Ο Τομ Χανκς έχει επιστρέψει στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο τόσες φορές, ώστε μοιάζει πλέον με τον άτυπο αφηγητή του στο Χόλιγουντ. Από τη Διάσωση του στρατιώτη Ράιαν και το Band of Brothers μέχρι το The Pacific, το Greyhound και το Masters of the Air, ο πόλεμος της γενιάς του πατέρα του δεν έπαψε ποτέ να τον απασχολεί.
Τώρα επιστρέφει ξανά, αυτή τη φορά με τη νέα σειρά ντοκιμαντέρ World War II With Tom Hanks, μια παραγωγή 20 επεισοδίων του History Channel, σε συνεργασία με το National World War II Museum της Νέας Ορλεάνης. Ο Χανκς είναι αφηγητής και εκτελεστικός παραγωγός της σειράς, μαζί με τον ιστορικό Τζον Μίτσαμ, βραβευμένο με Πούλιτζερ και γνωστό για τις βιογραφίες Αμερικανών προέδρων.
Η σειρά καλύπτει τα μεγάλα μέτωπα του πολέμου, από την εισβολή της ναζιστικής Γερμανίας στην Πολωνία το 1939 έως την παράδοση της Ιαπωνίας το 1945. Σύμφωνα με το History Channel, η παραγωγή βασίζεται σε σπάνιο αρχειακό υλικό, προσωπικές μαρτυρίες, επιστολές και ημερολόγια, επιχειρώντας να ξαναδεί τον πόλεμο μέσα από τις εμπειρίες των ανθρώπων που τον έζησαν.
Το πιο ενδιαφέρον, όμως, δεν είναι μόνο η κλίμακα της σειράς. Είναι ο τρόπος με τον οποίο ο ίδιος ο Χανκς εξηγεί γιατί επιστρέφει ξανά και ξανά σε αυτή την ιστορία.
Μιλώντας στο The Hollywood Reporter μαζί με τον Τζον Μίτσαμ, ο 69χρονος ηθοποιός είπε ότι αναρωτιέται και ο ίδιος, «εκείνες τις νυχτερινές στιγμές της ψυχής», γιατί γυρίζει διαρκώς στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η απάντηση, όπως λέει, δεν βρίσκεται μόνο στο παρελθόν. Βρίσκεται στο σήμερα.
Για τον Χανκς, ο πόλεμος δεν είναι απλώς ένα ηρωικό αρχείο της δεκαετίας του 1940, ούτε μια ακόμη δεξαμενή κινηματογραφικών ιστοριών. Είναι ένας τρόπος να ξαναδεί κανείς τις επιλογές που κάνουν οι άνθρωποι όταν η Ιστορία τους πιέζει. Όπως είπε, τα διλήμματα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ήταν τόσο καθαρά όσο η διαφορά ανάμεσα στην ελευθερία και τη δουλεία. Και το ερώτημα, για εκείνον, είναι αν τέτοιες δυνάμεις υπάρχουν ακόμη σήμερα.
Η προσωπική του σχέση με τον πόλεμο ξεκίνησε πολύ πριν από τη Διάσωση του στρατιώτη Ράιαν. Ο πατέρας του είχε υπηρετήσει στο Ναυτικό, αν και, όπως λέει ο Χανκς, δεν βρέθηκε σε πραγματικό κίνδυνο. Ως παιδί, ο ηθοποιός θυμάται μια τυχαία συνάντηση του πατέρα του με έναν παλιό συμπολεμιστή σε σούπερ μάρκετ. Οι δύο άνδρες δεν είχαν δει ο ένας τον άλλον από την εποχή που υπηρετούσαν στον Νότιο Ειρηνικό. Η συνομιλία τους, όπως την περιγράφει, ήταν γεμάτη υπαινιγμούς, παύσεις και έναν κώδικα που ένα παιδί δεν μπορούσε να καταλάβει πλήρως.
Αυτή η σιωπή των βετεράνων, η δυσκολία τους να μιλήσουν για όσα έζησαν, φαίνεται πως έγινε για τον Χανκς μέρος της εμμονής του. Όχι με την έννοια της νοσταλγίας, αλλά με την ανάγκη να καταλάβει τι συμβαίνει όταν απλοί άνθρωποι βρίσκονται μπροστά σε καταστάσεις που τους ξεπερνούν.
Ο Μίτσαμ, από την πλευρά του, βλέπει τη σειρά ως μια προσπάθεια να ξαναειπωθεί ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος όχι μόνο ως στρατιωτικό γεγονός, αλλά ως παγκόσμια ηθική δοκιμασία. Η παραγωγή έρχεται σε μια στιγμή που η μνήμη του πολέμου μοιάζει λιγότερο αυτονόητη: οι τελευταίοι αυτόπτες μάρτυρες φεύγουν, ο ιστορικός αναθεωρητισμός δυναμώνει, η άρνηση του Ολοκαυτώματος επιβιώνει στο ψηφιακό περιβάλλον και η μεταπολεμική τάξη πραγμάτων δείχνει πιο εύθραυστη από ποτέ.
Ο Χανκς δεν κρύβει ότι αυτό τον απασχολεί. Στη συνέντευξη μιλά για την άνοδο της αναθεωρητικής ιστορίας και για ανθρώπους που κερδίζουν χρήματα υποστηρίζοντας ότι το Ολοκαύτωμα δεν συνέβη. Το ερώτημά του δεν είναι θεωρητικό: πώς γίνεται κάτι τέτοιο να βρίσκει ακόμη χώρο; Και, κυρίως, τι κάνουμε σήμερα όταν βρισκόμαστε μπροστά σε παρόμοιες παραμορφώσεις της αλήθειας;
Η νέα σειρά δεν είναι, λοιπόν, απλώς άλλη μία τηλεοπτική αναδρομή στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Για τον Χανκς, μοιάζει περισσότερο με επιστροφή σε ένα σκοτεινό εργαστήριο ηθικών αποφάσεων. Εκεί όπου η Ιστορία δεν ζητά μόνο να τη θυμηθούμε, αλλά να αποφασίσουμε τι κάνουμε με όσα υποτίθεται ότι μάθαμε.
Και αν τον ρωτήσει κανείς αν αυτή θα είναι η τελευταία του λέξη για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η απάντησή του δεν αφήνει πολλά περιθώρια. Κάθε φορά που διαβάζει ένα βιβλίο, λέει, βρίσκει κάτι ακόμη που θέλει να μετατρέψει σε ταινία ή μίνι σειρά.
Το World War II With Tom Hanks έκανε πρεμιέρα στις ΗΠΑ στο History Channel την Ημέρα Μνήμης, ενώ ξεκινά και στη Βρετανία στο Sky History.
Με στοιχεία από The Hollywood Reporter, Peopl
