Η ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΑΦΗΣΕ το χωριό της για σπουδές στην Αθήνα, οι συνθήκες όμως την οδήγησαν να πάρει τη συνειδητή απόφαση της επιστροφής. Η μετάβαση δεν ήταν εύκολη. Από την πόλη της απόλυτης κινητικότητας στο χωριό της απόλυτης ησυχίας, η αλλαγή ήταν τεράστια, όπως χαρακτηριστικά μου είπε. Όμως κάποια στιγμή ισορρόπησαν οι ανάγκες και οι προσδοκίες, γνώρισε από την αρχή τον τόπο και ανακάλυψε νέα ενδιαφέροντα. Ακολουθεί η ιστορία της με τα δικά της λόγια.
«Γεννήθηκα τον Μάρτιο του 1989 και μεγάλωσα στον Δύστο Ευβοίας. Εκεί πήγα σχολείο, εκεί έκανα τα πρώτα όνειρα, τις πρώτες μου φιλίες και τους πρώτους ισχυρούς δεσμούς. Το 2006 πέρασα στο τμήμα Επικοινωνίας Μέσων & Πολιτισμού στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, από όπου και αποφοίτησα το 2010. Η φοιτητική εμπειρία και ιδιαίτερα τα εργαστηριακά μαθήματα και η πρακτική άσκηση σε ραδιόφωνο και τηλεόραση υπήρξαν συναρπαστικές και πολύτιμες εμπειρίες. Είχα την τύχη να συνεργαστώ με αξιόλογους δημοσιογράφους, που έδιναν τόπο και χώρο στους νέους.
Αισθάνομαι δικαιωμένη από την απόφασή μου. Η παραμονή στην επαρχία εγγυάται μια καλή ποιότητα ζωής, στροφή προς τις καθαρές αξίες.
Η εποχή της κρίσης και τα μνημόνια δεν άφηναν πολλά περιθώρια στους νέους της εποχής να ανοίξουν τα επαγγελματικά τους φτερά, να ζυμωθούν εργασιακά, να ρισκάρουν, να αποκτήσουν επαγγελματικές εμπειρίες, να κυνηγήσουν τα όνειρά τους. Η διεθνής οικονομική επιτήρηση στην οποία εντάχθηκε η Ελλάδα ώθησε πολλούς νέους στην αποκέντρωση. Το ίδιο συνέβη και με εμένα. Θυμάμαι, τότε έψαχνα δουλειά και δεν ήξερα πού να στείλω το βιογραφικό μου. Επικρατούσε στασιμότητα, η προσφορά ήταν τεράστια και η ζήτηση σχεδόν μηδενική. Ήταν σαν να παρέλυσε απότομα η αγορά εργασίας. Από αυτό το κύμα μαζικών απολύσεων ή κατακόρυφων μειώσεων μισθού φυσικά δεν ξέφυγα ούτε εγώ. Ένα δυστοπικό κλίμα, που συνδυαστικά με το γενικό αίσθημα αποξένωσης και απογοήτευσης με έκαναν να εγκαταλείψω την Αθήνα για την Εύβοια.
Η μετάβαση θα έλεγα πως δεν ήταν πολύ εύκολη. Η μετάβαση στην ενήλικη ζωή είναι ούτως ή άλλως σοκαριστική, πόσο δε μάλλον όταν αυτή γίνεται τόσο ξαφνικά. Προσγειώνεσαι από τη ρομαντική εποχή των φοιτητικών χρόνων στον ρεαλισμό της εργασιακής και εν προκειμένω της μνημονιακής πραγματικότητας. Στην περίπτωσή μου, από την πόλη της απόλυτης κινητικότητας στο χωριό της απόλυτης ησυχίας, η αλλαγή ήταν τεράστια. Σταδιακά, όμως, όλα πήραν τον δρόμο τους. Εξισορροπούνται οι ανάγκες και οι προσδοκίες. Έμαθα το μέρος από την αρχή, ακολούθησα τους ρυθμούς του, ανακάλυψα νέα ενδιαφέροντα, αγάπησα νέα πράγματα.
