Μόλις λίγες ώρες μετά τις απειλές του επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Ρυθμιστικής Αρχής Μέσων Ενημέρωσης των ΗΠΑ, Μπρένταν Καρ σε ένα podcast, η μεγαλύτερη εταιρεία μέσων της Αμερικής, η Disney, αντέδρασε άμεσα. Ο Καρρείχε σχολιάσει on-air μια ατάκα του κωμικού Τζίμι Κίμελ σχετικά με τις πολιτικές πεποιθήσεις του φερόμενου δολοφόνου του συντηρητικού ακτιβιστή Τσάρλι Κερκ, αφήνοντας σαφές μήνυμα ότι η FCC θα μπορούσε να λάβει ρυθμιστικά μέτρα κατά του ABC, ιδιοκτησίας της Disney.
Πριν καλά-καλά πέσει η νύχτα, ο επικεφαλής της Disney, Μπομπ Άιγκερ, αποφάσισε τη “μη καθορισμένη” αναστολή του Τζίμι Κίμελ Live!, ενός από τα πιο δημοφιλή late-night shows της αμερικανικής τηλεόρασης. Η εκπομπή του Κίμελ αποτελεί σταθερό κομμάτι της αμερικανικής late-night κουλτούρας από το 2003, ενώ έχει φιλοξενήσει τέσσερις φορές τα Όσκαρ. Ο Κίμελ έχει επιτεθεί επανειλημμένα στον Τραμπ μέσα από τους μονολόγους του, ενώ κατά τη διάρκεια των Όσκαρ του 2024 διάβασε δημόσια ένα επιθετικό post του Τραμπ στο Truth Social και απάντησε ειρωνικά: «Δεν έχεις τελειώσει με την ποινή σου;» Το συμβάν πυροδότησε αμέσως έντονες συζητήσεις για την ελευθερία του λόγου και την πολιτική λογοκρισία.
Οργανώσεις υπεράσπισης της ελευθερίας της έκφρασης, όπως η Αμερικανική Ένωση Πολιτικών Ελευθεριών (ACLU), εξέφρασαν σοβαρές ανησυχίες, ενώ ο ηγέτης των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, χαρακτήρισε την αναστολή του show «απαράδεκτη και επικίνδυνη για τη δημοκρατία».
Ο Μπρένταν Καρ εμφανίστηκε στο Fox News για να επαινέσει την απόφαση, σατιρίζοντας τη “υπερβολική επιρροή” της Νέας Υόρκης και του Χόλιγουντ, δηλώνοντας ότι η απόφαση στέλνει ένα «σημαντικό μήνυμα» για την υπεράσπιση των κοινοτικών συμφερόντων από τους broadcasters. Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ πανηγύρισε δημόσια στο Truth Social: «Συγχαρητήρια στο ABC για το θάρρος τους να κάνουν το σωστό», και σε πτήση επιστροφής από το Ηνωμένο Βασίλειο επανέλαβε ότι άλλα δίκτυα που είναι «ενάντια» σε αυτόν ενδέχεται να χάσουν τις άδειες λειτουργίας τους.
Πολιτική και εμπορική πίεση στην απόφαση της Disney
Η απόφαση της Disney δείχνει ότι ορισμένα δίκτυα είναι πλέον έτοιμα να υποχωρήσουν μπροστά σε τέτοιες απειλές. Ο Μπομπ Άιγκερ και η επικεφαλής τηλεόρασης, Ντάνα Γουόλντεν, πήραν την απόφαση έπειτα από διαβουλεύσεις με μια μικρή ομάδα συμβούλων. Το μέτρο ακολούθησε όχι μόνο την πίεση του Καρ, αλλά και την οργή ορισμένων τοπικών τηλεοπτικών σταθμών και θεατών. Πηγές που γνωρίζουν τον Άιγκερ ανέφεραν ότι η κίνηση δεν αποτέλεσε έκπληξη: «Στο σχέδιο του Άιγκερ, όλοι είναι αναλώσιμοι. Ο Τζίμι Κίμελ είναι χαμηλά στην ιεραρχία, οπότε δεν με εξέπληξε καθόλου η απόφαση». Εκπρόσωποι της ABC εξέφρασαν την ελπίδα ότι ο Κίμελ θα επιστρέψει στην οθόνη «σύντομα», αλλά τίποτα δεν είναι βέβαιο.
