Ο Ζοχράν Μαμντάνι, ο νεοεκλεγείς δήμαρχος της Νέας Υόρκης, ξεχωρίζει για πολλούς λόγους. Πρόκειται για τον νεότερο δήμαρχο της πόλης από το 1892, τον πρώτο μουσουλμάνο και τον πρώτο που έχει γεννηθεί στην Αφρική.
Μπήκε στην κούρσα για τη δημαρχία πέρυσι, χωρίς σχεδόν καθόλου αναγνωρισιμότητα, με ελάχιστους οικονομικούς πόρους και χωρίς στήριξη από το κόμμα. Αυτό και μόνο κάνει τη νίκη του επί του πρώην κυβερνήτη της Νέας Υόρκης, Άντριου Κουόμο και του Ρεπουμπλικανού υποψηφίου, Κέρτις Σλίβα, εντυπωσιακή.
Περισσότερο, όμως, ο Μαμντάνι αντιπροσωπεύει τον τύπο πολιτικού που η αριστερή πτέρυγα των Δημοκρατικών αναζητά εδώ και χρόνια: νέος, χαρισματικός και με φυσική άνεση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Δεν αποφεύγει τις πολιτικές συγκρούσεις και έχει ταχθεί υπέρ προοδευτικών αιτημάτων και ταυτόχρονα, έχει δείξει ξεκάθαρη προσήλωση στα οικονομικά ζητήματα που απασχολούν τους εργαζόμενους και έχουν απομακρυνθεί από το κόμμα τα τελευταία χρόνια, χωρίς να αποκηρύσσει τις πολιτισμικές αρχές της αριστεράς.
Ωστόσο, οι επικριτές του προειδοποιούσαν ότι ένας τέτοιος υποψήφιος είναι μη εκλόγιμος σε μεγάλο μέρος της Αμερικής και οι Ρεπουμπλικανοί τον παρουσίαζαν ως το «ακροαριστερό πρόσωπο» των Δημοκρατικών. Παρ’ όλα αυτά, το βράδυ της Τρίτης στη Νέα Υόρκη, ο Μαμντάνι ήταν ο νικητής.
Με το να αντιμετωπίσει και να νικήσει τον Κουόμο, έναν πρώην κυβερνήτη και γιο κυβερνήτη, ο Μαμντάνι νίκησε το κατεστημένο των Δημοκρατικών. Η εκστρατεία του έχει προκαλέσει τεράστια δημοσιότητα, ίσως μεγαλύτερη απ’ όση θα άξιζε μια δημοτική εκλογή, ακόμη και σε μια πόλη του μεγέθους της Νέας Υόρκης.
Ζόραν Μαμντάνι: Οι προκλήσεις που τον περιμένουν
Αυτό σημαίνει πως, ως δήμαρχος, κάθε επιτυχία και αποτυχία του θα εξετάζεται εξονυχιστικά. Πριν από δώδεκα χρόνια, ο Δημοκρατικός Μπιλ ντε Μπλάζιο εξελέγη δήμαρχος με σύνθημα την αντιμετώπιση των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων.
Όπως και ο Μαμντάνι, η αμερικανική αριστερά είχε μεγάλες προσδοκίες από εκείνον - όμως αποχώρησε από το αξίωμα αντιδημοφιλής, με αντικρουόμενη αποτίμηση του έργου του, καθώς πάλευε με τα θεσμικά όρια της δημαρχιακής εξουσίας.
Ο Μαμντάνι θα χρειαστεί να αντιμετωπίσει τα ίδια όρια και τις ίδιες προσδοκίες. Η κυβερνήτρια της Νέας Υόρκης, Κάθι Χόουτσουλ, επίσης Δημοκρατική, έχει ήδη δηλώσει ότι αντιτίθεται σε αυξήσεις φόρων που θα απαιτούνταν για τη χρηματοδότηση του φιλόδοξου προγράμματός του.
Ακόμη κι αν εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση, ο Μαμντάνι δεν μπορεί να εφαρμόσει πολιτικές μονομερώς.
Κατά την προεκλογική του εκστρατεία επέκρινε σφοδρά την οικονομική ελίτ και τα επιχειρηματικά συμφέροντα που εδρεύουν στη Νέα Υόρκη και έχουν κάνει το Μανχάταν παγκόσμιο οικονομικό κέντρο. Ωστόσο, για να κυβερνήσει αποτελεσματικά, θα χρειαστεί να βρει ένα είδος ισορροπίας με αυτούς - κάτι που, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει ήδη αρχίσει τις τελευταίες εβδομάδες.
Έχει επίσης καταδικάσει τη στάση του Ισραήλ στον πόλεμο της Γάζας και έχει δεσμευτεί πως θα συλλάβει τον Μπενιαμίν Νετανιάχου ως εγκληματία πολέμου, αν επισκεφθεί τη Νέα Υόρκη - υπόσχεση που ενδέχεται να δοκιμαστεί κατά τη διάρκεια της θητείας του.