Το οινοποιείο μας ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1996, αρχικά με σκοπό την ικανοποίηση των αναγκών των κατοίκων για την παραγωγή του σπιτικού οίνου. Έτσι, επρόκειτο για μια μονάδα σύνθλιψης σταφυλιών. Να σημειώσω ότι παλαιότερα η περιοχή χαρακτηριζόταν από πολλούς αμπελώνες, πολλοί κάτοικοι ήταν αμπελουργοί και η ερασιτεχνική οινοποίηση στα βαρελάκια των σπιτιών ήταν μια παραδοσιακή πρακτική της περιοχής. Κάθε σπίτι είχε το δικό του λάδι και το δικό του κρασί, από ιδιόκτητα κτήματα.
Σταδιακά, η μονάδα επεκτάθηκε. Η επιχείρησή μας επικεντρώθηκε στον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων και στη βελτίωση της ποιότητας και της παραγωγής του κρασιού. Σήμερα, παραμένουμε σταθεροί στην αξία της ποιότητας, διατηρώντας όλα τα καλά στοιχεία του σταφυλιού, που είναι απαραίτητα για την ανάδειξη της αρωματικής και γευστικής παλέτας του τελικού προϊόντος. Επιλέγουμε τις ήπιες παρεμβάσεις και προσανατολιζόμαστε στην παραγωγή όσο το δυνατόν πιο φυσικών οίνων, που οινοποιούνται δηλαδή με όσο το δυνατόν πιο φυσικό τρόπο.
Είμαι οινοποιός δεύτερης γενιάς και δραστηριοποιούμαι ενεργά από το 2021, κληρονομώντας την εμπειρία και την αγάπη της οικογένειάς μου για την οινοποίηση, την παραγωγή και τη διαδικασία μέχρι αυτό το σημείο, αλλά και για το ίδιο το προϊόν του κρασιού. Διαθέτουμε τους δικούς μας αμπελώνες και το 2025 προχωρήσαμε σε νέα φύτευση αμπελώνα ποικιλίας ασύρτικου. Το 2022 λανσάραμε τις πρώτες μας φιάλες, τις οποίες διατηρούμε μέχρι και σήμερα, και συνεχίζουμε με νέα σχέδια. Κάθε χρονιά και ένας στόχος. Φέτος για πρώτη χρονιά (13-16 Μαρτίου 2026) θα συμμετέχουμε στην έκθεση Οινόραμα, στο Onassis Ready, όπου θα έχουμε τη χαρά να υποδεχτούμε όσους οινόφιλους και επαγγελματίες του κλάδου θα ήθελαν να μας γνωρίσουν από κοντά και να δοκιμάσουν τα κρασιά μας.
Η οινοποιία αποτελεί μεγάλη πρόκληση γιατί είναι ένας διαρκώς εξελισσόμενος τομέας, δημιουργικός και άπειρος. Το κρασί είναι συντροφιά, είναι άγιος και γητευτής παράλληλα. Είναι εκείνο που πλαισιώνει τις πιο ζεστές ανθρώπινες στιγμές και αυτό είναι το πιο σημαντικό και δυναμικό στοιχείο που με κινητοποιεί όταν προχωράω στην παραγωγή των φιαλών. Έχει την ικανότητα να ενώνει τους ανθρώπους, σε εποχές που είναι πιο αναγκαίο από ποτέ. Είναι κάτι ζωντανό, εύθραυστο και μαγικό, που δεν σταματά να με εκπλήσσει και να με συγκινεί βαθιά. Χαρακτηρίζεται από δυναμικά στοιχεία και τεράστιο γευστικό εύρος.
Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της περιοχής είναι ο υγρότοπος που ονομάζεται λίμνη Δύστου. Βρίσκεται στον κάμπο του χωριού, είναι ενταγμένος σε διεθνείς συμβάσεις προστασίας του περιβάλλοντος, είναι χαρακτηρισμένος υδροβιότοπος και υπήρξε μέρος συγκέντρωσης πολλών ειδών χλωρίδας και πανίδας. Ιδιαίτερα πολλά είδη σπάνιων, και όχι μόνο, πτηνών συνήθιζαν να διαχειμάζουν εκεί. Σήμερα βρίσκεται σε στάδιο φυσικής αποξήρανσης και στο μεγαλύτερο μέρος του καλύπτεται από καλαμιώνες. Παλαιότερα ήταν πηγή ζωής για τους κατοίκους της περιοχής.