Η πίεση στο εσωτερικό της Disney προερχόταν όχι μόνο από πολιτικούς παράγοντες αλλά και από εμπορικά συμφέροντα, με την FCC να παρακολουθεί στενά ολόκληρο το τοπίο των μέσων ενημέρωσης. Πριν από την απόφαση, η Nexstar, μεγάλος ιδιοκτήτης τοπικών τηλεοπτικών σταθμών, είχε ήδη αποσύρει το show του Κίμελ, δηλώνοντας ότι διαφωνεί έντονα με τα σχόλιά του σχετικά με τον Κερκ. Η Nexstar, σύμφωνα με πηγές, πιθανότατα θέλησε να δείξει συμμόρφωση προς την FCC για την έγκριση της εξαγοράς της Tegna, αξίας 6,2 δισ. δολαρίων.
Η αναστολή του Κίμελ ήρθε λίγες μέρες μετά τη δολοφονία του Τσάρλι Κερκ, και αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έχουν δεσμευτεί να «χτυπήσουν» ό,τι θεωρούν «ριζοσπαστικούς αριστερούς». Ωστόσο, η καταστολή των μέσων έχει ήδη ξεκινήσει: ο Τραμπ υπέβαλε αγωγή ύψους 15 δισ. δολαρίων κατά των New York Times, κατηγορώντας την εφημερίδα ότι λειτουργεί ως «πλήρες φερέφωνο» των Δημοκρατικών. Επιπλέον, το CBS είχε ήδη ακυρώσει το The Late Show με τον Στίβεν Κόλμπερτ μετά από κριτική του Κόλμπερτ προς την Paramount για τη διευθέτηση αγωγής δυσφήμισης εναντίον του Τραμπ. Η Disney συμφώνησε να καταβάλει 15 εκατ. δολάρια στη βιβλιοθήκη Τραμπ για να διευθετήσει άλλη αγωγή.
Η κίνηση της Disney προκάλεσε έντονες διαμαρτυρίες από πολίτες και ακτιβιστές. Έξω από τα κεντρικά γραφεία της εταιρείας στη Νέα Υόρκη, οι διαδηλωτές κρατούσαν πλακάτ με συνθήματα όπως «Σταματήστε να υποκύπτετε στον Τραμπ», «Kimmel μένει, Τραμπ πρέπει να φύγει» και «ABC, αποκτήστε σπονδυλική στήλη». Ο 30χρονος Κουβανός-Αμερικανός Dan, που συμμετείχε στη διαμαρτυρία, τόνισε ότι η αναστολή του Κίμελ ήταν ιδιαίτερα ανησυχητική λόγω της πολιτισμικής του κληρονομιάς, παραλληλίζοντας την κατάσταση με την καταστολή των μέσων στη Βενεζουέλα, την Κούβα και άλλες χώρες όπου η συγκεντρωτική δύναμη ενός ηγέτη ελέγχει πλήρως την ενημέρωση.
Η απόφαση της Disney και η υποστήριξη του Τραμπ δείχνουν ότι οι πολιτικές απειλές και η πίεση στα μέσα ενημέρωσης δεν περιορίζονται σε ρητορικό επίπεδο. Αντίθετα, έχουν ήδη πρακτικό αντίκτυπο, θέτοντας ερωτήματα για το μέλλον της ελευθερίας του λόγου στις ΗΠΑ, τη δυνατότητα των καλλιτεχνών και των δημοσιογράφων να ασκούν κριτική χωρίς φόβο και για την ανεξαρτησία των media απέναντι σε πολιτικές πιέσεις.
Με πληροφορίες από Financial Times
