Επικίνδυνα προς την Κωνσταντινούπολη φέρεται να κινείται, σύμφωνα με σεισμολόγους, η σεισμολογική δραστηριότητα, που παρατηρείται τους τελευταίους μήνες σε ρήγμα στη Θάλασσα του Μαρμαρά.
Συγκεκριμένα, ένα ρήγμα που βρίσκεται κάτω από αυτή τη θαλάσσια περιοχή -η οποία συνδέει τη Μαύρη Θάλασσα με το Αιγαίο- έχει τραβήξει την προσοχή της επιστημονικής κοινότητας. Τα τελευταία είκοσι χρόνια, σεισμοί αυξανόμενης έντασης καταγράφονται σταδιακά πιο ανατολικά.
Ο πιο πρόσφατος κρίκος αυτής της αλυσίδας σημειώθηκε τον Απρίλιο, με σεισμό 6,2 Ρίχτερ. Αν το μοτίβο συνεχιστεί, ένας ισχυρός σεισμός θα μπορούσε να φτάσει στα νερά ακριβώς νότια της Κωνσταντινούπολης, της μεγαλύτερης πόλης της χώρας.
Σεισμός Κωνσταντινούπολη: Η εκτίμηση σεισμολόγων
«Η Κωνσταντινούπολη βρίσκεται στο στόχαστρο», δήλωσε ο Στίβεν Χικς, σεισμολόγος στο University College London, που δεν συμμετείχε στη νέα έρευνα. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη στο επιστημονικό περιοδικό Science, υποστηρίζει ότι ισχυροί σεισμοί «μεταναστεύουν» προς ένα μπλοκαρισμένο τμήμα μήκους 15 έως 21 χιλιομέτρων του λεγόμενου Κύριου Ρήγματος του Μαρμαρά. Αυτό το τμήμα θα μπορούσε να προκαλέσει σεισμό 7 Ρίχτερ ή και μεγαλύτερο, με άμεσο αντίκτυπο στην πόλη των 16 εκατομμυρίων κατοίκων.
Η ακριβής φύση και ο χρόνος ενός τέτοιου σεισμού παραμένουν άγνωστα.
«Οι σεισμοί δεν μπορούν να προβλεφθούν», δήλωσε η Πατρίσια Μαρτίνες-Γκαρθόν, σεισμολόγος στο Γεωεπιστημονικό Κέντρο Helmholtz της Γερμανίας και συντάκτρια της μελέτης. «Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να εστιάσουμε στη μείωση των κινδύνων και στην έγκαιρη ανίχνευση ενδείξεων ότι κάτι ασυνήθιστο συμβαίνει».
Σεισμός Κωνσταντινούπολη: Η επαναλαμβανόμενη ιστορία στην Τουρκία
Η Τουρκία δεν είναι ξένη προς τους καταστροφικούς σεισμούς. Τον Φεβρουάριο του 2023, δύο διαδοχικοί σεισμοί, 7,8 και 7,5 Ρίχτερ, ισοπέδωσαν περιοχές στη νότια Τουρκία και τη Συρία, προκαλώντας τον θάνατο τουλάχιστον 55.000 ανθρώπων.
Η προοπτική ενός μεγάλου σεισμού στην Κωνσταντινούπολη δεν είναι καινούργια. Οι ειδικοί συμφωνούν ότι πρόκειται για ένα σχεδόν αναπόφευκτο σενάριο.
«Ένας πολύ μεγάλος σεισμός κοντά στην Κωνσταντινούπολη θα μπορούσε να προκαλέσει μία από τις χειρότερες ανθρωπιστικές καταστροφές της σύγχρονης ιστορίας», δήλωσε η Τζούντιθ Χάμπαρντ, σεισμολόγος στο Πανεπιστήμιο Cornell. Ο κίνδυνος που επισημαίνεται στη νέα μελέτη αφορά τη Ζώνη Ρηγμάτων της Βόρειας Ανατολίας, το γεωλογικό όριο όπου η Ανατολιακή πλάκα κινείται πλευρικά σε σχέση με την Ευρασιατική.
Ένα μεγάλο τμήμα αυτού του ρήγματος, μήκους περίπου 1.200 χιλιομέτρων, έχει δώσει ισχυρούς σεισμούς στη σύγχρονη εποχή. Ωστόσο, το υποθαλάσσιο τμήμα νοτιοδυτικά της Κωνσταντινούπολης -το Κύριο Ρήγμα του Μαρμαρά- παραμένει ύποπτα «σιωπηλό».
Σεισμός Κωνσταντινούπολη: Τι κατέγραψε η μελέτη
Ο τελευταίος μεγάλος σεισμός που έπληξε την πόλη ήταν το 1766, με μέγεθος 7,1 Ρίχτερ. Έκτοτε, ένα τμήμα μήκους περίπου 160 χιλιομέτρων δεν έχει σπάσει. Η μελέτη κατέγραψε μια ανησυχητική ακολουθία: το 2011 σεισμός 5,2 Ρίχτερ στα δυτικά, το 2012 σεισμός 5,1 Ρίχτερ πιο ανατολικά, το 2019 σεισμός 5,8 Ρίχτερ στο κέντρο του ρήγματος, και τον Απρίλιο του 2025 σεισμός 6,2 Ρίχτερ, ακόμη πιο ανατολικά.
Το ερώτημα είναι αν ο επόμενος σεισμός θα είναι ισχυρότερος, και αν θα συμβεί ακριβώς κάτω από την Κωνσταντινούπολη. Οι ερευνητές χαρακτηρίζουν το ενδεχόμενο ως υπαρκτό, αν και όχι βέβαιο. Ακόμη και ένας σεισμός στα 6,5–6,8 Ρίχτερ θα μπορούσε να προκαλέσει εκτεταμένες καταστροφές, καθώς η ενέργεια αυξάνεται εκθετικά με κάθε δεκαδικό.
Ορισμένοι επιστήμονες παραμένουν επιφυλακτικοί ως προς το αν πρόκειται πράγματι για «μεταναστευτική» ακολουθία σεισμών ή για σύμπτωση. Όμως όλοι συμφωνούν ότι επικίνδυνη τάση συσσώρευσης τάσεων βρίσκεται σε εξέλιξη.
Με πληροφορίες από New York Times