Το μέρος έχει ιδιαίτερη ιστορία και τοπιογραφία και συνδέεται με την εποχή των Πτεχών κατά τους προϊστορικούς χρόνους.
Στο κέντρο του κάμπου και παραλίμνια, δεσπόζει το “Σαράι”, τα απομεινάρια από το κάστρο του γαιοκτήμονα και άρχοντα της περιοχής επί Τουρκοκρατίας. Έχουν επίσης ανακαλυφθεί αρχαίοι τάφοι που χρονολογούνται στην κλασική περίοδο, ενώ είναι εμφανείς οι ενετικοί πύργοι στην ευρύτερη περιοχή.
Η λέξη “Δύστος” προέρχεται από τη λέξη “δύστηνος”, που σημαίνει δυστυχισμένος ή αναφέρεται στη λέξη “καταβύθιση”, λόγω της ομώνυμης λίμνης. Προέρχεται από τον παλιό δήμο Δύστου στην αρχαία πολιτεία στον κάμπο και είναι μετονομασία του πρόσφατου τοπωνυμίου Ζερμπίσια. Ο Δύστος είναι κατά βάση αγροτική περιοχή, με αρβανίτικες καταβολές και πολλές δυνατότητες για τη νέα γενιά αγροτών.
Τον χειμώνα συνήθως επισκεπτόμαστε τα ταβερνάκια της περιοχής, μπορεί κανείς να βρει εξαιρετικό φαγητό. Το καλοκαίρι λατρεύω τη θάλασσα και τα μπάνια, τυχαίνει να έχουμε καταπληκτικές παραλίες, από τις ωραιότερες της Ελλάδας! Συνηθίζω να περπατώ. Το φυσικό τοπίο ενθαρρύνει τέτοιου είδους ασχολίες. Παλαιότερα ασχολιόμουν ερασιτεχνικά με τον χορό και τη συγγραφή άρθρων∙ ακόμα και σήμερα, όταν υπάρχει χρόνος. Επίσης, μου αρέσει το σινεμά, χειμώνα-καλοκαίρι.
Στα θετικά θα τοποθετούσα την ήρεμη και ήσυχη ζωή, μακριά από τον τόσο θόρυβο, τη γρήγορη και εύκολη μετάβαση στην εργασία μου και στις καθημερινές μου ασχολίες, την πρόσβαση σε ποιοτικά, αγνά τοπικά προϊόντα, τον πιο οικονομικό και ανθρώπινο τρόπο ζωής, τη γειτνίαση με τη θάλασσα. Η απόφαση του επιχειρείν έχει μια δόση ελευθερίας όσον αφορά τη διαχείριση των ορίων και την ανάπτυξη, την επέκταση και την εξέλιξη της επιχείρησης με ό,τι αυτά συνεπάγονται, αλλά είναι σαφές ότι στον τομέα μας δεν υπάρχει συγκεκριμένο ωράριο, ούτε αργίες και γιορτές. Είναι μια πάγια ευθύνη που σε βάζει σε ένα πλαίσιο συνεχούς εγρήγορσης, ώστε να διατηρηθεί η συνέπεια και η σταθερότητα. Περιλαμβάνει ρίσκα, γενναίες αποφάσεις και αποτυχίες που έχουν κόστος, αλλά με κάνουν ακόμα πιο τολμηρή και αναμφισβήτητα πιο έμπειρη. Η εργασία μου έχει εναλλαγές, χαρακτηρίζεται από εξωστρέφεια, ταχύτητα, μεταβλητότητα, με την έννοια ότι με εκπλήσσει καθημερινά. Ο χειμώνας είναι η εποχή που η περιοχή μαζεύει δυνάμεις για να υποδεχτεί την άνοιξη και το καλοκαίρι.
