Ο πάπας Λέων ΙΔ' προειδοποιεί ότι η κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να εξελιχθεί σε έναν νέο Πύργο της Βαβέλ - ένα εκθαμβωτικό ανθρώπινο επίτευγμα που συγκεντρώνει την ισχύ, αποδυναμώνει την αλήθεια και μετατρέπει τους ανθρώπους σε απλά δεδομένα.
Η πολυαναμενόμενη εγκύκλιος με τίτλο «Magnifica Humanitas» (Υπέροχη Ανθρωπότητα), υποδηλώνει ότι το Βατικανό τοποθετείται δυναμικά ως κεντρική ηθική αρχή στον παγκόσμιο διάλογο για την τεχνολογία.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, το Βατικανό δημοσίευσε την πρώτη εγκύκλιο του ποντίφικα τη Δευτέρα, την οποία υπέγραψε στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου στις 15 Μαΐου 2026, στο δεύτερο έτος της παποσύνης του.
Η εγκύκλιος υπεγράφη ακριβώς 135 χρόνια μετά το Rerum Novarum του πάπα Λέοντα ΙΓ' (1891), το ιστορικό κείμενο που αποτέλεσε θεμέλιο της σύγχρονης καθολικής κοινωνικής διδασκαλίας στην εποχή της Βιομηχανικής Επανάστασης.
Στο κύριο μήνυμά του, σε ένα εκτενές κείμενο 43.000 λέξεων, ο πάπας τονίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να είναι χρήσιμη, αλλά δεν είναι ουδέτερη.
Υπογραμμίζει ότι τα συστήματα AI ενσωματώνουν τις αξίες όσων τα σχεδιάζουν, τα χρηματοδοτούν, τα εκπαιδεύουν και τα χρησιμοποιούν — ιδίως όταν αυτά καθορίζουν ποιος θα πάρει δουλειά, δάνειο, δημόσιες υπηρεσίες ή κοινωνική αναγνώριση.
Μεταξύ των προειδοποιήσεων που διατυπώνει είναι ότι:
- Η AI μπορεί να διαβρώσει την ανθρώπινη κρίση, προσφέροντας άμεσες απαντήσεις που μειώνουν τη δημιουργικότητα και την αναζήτηση της αλήθειας.
- Μπορεί να δημιουργήσει ψευδαίσθηση φροντίδας, κάνοντας ευάλωτους χρήστες να συγχέουν την τεχνητή «ενσυναίσθηση» με πραγματική ανθρώπινη σχέση.
- Μπορεί να εντείνει τις ανισότητες, καθώς τα δεδομένα, η υπολογιστική ισχύς και η ρυθμιστική επιρροή συγκεντρώνονται σε λίγους παίκτες.
- Μπορεί να αποσταθεροποιήσει τη δημοκρατία μέσω παραπληροφόρησης και θόλωσης της διάκρισης μεταξύ αλήθειας και ψεύδους.
- Μπορεί να κάνει τον πόλεμο ευκολότερο, επιταχύνοντας θανατηφόρες αποφάσεις και απομακρύνοντας τον άνθρωπο από την ευθύνη. Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά: «Κανένας αλγόριθμος δεν μπορεί να κάνει τον πόλεμο ηθικά αποδεκτό».
Σύμφωνα με την καθηγήτρια Meghan Sullivan από το Πανεπιστήμιο Notre Dame, η εγκύκλιος καθιστά τον πάπα Λέοντα ΙΔ' μία από τις σημαντικότερες φωνές στην ηθική της τεχνητής νοημοσύνης, εκτιμώντας ότι το κείμενο θα μείνει ως ένα από τα σημαντικότερα στη σύγχρονη καθολική ιστορία.
Η Mirela Oliva από το Πανεπιστήμιο St. Thomas υποστηρίζει ότι η εγκύκλιος δεν απορρίπτει την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά καλεί στη διαμόρφωση της «εποχής της τεχνητής νοημοσύνης» με επίκεντρο την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και με κατευθυντήριες γραμμές που θα προκύψουν από τη βάση προς τα πάνω.
Ο καθηγητής Dan Rober από το Sacred Heart University εκτιμά ότι η μεγαλύτερη επίδραση του κειμένου μπορεί να είναι η διαμόρφωση των συζητήσεων για τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης, ιδιαίτερα σε ζητήματα όπως η χρήση chatbot ως υποκατάστατο φίλων ή θεραπευτών και η επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης σε παιδιά και εφήβους.
Με πληροφορίες από Axios
