Οι Pussy Riot και μέλη της ουκρανικής φεμινιστικής οργάνωσης FEMEN διαδήλωσαν την Τετάρτη έξω από το ρωσικό περίπτερο στη Μπιενάλε Βενετίας, επιχειρώντας να μπλοκάρουν την πρόσβαση στον χώρο, λίγες ημέρες πριν από τα επίσημα εγκαίνια της διοργάνωσης.
Με ροζ κουκούλες, γυμνά σώματα με συνθήματα, καπνούς στα χρώματα της ουκρανικής σημαίας και φωνές όπως «Η τέχνη της Ρωσίας είναι αίμα», «Disobey» και «Απολαύστε το σόου, αγνοήστε τον πόλεμο», οι ακτιβίστριες μετέτρεψαν το άνοιγμα του περιπτέρου σε σκηνή πολιτικής σύγκρουσης.
Η ιταλική αστυνομία μπλόκαρε την είσοδο στο ρωσικό περίπτερο, στον χώρο των Giardini, ενώ η διαμαρτυρία καθυστέρησε την πρόσβαση για περίπου 30 λεπτά.
Η Νάντια Τολοκονίκοβα, ιδρύτρια των Pussy Riot, δήλωσε ότι η μόνη ρωσική τέχνη που θα έπρεπε να παρουσιάζεται σήμερα είναι η τέχνη των αντιφρονούντων που βρίσκονται στη φυλακή για τη στάση τους απέναντι στον πόλεμο και στο καθεστώς Πούτιν. Όπως είπε, αυτοί οι καλλιτέχνες είναι «το πραγματικό πρόσωπο της Ρωσίας»
Η διαμαρτυρία έγινε σε μια ήδη φορτισμένη Μπιενάλε. Η Ρωσία επιστρέφει στη διεθνή έκθεση τέχνης για πρώτη φορά μετά την εισβολή ευρείας κλίμακας στην Ουκρανία το 2022, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Ιταλία και στην Ευρώπη.
Ο πρόεδρος της Μπιενάλε, Πιετραντζέλο Μπουταφουόκο, υπερασπίστηκε την παρουσία της Ρωσίας, λέγοντας ότι η διοργάνωση «δεν είναι δικαστήριο» αλλά χώρος διαλόγου. Σύμφωνα με το Reuters, η Μπιενάλε υποστηρίζει ότι η Ρωσία δεν προσκλήθηκε ειδικά, αλλά έχει δικαίωμα συμμετοχής επειδή διαθέτει δικό της περίπτερο και διατηρεί διπλωματικές σχέσεις με την Ιταλία.
Η απόφαση έχει ήδη προκαλέσει πίεση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία έχει απειλήσει με απόσυρση χρηματοδότησης ύψους 2 εκατ. ευρώ. Λόγω των ευρωπαϊκών κυρώσεων, το ρωσικό περίπτερο θα λειτουργήσει μόνο για περιορισμένο διάστημα κατά τις ημέρες προεπισκόπησης, ενώ στη διάρκεια της έκθεσης οι επισκέπτες θα μπορούν να βλέπουν βίντεο που θα προβάλλονται στους εξωτερικούς τοίχους του.
Την περασμένη εβδομάδα, η επιτροπή που απονέμει τους Χρυσούς Λέοντες της Μπιενάλε παραιτήθηκε σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη συμμετοχή της Ρωσίας και του Ισραήλ, δηλώνοντας ότι δεν θα μπορούσε να απονείμει βραβεία σε χώρες που βρίσκονται υπό διερεύνηση για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.
Η φετινή Μπιενάλε ξεκινά έτσι μέσα σε ένα από τα πιο φορτισμένα πολιτικά τοπία των τελευταίων ετών. Στη Βενετία, τα εθνικά περίπτερα δεν διαβάζονται πια μόνο ως καλλιτεχνικές παρουσιάσεις. Διαβάζονται και ως πολιτικές παρουσίες: ποιος εκπροσωπείται, ποιος νομιμοποιείται, ποιος αποκλείεται, ποιος μένει έξω από την εικόνα.
Η εικόνα των Pussy Riot και της FEMEN μπροστά στο ρωσικό περίπτερο δεν ήταν απλώς μια ακόμη διαμαρτυρία στο περιθώριο της τέχνης. Ήταν η στιγμή που ο πόλεμος μπήκε κυριολεκτικά στην είσοδο της Μπιενάλε.
Με στοιχεία από Associated Press και ARTnews.
