Ο Ντόναλντ Τραμπ επανήλθε με ισχυρισμούς περί έντονου διχασμού στην ηγεσία του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η σύγκρουση μεταξύ μετριοπαθών και σκληροπυρηνικών είναι τόσο βαθιά ώστε οι πολίτες «δεν γνωρίζουν καν ποιος είναι ο ηγέτης τους».
Η τοποθέτηση αυτή, που έχει επαναλάβει τις τελευταίες ημέρες ο Αμερικανός πρόεδρος για το Ιράν, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από αναλυτές και ειδικούς, οι οποίοι αμφισβητούν την ακρίβειά της.
Παρά τις σοβαρές απώλειες σε ανώτατο επίπεδο, μεταξύ άλλων και δολοφονίες υψηλόβαθμων αξιωματούχων, πολλοί υποστηρίζουν ότι το ιρανικό πολιτικό σύστημα έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα.
Όπως επισημαίνουν, πρόκειται για ένα βαθιά θεσμοθετημένο σύστημα, με πολλαπλά κέντρα εξουσίας και «παράλληλες» δομές, που του επιτρέπουν να συνεχίζει να λειτουργεί ακόμη και υπό έντονη πίεση.
Την ίδια στιγμή, υπάρχουν ενδείξεις ότι διαφορετικές τάσεις στο εσωτερικό της χώρας θέτουν διαφορετικούς όρους για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ.
Αυτό ενδέχεται να δίνει την εικόνα ασυνεννοησίας, ωστόσο ορισμένοι ειδικοί θεωρούν ότι πρόκειται περισσότερο για διαπραγματευτική τακτική παρά για πραγματική διάσπαση.
Μάλιστα, κάποιοι κατηγορούν τον Τραμπ ότι επιχειρεί μέσω δηλώσεων να ενισχύσει την εικόνα αστάθειας, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου «ψυχολογικού» ή «γνωστικού» πολέμου.
Ιράν: Μεταβατική περίοδος και νέα ισορροπία ισχύος
Αναλυτές επισημαίνουν ότι το Ιράν διανύει πράγματι μια μεταβατική φάση.
Ο νέος ανώτατος ηγέτης, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δεν έχει ακόμη εδραιώσει πλήρως την εξουσία του, κάτι που στο παρελθόν είχε απαιτήσει χρόνια για τον προκάτοχό του.
Η σχετική αβεβαιότητα, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές πιέσεις, δημιουργεί ένα σύνθετο τοπίο, χωρίς όμως να σημαίνει απαραίτητα αποδυνάμωση του κράτους.
Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια φαίνεται να έχει ενισχυθεί μια πιο συλλογική μορφή ηγεσίας, με κρίσιμες αποφάσεις να λαμβάνονται από θεσμικά όργανα που συγκεντρώνουν στρατιωτικές, πολιτικές και δικαστικές δυνάμεις. Αυτό ενισχύει τη συνοχή και μειώνει τον κίνδυνο αιφνίδιας αποσταθεροποίησης.
Στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, το Ιράν δείχνει να έχει διαμορφώσει μια στρατηγική που «γεννήθηκε» μέσα από την εμπειρία των συγκρούσεων.
Κεντρικό ρόλο σε αυτήν παίζει η αξιοποίηση γεωπολιτικών πλεονεκτημάτων, όπως τα Στενά του Ορμούζ, αλλά και η υιοθέτηση πιο σκληρής γραμμής απέναντι στις αμερικανικές πιέσεις.
Η Τεχεράνη εμφανίζεται διατεθειμένη να διαπραγματευτεί, αλλά μόνο υπό αυστηρούς όρους, όπως η άρση κυρώσεων και εγγυήσεις για την τήρηση συμφωνιών.
Με πληροφορίες από Guardian