Ζόραν Μαμντάνι: «Αυτό που μας ενώνει όλους είναι ποιον παλεύουμε να υπηρετήσουμε»
Όλα αυτά, ωστόσο, είναι ζητήματα του μέλλοντος. Προς το παρόν, ο Μαμντάνι πρέπει να ορίσει ο ίδιος τη δημόσια εικόνα του - προτού το κάνουν οι αντίπαλοί του. Παρότι η καμπάνια του προκάλεσε εθνικό ενδιαφέρον, για πολλούς Αμερικανούς παραμένει άγνωστος.
Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση του CBS, το 46% των Αμερικανών δήλωσαν ότι δεν παρακολουθούσαν καθόλου στενά τις δημοτικές εκλογές της Νέας Υόρκης. Αυτό αποτελεί ταυτόχρονα ευκαιρία και πρόκληση για τον ίδιο και την αμερικανική αριστερά.
Οι συντηρητικοί, από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και κάτω, θα επιχειρήσουν να τον παρουσιάσουν ως σοσιαλιστική απειλή, της οποίας οι πολιτικές θα καταστρέψουν τη Νέα Υόρκη και θα αποτελέσουν κίνδυνο αν υιοθετηθούν σε εθνικό επίπεδο.
Θα διογκώσουν κάθε λάθος και θα τον συνδέσουν με κάθε αρνητικό οικονομικό δείκτη. Ο Τραμπ, ο οποίος έχει προσωπική σχέση με τη Νέα Υόρκη, αναμένεται να επιζητήσει πολιτική σύγκρουση μαζί του, έχοντας πολλούς τρόπους να δυσκολέψει τη ζωή του νέου δημάρχου.
Ο Μαμντάνι θα πρέπει επίσης να κερδίσει την εμπιστοσύνη κορυφαίων Δημοκρατικών, όπως του γερουσιαστή και αρχηγού της μειοψηφίας στη Γερουσία Τσακ Σούμερ, που δεν στήριξε ποτέ την καμπάνια του.
Η μεγάλη ευκαιρία για τον Μαμντάνι είναι ότι δεν κουβαλάει πολιτικό παρελθόν - οι αντίπαλοί του προσπάθησαν χωρίς επιτυχία να το χρησιμοποιήσουν εναντίον του.
Όταν ορκιστεί τον Ιανουάριο, θα έχει την ευκαιρία να χτίσει την πολιτική του φήμη από το μηδέν. Κι αν πράγματι συγκρουστεί με τον Τραμπ, αυτό θα του δώσει ακόμη μεγαλύτερο δημόσιο βήμα.
Οι πολιτικές του ικανότητες τον έφεραν ως εδώ, όμως, οι δοκιμασίες που τον περιμένουν τα επόμενα χρόνια θα είναι ακόμη μεγαλύτερες.
Οι Νεοϋορκέζοι θεωρούν την πόλη τους το κέντρο του κόσμου, αλλά οι δημοτικές τους εκλογές δεν ήταν οι μόνες που διεξάγονταν την Τρίτη - ούτε ίσως η πιο αντιπροσωπευτική για τη σημερινή πολιτική διάθεση της χώρας.
Την ίδια ημέρα, σε Νιου Τζέρσεϊ και Βιρτζίνια — πολιτείες που η Κάμαλα Χάρις είχε κερδίσει οριακά απέναντι στον Τραμπ στις περσινές προεδρικές εκλογές — οι Δημοκρατικοί κέρδισαν τις εκλογές, για την ανάδειξη κυβερνήτη, με μεγάλα ποσοστά.
Στο Νιου Τζέρσεϊ, η μάχη ήταν πιο αμφίρροπη, αλλά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα κερδισμένα εδάφη του Τραμπ ανάμεσα στους εργαζόμενους και τις μειονότητες δεν διατηρήθηκαν χωρίς το όνομά του στο ψηφοδέλτιο.
Με την αριστερά και το κέντρο των Δημοκρατικών να κερδίζουν την ίδια νύχτα, δεν είναι εύκολο να καταλάβουμε για το ποια πολιτική γραμμή ή ποιοι υποψήφιοι εξασφαλίζουν καλύτερα τη μελλοντική επιτυχία του κόμματος.
Την περασμένη εβδομάδα, ωστόσο, ο Μαμντάνι τόνισε ότι υπάρχει χώρος για όλες τις φωνές μέσα στο Δημοκρατικό Κόμμα: «Πιστεύω ότι αυτό πρέπει να είναι ένα κόμμα που επιτρέπει στους Αμερικανούς να βλέπουν τους εαυτούς τους μέσα του, και όχι μια αντανάκλαση λίγων ανθρώπων που ασχολούνται με την πολιτική», είπε.
«Αυτό που μας ενώνει όλους είναι ποιον παλεύουμε να υπηρετήσουμε — και αυτός είναι ο εργαζόμενος άνθρωπος».
Αυτή η άποψη θα δοκιμαστεί το επόμενο έτος, καθώς οι Δημοκρατικοί σε όλη τη χώρα οδεύουν ξανά στις κάλπες για τις ενδιάμεσες εκλογές του Κογκρέσου. Οι εντάσεις αναμένεται να αυξηθούν και οι παλιές διαχωριστικές γραμμές να επαναφανιστούν.
Για ένα βράδυ, ωστόσο, οι Δημοκρατικοί είναι ένα μεγάλο, χαρούμενο κόμμα.
Με πληροφορίες από BBC
