Εν μέσω πανδημίας και τηλεργασίας, το burnout, η υπερκόπωση από την υπερβολική δουλειά απασχολεί ολοένα και περισσότερους οργανισμούς, εταιρείες και φυσικά εργαζόμενους.
Παγκόσμια έρευνα της Gallup (2020-2021) για τον αντίκτυπο της πανδημίας στους εργαζόμενους, καταγράφει τεράστια άνοδο του καθημερινού άγχους, ανησυχίας, θλίψης και θυμού των εργαζομένων, με τις ΗΠΑ και τον Καναδά να καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά καθημερινού εργασιακού στρες.
Τι είναι το burnout
Το burnout αποτελεί μια κατάσταση συναισθηματικής, σωματικής και πνευματικής εξάντλησης που προκαλείται από υπερβολικό και παρατεταμένο στρες. Εμφανίζεται όταν αισθάνεστε καταβεβλημένοι, συναισθηματικά εξαντλημένοι και ανίκανοι να ανταποκριθείτε στις συνεχείς απαιτήσεις. Καθώς το άγχος συνεχίζεται, αρχίζετε να χάνετε το ενδιαφέρον και το κίνητρο που σας οδήγησε να αναλάβετε έναν συγκεκριμένο ρόλο στην αρχή.
Ο ψυχίατρος – ψυχοθεραπευτής, Χρήστος Θελερίτης, επισημαίνει ότι διάφοροι παράγοντες, όπως τα εξαντλητικά ωράρια, οι ανταγωνιστικές σχέσεις μεταξύ των συναδέλφων αλλά και τα καθήκοντα μεταξύ άλλων, προκαλούν συμπτώματα στρες τα οποία έχουν συνέπειες στην προσωπική και κοινωνική ζωή, όπως αναφέρει σε ρεπορτάζ της ΕΡΤ και της Έφης Ζέρβα.
Ο φυσιολόγος του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, Γουόλτερ Κάνον ήταν ο πρωτοπόρος ερευνητής της βιοχημείας του στρες στις αρχές του 20ου αιώνα που απομόνωσε από τα επινεφρίδια φοβισμένων γατιών την ορμόνη επινεφρίνη. Αργότερα ανακαλύφθηκαν και άλλες ορμόνες που συνδέονται με το στρες όπως η νορεπινεφρίνη και κορτιζόλη. Η επίδραση αυτών των ορμονών στο σώμα είναι γενικευμένη, οι αισθήσεις μας γίνονται οξύτερες, οι μύες συσπώνται, η καρδιά μας χτυπά πιο δυνατά, η αρτηριακή πίεση αυξάνεται, και η αναπνοή γίνεται πιο γρήγορη».
Το καλό και το κακό στρες
Ο φυσιολόγος Hans Selye ήταν αυτός που διαχώρισε το «καλό» και το «κακό» στρες. Το «καλό» στρες με μικρή διάρκεια και είναι αυτό που μας βοηθά να αφήσουμε πίσω μας τα εμπόδια αλλά το «κακό» στρες καταβάλλει την ικανότητα μας να προσαρμοζόμαστε στις καινούργιες συνθήκες της ζωής.
Υπάρχει ένας μεγάλος κατάλογος νοσημάτων που συσχετίζονται με το «κακό στρες», επισημαίνει ο κ. Θελερίτης. Άγχος, κατάθλιψη, αϋπνία και διαταραχές ύπνου, αλλεργικές δερματικές παθήσεις, αρθρίτιδα, δυσκοιλιότητα, βήχας, διαβήτης, ζάλη, καρδιακά προβλήματα, αίσθημα καψίματος στη καρδιά, είναι μόνο μερικά από αυτά, στα οποία θα πρέπει να προστεθούν και παθήσεις όπως υπέρταση, ευαισθησία σε γρίπη και σε έρπητα, το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, ακόμα και προβλήματα γονιμότητας η τεκνοποίησης.
Τα συμπτώματα burnout και πώς να το αντιμετωπίσετε
Σε περίπτωση που αισθάνεστε παράλογα συναισθήματα φόβου ή κινδύνου, κάνετε συνεχώς δυσάρεστες σκέψεις, νιώθετε για μεγάλο χρονικό διάστημα θλίψη ή ανησυχία, ή αντιλαμβάνεστε ότι χάνετε το ενδιαφέρον σας για δραστηριότητες που παλιά σας ευχαριστούσαν, τότε είναι πιθανό να πάσχετε από burnout.
Οι ειδικοί προτείνουν μεταξύ άλλων αλλαγή στις συνήθειες της διατροφής, άσκηση και τεχνικές χαλάρωσης. Η φυσική άσκηση συμβάλλει στην έκκριση ενδορφινών με αποτέλεσμα να μειώνει το στρες, το άγχος και να βοηθά στην ισορροπία των νευρομεταβιβαστών. «Εκείνο που είναι πιο σημαντικό για την άσκηση είναι να γίνεται σε τακτική βάση. Ακόμα και το περπάτημα όταν γίνεται για αρκετό χρόνο στη διάρκεια μίας εβδομάδας μπορεί να αποδειχτεί εξαιρετικά ωφέλιμο.»
