Για τον Aqqaluk Lynge, έναν από τους πιο γνωστούς υπέρμαχους της ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας, η Δανία υπήρξε για δεκαετίες το σύμβολο της αποικιοκρατίας.
Ποιητής, ακτιβιστής και συνιδρυτής ενός από τα μεγαλύτερα φιλοανεξαρτησιακά κόμματα του νησιού, πέρασε μεγάλο μέρος της ζωής του υποστηρίζοντας ότι η Γροιλανδία έπρεπε να αποδεσμευτεί από τη Δανία και να ακολουθήσει τον δικό της δρόμο.
Σήμερα, στα 78 του χρόνια, λέει το ακριβώς αντίθετο. Όχι επειδή άλλαξε γνώμη για το παρελθόν της Δανίας στη Γροιλανδία, αλλά επειδή θεωρεί ότι η πατρίδα του βρίσκεται αντιμέτωπη με μια μεγαλύτερη απειλή, τις Ηνωμένες Πολιτείες του Ντόναλντ Τραμπ.
For decades, pro-independence parties dominated Greenland's politics. But US President Trump's threats to take control of the island have helped fuel a political shift toward closer ties with Denmark, Reuters found https://t.co/ja6LxhyInp @specialreports pic.twitter.com/qskpVEZOnG
— Reuters (@Reuters) May 30, 2026
Γροιλανδία: Οι κάτοικοί της νιώθουν προδωμένοι από τον Τραμπ
«Νιώθουμε προδομένοι από τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε στο Reuters από το σπίτι του έξω από την πρωτεύουσα Νουούκ. «Βρισκόμαστε σε μια πολύ δύσκολη κατάσταση και οι μόνοι που μπορούν να μας σώσουν σήμερα είναι η Δανία και η Ευρώπη».
Η προσωπική μεταστροφή του Λίνγκε αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη πολιτική αλλαγή που συντελείται στη Γροιλανδία, ένα αυτόνομο έδαφος της Δανίας με περίπου 56.000 κατοίκους, το οποίο τα τελευταία χρόνια βρισκόταν όλο και πιο κοντά στην ιδέα της ανεξαρτησίας.
Η συζήτηση άλλαξε δραματικά όταν ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο και επανέφερε το ενδιαφέρον του για τη Γροιλανδία. Από την πρώτη του θητεία είχε προκαλέσει αίσθηση προτείνοντας την αγορά του μεγαλύτερου νησιού του κόσμου. Στη δεύτερη προεδρική του θητεία, όμως, η ρητορική του έγινε πολύ πιο επιθετική.
Ο Τραμπ υποστήριξε επανειλημμένα ότι η Γροιλανδία είναι ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, ενώ άφησε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο χρήσης στρατιωτικής ισχύος για την απόκτησή της.
Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν σοκ στη Γροιλανδία.
Ενώ για δεκαετίες η πολιτική συζήτηση περιστρεφόταν γύρω από το πότε και με ποιον τρόπο θα μπορούσε να επιτευχθεί η ανεξαρτησία από τη Δανία, ξαφνικά το βασικό ερώτημα έγινε πώς θα προστατευθεί το νησί από τις γεωπολιτικές πιέσεις των μεγάλων δυνάμεων.
A study by a Greenland public health institute found the share of Greenlanders suffering from mental distress jumped from 7% to 31% over the last year, with authors citing the crisis caused by Trump's threats to seize the island https://t.co/57vTj5QTWI pic.twitter.com/w5LTqIVdsv
— Reuters (@Reuters) May 29, 2026
Γροιλανδία: Η εκλογή που άλλαξε τα δεδομένα
Η αλλαγή αποτυπώθηκε και στις κάλπες, όπως παρουσιάζει στο αναλυτικό του ρεπορτάζ το ειδησεογραφικό πρακτορείο, Reuters.
Στις εκλογές του 2025, τα κόμματα που παραδοσιακά προωθούσαν την ανεξαρτησία υπέστησαν σημαντικές απώλειες. Αντίθετα, το φιλοεπιχειρηματικό κόμμα Demokraatit, το οποίο υποστηρίζει στενότερες σχέσεις με τη Δανία και πιο αργούς ρυθμούς προς μια πιθανή ανεξαρτησία, αναδείχθηκε πρώτη πολιτική δύναμη.
Ο σημερινός πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, έχει υιοθετήσει μια ξεκάθαρη θέση απέναντι στο νέο γεωπολιτικό περιβάλλον: «Αν πρέπει να διαλέξουμε ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Δανία, επιλέγουμε τη Δανία», δήλωσε πρόσφατα. «Στεκόμαστε ενωμένοι μέσα στο Βασίλειο της Δανίας».
Πρόκειται για μια φράση που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θα θεωρούνταν αδιανόητη για μεγάλο μέρος της πολιτικής τάξης του νησιού.
