Η καλλιτέχνις και designer σκηνικών Es Devlin έστησε στην Οξφόρδη ένα ασυνήθιστο εργαστήριο για την τεχνητή νοημοσύνη: ερευνητές της AI, ακαδημαϊκοί, άνθρωποι της τεχνολογίας και πνευματικοί ηγέτες έπιασαν στα χέρια τους πηλό 160 εκατ. ετών και άρχισαν να φτιάχνουν αγγεία, συζητώντας ταυτόχρονα για την ηθική και το μέλλον της τεχνολογίας.
Η συνάντηση έγινε ως προετοιμασία για το 360 Vessels, την εγκατάσταση που θα παρουσιαστεί στις 25 Απριλίου στο νέο Schwarzman Centre for the Humanities.
Η Es Devlin αποφάσισε να μιλήσει για την τεχνητή νοημοσύνη χωρίς να ξεκινήσει από οθόνες, πληκτρολόγια και πάνελ. Αντί γι’ αυτό, κάλεσε ειδικούς της AI, ακαδημαϊκούς, ανθρώπους της τεχνολογίας, καλλιτέχνες και πνευματικούς ηγέτες σε ένα εργαστήριο κεραμικής στην Οξφόρδη και τους έβαλε να δουλέψουν με τα χέρια πάνω σε πηλό 160 εκατ. ετών. Η ιδέα ήταν απλή, αλλά καθόλου τυχαία: να φύγει η κουβέντα για την τεχνολογία από την οθόνη και να επιστρέψει για λίγο στη γη, στο σώμα και στη χειρονομία.
Η συνάντηση έγινε στα Oxford Kilns και λειτούργησε ως προοίμιο για το άνοιγμα του Schwarzman Centre for the Humanities, του μεγάλου νέου πολιτιστικού και ακαδημαϊκού κέντρου της Οξφόρδης. Εκεί, στις 25 Απριλίου, θα παρουσιαστεί το 360 Vessels, μια χορωδιακή εγκατάσταση της Devlin και του Nico Muhly με 360 χειροποίητα πήλινα αγγεία τοποθετημένα κυκλικά μέσα στη Μεγάλη Αίθουσα του κτιρίου.
Οσοι συμμετείχαν δεν αντάλλαξαν απλώς ιδέες για την AI. Επλασαν αγγεία, άκουσαν ο ένας τον άλλον και μπήκαν σε μια συζήτηση που άγγιξε πολλά διαφορετικά ερωτήματα: από το αν η τεχνητή νοημοσύνη θα έπρεπε κάποτε να μετριέται όχι μόνο με βάση τη νοημοσύνη αλλά και τη συμπόνια, μέχρι το πώς η τεχνολογία αλλάζει τη δουλειά, τη σχέση μας με τη γη και την ανθρώπινη επαφή.
Η δύναμη αυτής της ιδέας βρίσκεται ακριβώς στο ότι δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει μόνο ως concept. Ο πηλός εδώ δεν λειτουργεί σαν ντεκόρ. Γίνεται εργαλείο σκέψης. Καθώς οι συμμετέχοντες ζύμωναν, έφτιαχναν και συζητούσαν, η κουβέντα για την AI έφευγε από την αφαίρεση και πήγαινε σε κάτι πιο απτό και πιο κοινό. Κάτι που φτιάχνεται αργά, με τα χέρια, και που μπορεί εύκολα να σπάσει.
Μέσα σε αυτή τη διαδικασία ακούστηκαν και πιο αιχμηρές παρατηρήσεις. Μία από τις συμμετέχουσες σημείωσε ότι για μεγάλο μέρος του κόσμου η AI δεν είναι κάποιο θεωρητικό debate, αλλά κάτι που συμβαίνει ήδη χωρίς να έχει προηγηθεί διάλογος ή συναίνεση. Και αυτό ίσως είναι το σημείο όπου το project της Devlin αποκτά πραγματικό βάρος: επειδή δεν μιλά μόνο για την τεχνολογία, αλλά και για το ποιος έχει το δικαίωμα να μιλά γι’ αυτήν.
Στις 25 Απριλίου, τα 360 αγγεία θα τοποθετηθούν κυκλικά στο κοινό, κάτω από τον θόλο της Great Hall, ενώ η Schola Cantorum of Oxford και η University Chamber Choir θα ερμηνεύσουν το έργο του Nico Muhly. Κι εκεί θα φανεί ολόκληρη η πρόθεση αυτής της συνάντησης: να γίνει η AI όχι απλώς αντικείμενο ανάλυσης, αλλά αφορμή για μια πιο γειωμένη, πιο ανθρώπινη και πιο κοινή εμπειρία σκέψης.
με στοιχεία από Guardian
