Οι ήχοι από τα Καλάσνικοφ αντήχησαν ξανά στους δρόμους της ανατολικής Συρίας. Δύο Κούρδοι στρατιώτες που υποστηρίζονταν από τις Ηνωμένες Πολιτείες έπεσαν νεκροί μέσα στο όχημά τους, σε μια αιφνιδιαστική ενέδρα του Ισλαμικού Κράτους. Για τους κατοίκους της πόλης Χάτζιν, ήταν η πρώτη τέτοια επίθεση μετά από χρόνια και το μήνυμα ήταν σαφές: το ISIS επέστρεψε.
Η οργάνωση που πριν από μία δεκαετία έστησε ένα αιματηρό χαλιφάτο στην καρδιά της Μέσης Ανατολής δείχνει να ξαναβρίσκει έδαφος. Παρά την ήττα της το 2017, σήμερα δρα και πάλι, εκμεταλλευόμενη το κενό που αφήνει πίσω της η σταδιακή αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από τη Συρία.
Από τα τέλη του καλοκαιριού, σύμφωνα με στοιχεία των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF), οι επιθέσεις των τζιχαντιστών έχουν εκτοξευθεί σε πάνω από 100 σχεδόν διπλάσιες από το προηγούμενο έτος. Οι μαχητές κινούνται με μοτοσικλέτες, επιτίθενται και εξαφανίζονται στην έρημο ή μέσα σε σουνιτικά χωριά που τους παρέχουν κάλυψη.
Το ISIS αλλάζει πρόσωπο – και τακτική
Η σημερινή μορφή του Ισλαμικού Κράτους δεν θυμίζει τον τρομακτικό στρατό του 2014. Δεν έχει σημαίες, ούτε στολές. Λειτουργεί με μικρούς «πυρήνες ύπνου» 4–5 ατόμων, οι οποίοι δρουν ανεξάρτητα, πραγματοποιούν επιθέσεις ή φυτεύουν εκρηκτικούς μηχανισμούς και διαλύονται μέσα στον άμαχο πληθυσμό.
Ο διοικητής Γκοράν Τελ Ταμίρ των SDF παραδέχεται: «Η αποχώρηση των Αμερικανών μάς αφήνει εκτεθειμένους. Οι άνθρωποι φοβούνται, οι επιθέσεις αυξάνονται». Η οργάνωση επανεμφανίζεται ιδιαίτερα στη Ντέιρ Εζ-Ζορ, μια περιοχή-κλειδί με περίπου 3.000 ενεργούς μαχητές.
Η αμερικανική αποχώρηση, που μείωσε τις δυνάμεις από 2.000 σε περίπου 1.500 στρατιώτες, δημιούργησε κενό ασφαλείας. Το Πεντάγωνο επιμένει πως «η αποστολή πέτυχε», όμως οι αριθμοί δείχνουν το αντίθετο. Οι Κούρδοι βλέπουν τους συμμάχους τους να αποχωρούν, ενώ οι αντίπαλοι ανασυντάσσονται.
Επιπλέον, η συμφωνία ενοποίησης των κουρδικών δυνάμεων με τη νέα συριακή κυβέρνηση έχει καταρρεύσει, εντείνοντας την ανασφάλεια. Σε αυτό το περιβάλλον, το ISIS εκμεταλλεύεται το χάος για να στρατολογεί νέους άνδρες, να εκβιάζει επιχειρηματίες και να επιβάλλει «φόρους» στους κατοίκους.
Ένας πρώην επιχειρηματίας, ο Μοχάμεντ Αλ Μπου Χερντάν, περιέγραψε πως του ζητήθηκε «ζακάτ», θρησκευτικός φόρος, ύψους 1.000 δολαρίων, υπό την απειλή όπλων. Όταν αρνήθηκε να πληρώσει δεύτερη φορά, οι μαχητές πυροβόλησαν στο μικρό του διυλιστήριο, σκοτώνοντας έναν εργάτη. Ο ίδιος διέφυγε, ένοπλος πλέον και υπό συνεχή φόβο.
Στο μεταξύ, το SDF αντιμετωπίζει τεράστια πίεση. Πέρα από τις περιπολίες, οι μαχητές του φυλάνε περίπου 50.000 πρώην τζιχαντιστές και τις οικογένειές τους σε καταυλισμούς, ενώ συγκρούονται και με φιλοτουρκικές πολιτοφυλακές στα βόρεια.
Οι Αμερικανοί, από την πλευρά τους, συνεχίζουν να παρέχουν τεχνολογική και αεροπορική υποστήριξη, αλλά όχι πλέον με την ίδια φυσική παρουσία. Οι Κούρδοι διοικητές λένε ότι η απουσία των Αμερικανών περιπόλων έχει προκαλέσει νέο κύμα ανησυχίας στον πληθυσμό. «Όταν οι κάτοικοι βλέπουν Αμερικανούς στρατιώτες, νιώθουν ασφαλείς», λέει ο Ταμίρ. «Τώρα βλέπουν μόνο το σκοτάδι της ερήμου και φοβούνται ότι οι μαχητές επιστρέφουν».
Η ανθεκτικότητα του Ισλαμικού Κράτους αποδεικνύει ότι, στη Μέση Ανατολή, η ήττα ενός στρατού δεν σημαίνει και το τέλος μιας ιδεολογίας.
Με πληροφορίες από Wall Street Journal
