Με μια εμβληματική έκθεση αφιερωμένη στις γυναίκες των Κυκλάδων από την αρχαιότητα έως τον 19ο αιώνα, εγκαινιάζεται στις 20 Ιουνίου το πλήρως ανακαινισμένο Αρχαιολογικό Μουσείο Θήρας.
Η έκθεση «Κυκλαδίτισσες: Άγνωστες ιστορίες γυναικών των Κυκλάδων», που μεταφέρεται στη Σαντορίνη μετά την εντυπωσιακή της παρουσίαση στην Αθήνα, αποτελεί την πρώτη κοινή δράση του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων σε συνεργασία με τον Δήμο Θήρας, στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεργασίας που υπεγράφη το 2024 με στόχο την ανάδειξη του κυκλαδικού πολιτισμού στην Ελλάδα και διεθνώς.
Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν την Παρασκευή 20 Ιουνίου 2025, στις 19:00, παρουσία εκπροσώπων του Υπουργείου Πολιτισμού, των τοπικών αρχών και της επιστημονικής κοινότητας. Η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή για το κοινό έως τις 31 Οκτωβρίου 2025.
Αρχαιολογικό Μουσείο Θήρας: 180 εκθέματα – 17 νησιά
Η έκθεση παρουσιάζει 180 μοναδικά αριστουργήματα από σχεδόν όλα τα νησιά των Κυκλάδων – από την Άνδρο, τη Νάξο και τη Θήρα έως τη Σίκινο, τη Φολέγανδρο και τη Δήλο. Πρόκειται για αντικείμενα που αφηγούνται μικρές και μεγάλες ιστορίες γυναικών, με τρόπο βιωματικό και πολυδιάστατο: ειδώλια και μεγάλα γλυπτά, κοσμήματα, νομίσματα, χειρόγραφα, ψηφιδωτά, τοιχογραφίες, αλλά και επιτύμβιες επιγραφές με νομικά κείμενα συνθέτουν ένα σπάνιο παλίμψηστο γυναικείου βίου στο νησιωτικό Αιγαίο.
Αξιοσημείωτο είναι ότι πολλά από τα εκθέματα παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό ή δεν έχουν ποτέ φύγει από τα νησιά προέλευσής τους. Ανάμεσά τους, 135 αντικείμενα προέρχονται από τις συλλογές της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, ενώ τα υπόλοιπα δανείζονται από το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, το Μουσείο Κανελλοπούλου, το Επιγραφικό Μουσείο Αθηνών, την Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας, καθώς και από ιδιωτικές συλλογές.
Ξεχωριστή θέση στην έκθεση κατέχουν τρία εξαιρετικά έργα:
- Η κολοσσική Κόρη της Θήρας, ύψους 2,48 μέτρων, ένα από τα ελάχιστα σωζόμενα αρχαϊκά αγάλματα σχεδόν ακέραια, παρουσιάζεται ως μόνιμο έκθεμα του ανακαινισμένου μουσείου.
- Η μνημειακή τοιχογραφία από το Ακρωτήρι, με τίτλο «Γυναίκες στο Άδυτο», μήκους 4 μέτρων, μεταφέρεται στη Θήρα ως φόρος τιμής στον προϊστορικό πολιτισμό του νησιού.
- Το άγαλμα της Ελαφηβόλου Αρτέμιδος από τη Δήλο, ένα ελληνιστικό έργο που εκτίθεται για πρώτη φορά εκτός του νησιού.
Η έκθεση τολμά να αφηγηθεί την ιστορία του Αιγαίου μέσα από τη σκοπιά των γυναικών. Από ιέρειες, μητέρες και θεραπεύτριες έως εμπόρους, διανοούμενες και πολιτικές μορφές, οι «Κυκλαδίτισσες» αναδεικνύονται όχι μόνο ως θεματοφύλακες της ιδιωτικής ζωής αλλά και ως πρωταγωνίστριες στη δημόσια σφαίρα, παρά τη σιωπή των πηγών ή την ανδρική ματιά της ιστορικής καταγραφής.
Η έκθεση αναδεικνύει επίσης το πώς η ζωή στο νησί διαμόρφωσε τη γυναικεία εμπειρία: οι γυναίκες ταξίδευαν, μετανάστευαν, θρηνούσαν, δημιουργούσαν – και σήμερα μιλούν ξανά μέσα από τα υλικά τους κατάλοιπα.
Την επιστημονική επιμέλεια της έκθεσης υπογράφουν ο Δρ Δημήτρης Αθανασούλης, διευθυντής της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, καθώς και οι Δρ Παναγιώτης Ιωσήφ (Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Radboud της Ολλανδίας) και Δρ Ιωάννης Φάππας (Επίκουρος Καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας στο ΑΠΘ), επιστημονικοί διευθυντές του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης.
