Το Κίεβο και η Ουάσινγκτον κατέληξαν σε συμφωνία για την από κοινού ανάπτυξη των ορυκτών πόρων της Ουκρανίας, σε μια προσπάθεια ενίσχυσης των σχέσεων με τη διοίκηση του Ντόναλντ Τραμπ και δημιουργίας προϋποθέσεων για μελλοντική δέσμευση των ΗΠΑ στην ασφάλεια της χώρας.
Σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, η συμφωνία απομακρύνει την αρχική αμερικανική απαίτηση για διεκδίκηση 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων από πιθανά έσοδα εκμετάλλευσης, καθιστώντας τους όρους της πιο ευνοϊκούς για την Ουκρανία. Παρόλο που δεν περιλαμβάνει ρητές εγγυήσεις ασφαλείας, το Κίεβο τη θεωρεί ως βήμα προς μια ευρύτερη στρατηγική συνεργασία με τις ΗΠΑ.
Η τελική εκδοχή της συμφωνίας, ημερομηνίας 24 Φεβρουαρίου, προβλέπει:
- Ίδρυση Ταμείου στο οποίο η Ουκρανία θα καταθέτει το 50% των εσόδων από τη μελλοντική εμπορευματοποίηση των κρατικών ορυκτών πόρων, συμπεριλαμβανομένων των πετρελαϊκών και φυσικών αποθεμάτων.
- Επενδύσεις του Ταμείου σε έργα εντός Ουκρανίας.
- Εξαίρεση των υφιστάμενων δραστηριοτήτων της Naftogaz και της Ukrnafta – των μεγαλύτερων ουκρανικών εταιρειών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
- Απουσία σαφούς αναφοράς στις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας, που αρχικά ζητούσε το Κίεβο.
- Διευκρίνιση λεπτομερειών, όπως το αμερικανικό μερίδιο στο Ταμείο και οι όροι "κοινής ιδιοκτησίας", μέσα από μελλοντικές διαπραγματεύσεις.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αρχικά απέρριψε την προηγούμενη εκδοχή της συμφωνίας, με τον Τραμπ να τον αποκαλεί "δικτάτορα" και να αφήνει αιχμές ότι η Ουκρανία είχε μερίδιο ευθύνης για τον πόλεμο.
Ωστόσο, με την αναθεωρημένη πρόταση, Ουκρανοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι η συμφωνία έχει εγκριθεί από τα υπουργεία Δικαιοσύνης, Οικονομίας και Εξωτερικών της χώρας. Αναμένεται μάλιστα επίσκεψη του Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο για υπογραφή της συμφωνίας με τον Τραμπ το προσεχές διάστημα.
«Αυτή η συμφωνία είναι μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου» δήλωσε η Ουκρανή αντιπρόεδρος και υπουργός Δικαιοσύνης Όλχα Στεφανίσινα.
Η αρχική πρόταση της διοίκησης Τραμπ προέβλεπε:
- Ίδρυση επενδυτικού ταμείου όπου οι ΗΠΑ θα είχαν 100% οικονομικό έλεγχο.
- Υποχρέωση της Ουκρανίας να καταθέτει το 50% των εσόδων από την εξόρυξη φυσικών πόρων, με πλαφόν στα 500 δισ. δολάρια.
- Η πρόταση προκάλεσε αντιδράσεις στο Κίεβο και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, με την Ουκρανία να τη χαρακτηρίζει "απαράδεκτη".
Οι πιο αυστηροί όροι αποσύρθηκαν, και πλέον το ταμείο θα λειτουργήσει με στόχο την ανάπτυξη της ουκρανικής οικονομίας.
Η συμφωνία παραμένει πλαίσιο και δεν θα εφαρμοστεί άμεσα, καθώς η ουκρανική Βουλή πρέπει να την επικυρώσει. Ήδη, αντιπολιτευόμενοι βουλευτές προειδοποιούν ότι η επικύρωση θα συνοδευτεί από έντονες πολιτικές συγκρούσεις.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ δήλωσε: «Είναι κρίσιμο να υπογραφεί αυτή η συμφωνία» χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Μετά από τρεις χρόνια πολέμου και ενώ οι ΗΠΑ έχουν ξεκινήσει διμερείς διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία, η Ουκρανία προσπαθεί να διασφαλίσει μακροπρόθεσμη αμερικανική στήριξη. Το αν αυτή η συμφωνία αποτελεί οικονομική λύση ή συμβιβασμό μένει να φανεί στο προσεχές διάστημα.
Με πληροφορίες από Financial Times, Bloomberg
