοπρέπεια. Λεπτές βελτιώσεις στην προσβασιμότητα, συμπεριλαμβανομένης μιας νέας ανύψωσης για επισκέπτες, έχουν ανοίξει το μνημείο σε ένα ευρύτερο κοινό για πρώτη φορά.
Hastings House
Αντί να κατεδαφιστεί ένα παλιό σπίτι στον λόφο, το Hastings House αξιοποιεί και αναδεικνύει την υπάρχουσα δομή και τα υλικά, δημιουργώντας ένα σπίτι γεμάτο αντιθέσεις.
Μια περιορισμένη, ανανεωμένη βικτοριανή πρόσοψη παραχωρεί τη θέση της σε ένα σύγχρονο πίσω τμήμα με ξύλινο σκελετό, ενώ μια αυλή από σκυρόδεμα αναδεικνύει τον βιομηχανικό της χαρακτήρα. Μια σειρά από προεκτάσεις που “ραμμένες” η μία στην άλλη ανεβαίνουν κατά μήκος του λόφου, ενώ εσωτερικοί και εξωτερικοί χώροι συνδέονται αρμονικά, δημιουργώντας φωτεινούς και ανοιχτούς χώρους. Το αποτέλεσμα υπερβαίνει μια απλή επέκταση κατοικίας, μεταμορφώνοντας ολόκληρο το σπίτι και προσφέροντας ένα μάθημα για τη συγκρατημένη και εφευρετική επαναχρησιμοποίηση χώρων και υλικών.
London College of Fashion
Βρίσκεται στην πολιτιστική καρδιά του Queen Elizabeth Park στο Στράτφορντ. Το νέο κτίριο του London College of Fashion συγκεντρώνει για πρώτη φορά τους 6.000 φοιτητές και προσωπικό του.
Ο περιορισμένος χώρος οδήγησε στη δημιουργία ενός κάθετου campus 17 ορόφων, με εντυπωσιακές σκάλες να ανοίγονται μέσα από έναν κοινόχρηστο «κεντρικό χώρο», ενθαρρύνοντας τη συνεργασία.
Μια ήρεμη παλέτα υλικών επιτρέπει στο κτίριο να λειτουργεί ως καμβάς για τους χρήστες του, ενώ οι μακριές οπτικές γραμμές και οι ευέλικτοι χώροι εργασίας προάγουν την προσαρμοστικότητα. Λεπτές αναφορές στη βιομηχανική ιστορία της περιοχής δημιουργούν την αίσθηση ενός ζωντανού «εργοστασίου μόδας».
Niwa House
Το Niwa House (σπίτι κήπος στα Ιαπωνικά) είναι μια όαση σε στυλ περιπτέρου, χτισμένη σε οικόπεδο στο Νότιο Λονδίνο που προηγουμένως ήταν εγκαταλελειμμένο. Εκτεινόμενο οριζοντίως και καθέτως για να ανταπεξέλθει στους περιορισμούς του σχεδιασμού, αυτό το «οριζόντιο σπίτι» αποτελεί μάθημα δεξιοτεχνίας και μετριοπάθειας.
Διακριτικές παρεμβάσεις, όπως η ανοιχτή ροή του χώρου και οι ενσωματωμένες δυνατότητες προσβασιμότητας, δημιουργούν μια ομαλή εμπειρία για τον ένοικο που χρησιμοποιεί αναπηρικό καροτσάκι, ενώ εξασφαλίζουν λειτουργικότητα και για τα γηρατειά, δείχνοντας πώς ο περιεκτικός σχεδιασμός μπορεί να είναι ταυτόχρονα λειτουργικός και κομψός.
Η υβριδική κατασκευή από ξύλο και πέτρα, σε συνδυασμό με παράθυρα από το δάπεδο έως την οροφή, λούζει κάθε δωμάτιο με φως, ενώ ο κήπος-αυλή που εκτείνεται σε δύο ορόφους υπογραμμίζει την ήρεμη αίσθηση φυγής από την καθημερινότητα.
The Discovery Centre (DISC)
Το Discovery Centre της AstraZeneca επαναπροσδιορίζει ριζικά τις ερευνητικές εγκαταστάσεις, συνδυάζοντας υπερσύγχρανα εργαστήρια με φιλικούς προς το κοινό χώρους.
Το κτίριο, που είναι εκπληκτικά χαμηλό, ακολουθεί ένα καμπυλωτό τριγωνικό σχέδιο, δημιουργώντας μια φιλόξενη όψη για το Βιοϊατρικό Σύμπλεγμα του Κέιμπριτζ.
Στην καρδιά του, μια αυλή προσβάσιμη στο κοινό αντηχεί τα εμβληματικά προαύλια των κολεγίων της πόλης, αποτελώντας ένα από τα πολλά αφιερώματα στην κληρονομιά του Κέιμπριτζ.
Στο εσωτερικό, 16 εργαστήρια με γυάλινους τοίχους συνδέονται μέσω έξυπνων διαδρόμων που συνδυάζουν αυστηρή ασφάλεια με διαφάνεια, θέτοντας τη γνώση σε δημόσια προβολή. Ευέλικτοι εργαστηριακοί σταθμοί και ανοιχτές διαρρυθμίσεις ενισχύουν την καινοτομία, δημιουργώντας ένα τολμηρό νέο πρότυπο για ερευνητικές εγκαταστάσεις.
