Ο Jarvis Cocker δεν μπαίνει σε ένα μουσείο για να βάλει τάξη. Μπαίνει για να δείξει ότι το χάος, όταν το κοιτάξεις σωστά, μπορεί να είναι τρόπος σκέψης.
Πριν γίνει μία από τις πιο χαρακτηριστικές φιγούρες της βρετανικής pop, πριν οι Pulp γράψουν το Common People και δώσουν στη Britpop την πιο κοφτερή ταξική της ειρωνεία, υπήρχε ήδη εκείνο το βλέμμα: λίγο αδέξιο, λίγο ποιητικό, λίγο σαν να κοιτάζει τον κόσμο από τη λάθος γωνία και να βρίσκει εκεί την αλήθεια του.
Τώρα, ο Cocker μεταφέρει αυτό το βλέμμα σε ένα μεγάλο μουσείο. Ο frontman των Pulp και η σύζυγός του, η δημιουργική σύμβουλος Kim Sion, θα επιμεληθούν το The Hodge Podge, μια μεγάλη ομαδική έκθεση στο Hepworth Wakefield, στη Βρετανία, από τις 21 Μαΐου έως τις 31 Οκτωβρίου 2027.
Η έκθεση θα συγκεντρώσει έργα από διαφορετικές εποχές και μέσα, με κεντρική ιδέα την τέχνη που δεν υπακούει εύκολα σε κατηγορίες. Το Hepworth Wakefield ανακοίνωσε ότι το The Hodge Podge θα φέρει σε διάλογο καλλιτέχνες όπως ο Peter Doig, η Barbara Hepworth, ο Jeremy Deller, η Klara Kristalova, η Emma Kunz, ο Mark Leckey και η Agnes Pelton, μαζί με outsider δημιουργούς και καλλιτέχνες που δεν έχουν παρουσιαστεί ξανά σε βρετανικά μουσεία.
Ο τίτλος δεν είναι τυχαίος. Στο μανιφέστο που έγραψαν για την έκθεση, ο Cocker και η Sion θυμίζουν ότι η λέξη hodgepodge χρησιμοποιείται από τον 15ο αιώνα για να περιγράψει ένα φαγητό φτιαγμένο από πολλά διαφορετικά υλικά. Σήμερα σημαίνει ένα χαοτικό, αταίριαστο μείγμα. Για τους δύο επιμελητές, όμως, αυτό δεν είναι πρόβλημα. Είναι το θέμα.
"Το λεξικό λέει ότι ένα hodgepodge είναι ένα χαοτικό, άτακτο μείγμα ή μια τυχαία συλλογή διαφορετικών, άσχετων πραγμάτων", γράφουν. "Ναι; Δεν θα μπορούσε αυτό να είναι και ο ορισμός της λέξης κόσμος;"
Η έκθεση θα κινηθεί γύρω από εναλλακτικές πνευματικότητες, ψυχεδέλεια, fandom, όνειρα, ποίηση, μουσική και μορφές έκφρασης που υπάρχουν έξω από το παραδοσιακό σύστημα της τέχνης ή της θρησκείας. Στο κέντρο της θα βρίσκεται και ένα immersive Dreamachine, η συσκευή φωτός που δημιούργησαν το 1959 ο Brion Gysin και ο Ian Sommerville, σχεδιασμένη να προκαλεί οπτικά μοτίβα και αλλοιωμένες καταστάσεις αντίληψης όταν ο θεατής την κοιτάζει με κλειστά μάτια.
Ο Cocker θέλει η έκθεση να ενθαρρύνει τους ανθρώπους να αναγνωρίσουν τη δημιουργικότητα που έχουν μέσα τους. Το λέει ακόμη πιο καθαρά όταν μιλά για μια εποχή όπου η αυτοματοποίηση μπαίνει όλο και πιο βαθιά στις δημιουργικές βιομηχανίες: θεωρεί σημαντικό να θυμηθούμε ξανά ότι οι άνθρωποι δεν γεννιούνται μόνο για να καταναλώνουν.
"Δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική που να προτείνεται εκτός από τον καπιταλισμό", είπε. "Και ο καπιταλισμός έχει να κάνει με το να καταναλώνεις πράγματα και να αγοράζεις πράγματα. Έτσι αποδεικνύεις την αξία σου ως πολίτης. Αλλά δεν γεννηθήκαμε καπιταλιστές, γεννηθήκαμε δημιουργικά πλάσματα."
Η Kim Sion, η οποία δραστηριοποιείται στον χώρο της τέχνης και του design, είπε ότι ελπίζει η έκθεση να προσελκύσει και νεότερο κοινό. Θυμήθηκε ότι, όταν ήταν παιδί, ο πατέρας της την πήγαινε σε εκθέσεις σύγχρονης τέχνης, συχνά με έργα άγνωστων ή μη καθιερωμένων δημιουργών, που όμως της έμειναν στη μνήμη.
Για το Hepworth Wakefield, η συνεργασία με τον Cocker και τη Sion εντάσσεται στο Yorkshire Sculpture International 2027. Η καλλιτεχνική διευθύντρια του μουσείου, Laura Smith, είπε ότι ο Cocker, ως καλλιτέχνης με μακρά σχέση με την τέχνη και ως άνθρωπος του Γιορκσάιρ, ήταν ιδανική επιλογή για μια έκθεση που επιχειρεί να ξανασκεφτεί πώς βιώνουμε την τέχνη.
Το The Hodge Podge δεν είναι η πρώτη επαφή του Cocker με τον εικαστικό χώρο. Το 2022, η έκθεση Good Pop, Bad Pop - The Exhibition στο The Gallery of Everything συνόδευσε το ομώνυμο βιβλίο του, μια αυτοβιογραφία μέσα από αντικείμενα που είχε ανασύρει από μια παλιά σοφίτα. Στην πραγματικότητα, ένα hodgepodge ήταν ήδη εκεί: προσωπικά αντικείμενα, pop μνήμη, απομεινάρια, μικρά τεκμήρια ζωής που αποκτούσαν ξανά νόημα επειδή κάποιος τα κοίταζε αλλιώς.
Αυτό μοιάζει να κάνει και η νέα έκθεση. Δεν υπόσχεται μια καθαρή, πειθαρχημένη ιστορία της τέχνης. Υπόσχεται ένα χαρούμενο χάος από εικόνες, εμμονές, οράματα, τραγούδια, όνειρα και παράξενες συγγένειες. Έναν κόσμο όπου η δημιουργικότητα δεν ανήκει μόνο στα μουσεία, στις αγορές και στους ειδικούς.
Ή, όπως γράφουν ο Cocker και η Sion στο μανιφέστο τους: "Θα ήσασταν ανόητοι αν το χάνατε."
