Με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του εμβληματικού καλλιτέχνη Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης, 1925–2019), το Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή διοργανώνει μια μεγάλη αναδρομική έκθεση στα μουσεία του σε Αθήνα και Άνδρο, από τις 22 Ιουνίου έως τις 2 Νοεμβρίου 2025.
Η έκθεση συμπίπτει με την επαναλειτουργία της ανακαινισμένης Παλαιάς Πτέρυγας του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στην Άνδρο. Για πρώτη φορά στην ιστορία του Ιδρύματος, όλοι οι χώροι που προορίζονται για περιοδικές εκθέσεις - και στα τρία μουσεία του - θα αφιερωθούν αποκλειστικά στον Takis, έναν δημιουργό που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στη διεθνή τέχνη του 20ού αιώνα.
Το αφιέρωμα υλοποιείται με την καθολική υποστήριξη του Ιδρύματος Takis, που ίδρυσε ο ίδιος το 1986, και εμπλουτίζεται με δάνεια από σημαντικές δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές. Στόχος της αναδρομικής έκθεσης είναι να προσφέρει στο κοινό μια ολοκληρωμένη εμπειρία της καλλιτεχνικής διαδρομής του Takis, παρουσιάζοντας όλα τα στάδια της πορείας του μέσα από εμβληματικά γλυπτά και εγκαταστάσεις, προσωπικά αντικείμενα και σπάνιο αρχειακό υλικό.
Η έκθεση στην Αθήνα: Ο μαγνητισμός στην τέχνη του Takis
Η έκθεση στην Αθήνα εστιάζει στο πάθος του Takis για τον μαγνητισμό. Από το 1959, όταν διέκρινε τη σημασία του μαγνητισμού ως δημιουργικού εργαλείου, τον αξιοποίησε με πολλαπλούς τρόπους σε έργα όπως Télésculptures, Télépeintures, Télélumières, Défis à la gravité, Sphères électro-magnétiques, Musicales, Murs magnétiques, Magnétrons και Isidos Plants. Σημαντικό έκθεμα αποτελεί και η εμβληματική περφόρμανς The Impossible – A Man in Space, που παρουσιάστηκε το 1960 στη γκαλερί Iris Clert στο Παρίσι.
Η ενότητα συμπληρώνεται από βιντεοπροβολές εφήμερων έργων, όπως το Υδρομαγνητικό Γλυπτό του 1969 και τα Παιχνίδια του 1972.
Η έκθεση στην Άνδρο: Χρονολογική και θεματική προσέγγιση του έργου του Takis
Στην Άνδρο, η έκθεση θα αναπτυχθεί σε δύο πτέρυγες του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Στην ανακαινισμένη Παλαιά Πτέρυγα θα παρουσιαστεί η θεματική ενότητα Signals, με έργα που συνέβαλαν στη διεθνή αναγνώριση του Takis. Κατασκευασμένα από υλικά όπως μπρούντζος, μάρμαρο και ανοξείδωτο ατσάλι, τα γλυπτά θα παρουσιαστούν σε μια δυναμική συνύπαρξη στους εκθεσιακούς χώρους.
Στη Νέα Πτέρυγα, η παρουσίαση θα ακολουθήσει χρονολογική πορεία, καλύπτοντας την περίοδο από τα πρώτα του έργα το 1946 έως το 2019. Θα εκτεθούν πρώιμα γλυπτά από μπρούντζο και σίδηρο, έργα όπως τα Flowers, Flower Idols και Idols, καθώς και τα Dials και Electronic Reliefs. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην παραμονή του στο MIT και τη δημιουργία του Sea Oscillation Hydrodynamics (1969). Η έκθεση ολοκληρώνεται με μια αίθουσα αφιερωμένη στα ερωτικά του έργα και στη βαθιά σύνδεσή του με τη μουσική.
Επιμέλεια και συντελεστές της έκθεσης
Την επιμέλεια της έκθεσης υπογράφουν η Μαρία Κουτσομάλλη-Moreau, Υπεύθυνη Συλλογών του Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή, και ο Toby Kamps, επικεφαλής της Modernist Collection της Πινακοθήκης του Αμβούργου (Hamburger Kunsthalle) και ειδικός στο έργο του Takis.
Συντελεστές:
Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή – Οργάνωση έκθεσης
Κυριάκος Κουτσομάλλης – Γενική Διεύθυνση
Μαρία Κουτσομάλλη-Moreau, Toby Kamps – Επιμέλεια έκθεσης
Αλεξάνδρα Παπακωστοπούλου – Γενικός συντονισμός
