Ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε ότι θα αποσύρει αμερικανικά στρατεύματα από την Ιταλία και την Ισπανία, μία ημέρα μετά τις δηλώσεις του ότι εξετάζει τη μείωση της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στη Γερμανία.
Η απειλή προς τη Γερμανία ήρθε αφότου ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «ταπεινώνονται» από το Ιράν, ενώ εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο επικρίσεων του Τραμπ προς συμμάχους του ΝΑΤΟ που δεν στηρίζουν τις προσπάθειες επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ, ενός κρίσιμου θαλάσσιου διαύλου.
Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, έχει ταχθεί εξαρχής κατά του πολέμου ΗΠΑ - Ισραήλ με το Ιράν, ενώ η Ιταλία ακολούθησε πιο ισορροπημένη στάση έως τα τέλη Μαρτίου, όταν αρνήθηκε τη χρήση αεροπορικής βάσης στη Σικελία από αμερικανικά αεροσκάφη που μετέφεραν οπλισμό.
Ερωτηθείς αν θα εξετάσει την απόσυρση στρατευμάτων από Ιταλία και Ισπανία, ο Τραμπ δήλωσε: «Πιθανόν… γιατί να μην το κάνω; Η Ιταλία δεν μας έχει βοηθήσει καθόλου και η Ισπανία ήταν απαίσια, απολύτως απαίσια».
Ο υπουργός Άμυνας της Ιταλίας, Guido Crosetto, δήλωσε ότι «δεν κατανοεί» τα κίνητρα των απειλών, απορρίπτοντας τις κατηγορίες περί έλλειψης στήριξης. Όπως σημείωσε, η Ιταλία έχει συμβάλει στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και έχει προσφερθεί να συμμετάσχει σε αποστολή προστασίας εμπορικών πλοίων.
Παράλληλα, διέψευσε τους ισχυρισμούς ότι ευρωπαϊκά πλοία παραβίασαν τα Στενά του Ορμούζ: «Όπως είναι σαφές σε όλους, αυτό δεν συνέβη ποτέ», ανέφερε στο ιταλικό πρακτορείο Ansa.
Στην Ιταλία σταθμεύουν περίπου 13.000 Αμερικανοί στρατιωτικοί σε επτά ναυτικές βάσεις.
Από την πλευρά της Ισπανίας δεν υπήρξε άμεση επίσημη αντίδραση. Η Μαδρίτη έχει αρνηθεί τη χρήση κοινών στρατιωτικών βάσεων για επιχειρήσεις κατά του Ιράν και αποτελεί έναν από τους πιο έντονους επικριτές της αμερικανικής στρατηγικής.
Τον περασμένο μήνα, ο Τραμπ απείλησε με πλήρες εμπορικό εμπάργκο την Ισπανία, όπου στα τέλη του 2025 υπηρετούσαν περίπου 3.800 Αμερικανοί στρατιωτικοί σε δύο βασικές εγκαταστάσεις: τη ναυτική βάση Ρότα και την αεροπορική βάση Μορόν.
Συνολικά, περίπου 68.000 Αμερικανοί στρατιωτικοί βρίσκονται μόνιμα σε ευρωπαϊκές βάσεις, εκ των οποίων οι 36.400 στη Γερμανία.
Δεν είναι σαφές αν ο Τραμπ διαθέτει επαρκή στήριξη για μια τόσο μεγάλη μείωση δυνάμεων. Από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, οι αμερικανικές βάσεις στην Ευρώπη αποτελούν βασικά σημεία εκκίνησης και υποστήριξης επιχειρήσεων, όπως στο Ιράκ, το Αφγανιστάν και πρόσφατα στο Ιράν.
Αναλυτές, Δημοκρατικοί αλλά και Ρεπουμπλικανοί εκτιμούν ότι η παρουσία των ΗΠΑ στην Ευρώπη είναι κρίσιμη για τη στρατηγική ισχύ της χώρας. Τυχόν μαζική αποχώρηση θα είχε υψηλό οικονομικό κόστος και θα περιόριζε σημαντικά την επιχειρησιακή δυνατότητα της Ουάσινγκτον.
«Οι συνεχείς επιθέσεις στους συμμάχους του ΝΑΤΟ βλάπτουν τους Αμερικανούς», έγραψε ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Don Bacon, επισημαίνοντας τη σημασία των βάσεων στη Γερμανία για την πρόσβαση σε τρεις ηπείρους.
Πέρυσι, η Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ ενέκρινε νομοσχέδιο που περιορίζει τη δυνατότητα του προέδρου να μειώσει δραστικά τα στρατεύματα στην Ευρώπη, θέτοντας κατώτατο όριο τους 76.000 στρατιωτικούς.
Γερμανοί αξιωματούχοι εμφανίζονται πάντως ψύχραιμοι, θεωρώντας ότι πρόκειται για ρητορικές απειλές χωρίς ουσιαστική κατάληξη.
Την 1η Απριλίου, ο Τραμπ δήλωσε ότι εξετάζει «χωρίς καμία αμφιβολία» ακόμη και αποχώρηση από το ΝΑΤΟ, λόγω της στάσης των Ευρωπαίων συμμάχων στο Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ.
Ωστόσο, ένα τέτοιο ενδεχόμενο θεωρείται απίθανο, καθώς νομοθεσία του 2024 απαγορεύει την αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ χωρίς έγκριση από τα δύο τρίτα της Γερουσίας ή από το Κογκρέσο.
Με πληροφορίες από Guardian