Βέβαια, από υγειονομικής, νοσοκομειακής και ιατροφαρμακευτικής άποψης, υπάρχουν προβλήματα. Οι άνθρωποι της επαρχίας, δυστυχώς, είμαστε εξαιρετικά αδικημένοι και παραγκωνισμένοι στον τομέα της υγείας, τον σημαντικότερο όλων. Οι γιατροί και υγειονομικοί της περιοχής υπερβάλλουν εαυτόν, ωστόσο, η περιθωριοποίηση των ανθρώπων της περιφέρειας έχει ξεπεράσει την ανοχή και την αντοχή μας και η συγκέντρωση των υπηρεσιών στα μεγάλα αστικά κέντρα απαξιώνει ακόμα περισσότερο την ποιότητα και την αξία της ζωής και των ανθρώπων της υπαίθρου.
Μου λείπουν η ποικιλία των επιλογών στα πολιτιστικά δρώμενα, το θέατρο, το σινεμά. Είμαι λάτρης του φαγητού, στην Αθήνα αγαπώ να γνωρίζω νέα στέκια με γαστρονομικό ενδιαφέρον και καλό φαγητό. Η Εύβοια έχει το πλεονέκτημα της εύκολης πρόσβασης στην Αθήνα, και αυτό είναι αρκετά βοηθητικό.
Ναι, αισθάνομαι δικαιωμένη από την απόφασή μου. Σε κάθε περίπτωση, η παραμονή στην επαρχία εγγυάται μια καλή ποιότητα ζωής, στροφή προς τις καθαρές αξίες. Προσωπικά, μου δόθηκε η ευκαιρία για έναν αξιοπρεπή και ανθρώπινο τρόπο διαβίωσης και η αρχή για μια δημιουργική επαγγελματική ενασχόληση που αγαπώ, την οινοποιία.
Τα τελευταία χρόνια ο πολιτιστικός σύλλογος του χωριού είναι ενεργός και με τις πρωτοβουλίες του κρατάει τον τόπο ζωντανό και σε εγρήγορση. Είμαι πεπεισμένη ότι στο μέλλον θα γίνουν ακόμα περισσότερα προς αυτή την κατεύθυνση, ακόμα και με τα ιστορικά και περιβαλλοντικά στοιχεία του χωριού.
Η ζωή στην επαρχία δεν έχει την έντονη κοινωνική ζωή της πόλης, οπότε κάποιος που παίρνει την απόφαση να ζήσει μόνιμα στην ύπαιθρο θα πρέπει να είναι προετοιμασμένος για μια ήρεμη καθημερινότητα, για ελλείψεις σε βασικές υποδομές και δυσκολία στην εύρεση εργασίας και την επαγγελματική αποκατάσταση. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί κάποιος να αναπτύξει ενδιαφέροντα και ασχολίες. Κάθε άλλο, θα έλεγα. Υπάρχουν ενεργοί σύλλογοι που μπορούν να κατευθύνουν συλλογικές δράσεις αλλά και ευκαιρίες για ατομικές ενασχολήσεις. Θα πρότεινα, όποιος ενδιαφέρεται για την αποκέντρωση, να το κάνει συνειδητά και, αν υπάρχει η δυνατότητα, να γνωρίζει τα υπέρ και τα κατά του τόπου στον οποίο πηγαίνει, χωρίς προκατάληψη και απογοήτευση. Η επαρχία έχει τεράστιες δυνατότητες και αν ασχοληθούμε σοβαρά, θα τα καταφέρουμε υπέροχα!
Κάτι τελευταίο: είναι απαραίτητο να στηριχθεί η ελληνική επαρχία γιατί έχει να δείξει πολλά. Υπάρχουν κρυμμένα διαμαντάκια, επιχειρήσεις, φυσικό περιβάλλον και προϊόντα∙ είναι σημαντικό να διατηρηθεί ζωντανή. Δεν είναι βιώσιμη η αποκλειστική αστικοποίηση και η συγκέντρωση του πληθυσμού στα αστικά κέντρα και έχει αποτέλεσμα την παραμέληση και ερήμωση της ελληνικής επαρχίας».
Στείλτε τις προτάσεις σας για τη στήλη «Γειτονιές της Ελλάδας» στο [email protected]