Η δύσκολη σχέση με τη Δανία
Η αλλαγή αυτή δεν σημαίνει ότι οι Γροιλανδοί έχουν ξεχάσει το παρελθόν. Εξάλλου, η σχέση της Γροιλανδίας με τη Δανία μόνο θετική δεν μπορεί να χαρακτηριστεί, δεδομένων των αποικιακών πρακτικών, που εφάρμοσε η Κοπεγχάγη.
Κατά τις δεκαετίες του 1960 και του 1970, χιλιάδες γυναίκες και κορίτσια των Ινουίτ υποβλήθηκαν σε τοποθέτηση αντισυλληπτικών σπειραμάτων, συχνά χωρίς τη συγκατάθεσή τους, στο πλαίσιο μιας προσπάθειας περιορισμού των γεννήσεων. Η υπόθεση αποκαλύφθηκε πλήρως μόλις τα τελευταία χρόνια και προκάλεσε τεράστιες αντιδράσεις. Το 2025 η δανική κυβέρνηση ζήτησε επίσημα συγγνώμη και ανακοίνωσε αποζημιώσεις για τα θύματα.
Παράλληλα, η Κοπεγχάγη έχει αναγνωρίσει και άλλες σκοτεινές πτυχές της αποικιακής περιόδου, όπως την απομάκρυνση παιδιών από τις οικογένειές τους και την προσπάθεια αφομοίωσής τους στη δανική κοινωνία. Για πολλούς κατοίκους του νησιού, οι μνήμες αυτές παραμένουν ζωντανές.
Ωστόσο, παρά το ιστορικό βάρος, πολλοί Γροιλανδοί θεωρούν πλέον ότι η αμερικανική πίεση αποτελεί πιο άμεσο κίνδυνο από τη σχέση τους με τη Δανία. Ορισμένοι επιχειρηματίες δήλωσαν στο Reuters ότι έχουν αρχίσει να συζητούν ακόμη και το ενδεχόμενο στρατιωτικής σύγκρουσης.
Ένας εξ αυτών περιέγραψε τη στιγμή που ο γιος του τού είπε ότι ήθελε να αγοράσει πυρομαχικά σε περίπτωση αμερικανικής εισβολής. Άλλοι παραδέχθηκαν ότι έχουν ήδη προμηθευτεί όπλα και εξοπλισμό, θεωρώντας ότι το ενδεχόμενο μιας κρίσης δεν μπορεί πλέον να αποκλειστεί.
Παράλληλα, έρευνα που δημοσιεύθηκε πρόσφατα έδειξε ότι τα επίπεδα ψυχολογικής πίεσης στον πληθυσμό αυξήθηκαν σημαντικά μέσα σε έναν χρόνο. Οι ερευνητές συνέδεσαν άμεσα το φαινόμενο με την αβεβαιότητα που δημιούργησαν οι δηλώσεις του Τραμπ για τη Γροιλανδία.
Aqqaluk Lynge spent decades championing Greenland's independence from Denmark. Now, after Trump's repeated demands for control of the Arctic island, the 78-year-old activist says Greenland must stay in the Danish realm for protection https://t.co/UWIN4nYQrx @specialreports pic.twitter.com/6mBbENokNM
— Reuters (@Reuters) May 29, 2026
Γροιλανδία: Το όνειρο της ανεξαρτησίας δεν έχει πεθάνει
Παρά τη στροφή προς τη Δανία, η ιδέα της ανεξαρτησίας δεν έχει εξαφανιστεί από τις βλέψεις των Γροιλανδών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το κόμμα Naleraq, το πιο ριζοσπαστικό φιλοανεξαρτησιακό κόμμα της χώρας, το οποίο αύξησε σημαντικά τα ποσοστά του υποστηρίζοντας ότι η κρίση θα έπρεπε να αξιοποιηθεί ως ευκαιρία για άμεση αποχώρηση από το δανικό βασίλειο.
Για τους υποστηρικτές του, η Δανία εξακολουθεί να αποτελεί αποικιακή δύναμη και η σημερινή κατάσταση δεν αλλάζει τη βασική αρχή της αυτοδιάθεσης.
Ωστόσο, η πλειονότητα των πολιτών φαίνεται να επιλέγει προς το παρόν την ασφάλεια αντί του ρίσκου.
Ο ίδιος ο Ακουάλουκ Λίνγκε, που αφιέρωσε τη ζωή του στην ανεξαρτησία, θεωρεί πλέον ότι το όνειρο αυτό πρέπει να μπει σε δεύτερη μοίρα: «Όλα τα όνειρα για τη δημιουργία ανεξάρτητου κράτους πρέπει να σταματήσουν», λέει σήμερα.
Η φράση ακούγεται σχεδόν αδιανόητη από έναν άνθρωπο που πέρασε δεκαετίες πολεμώντας πολιτικά τη Δανία. Όμως για πολλούς στη Γροιλανδία, η εποχή των βεβαιοτήτων έχει τελειώσει.
Με πληροφορίες από Reuters
