Λίγο μετά τα μεσάνυχτα, η Ιρίνα Στετσένκο είχε τελειώσει να φτιάχνει τα νύχια της για τον γάμο της, που θα γινόταν πριν την πυρηνική καταστροφή στο Τσερνόμπιλ.
Άνοιξε την μπαλκονόπορτα και προσπαθούσε να ηρεμήσει για να κοιμηθεί. Σε ένα κοντινό διαμέρισμα, γεμάτο καλεσμένους, ο αρραβωνιαστικός της, Σερχίι Λομπάνοφ, κοιμόταν σε ένα στρώμα στην κουζίνα, περιμένοντας τη μεγάλη ημέρα τους.
Ξαφνικά, ένας «υπόκωφος θόρυβος» διέκοψε τη σιωπή: «ήταν σαν να πετούσαν πολλά αεροπλάνα από πάνω, όλα βούιζαν και τα τζάμια έτριζαν», θυμάται η Ιρίνα και τα παρουσιάζει στο BBC. Ο Σερχίι ένιωσε «μια δόνηση, σαν να πέρασε ένα ωστικό κύμα», σκέφτηκε πως ίσως ήταν ένας μικρός σεισμός, και ξανακοιμήθηκε.
Δεν είχαν ιδέα ότι, λιγότερο από τέσσερα χιλιόμετρα μακριά, είχε εκραγεί ο τέταρτος αντιδραστήρας του Τσερνόμπιλ, απελευθερώνοντας ραδιενεργό υλικό που θα εξαπλωνόταν σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης.
Chernobyl's last wedding: The couple who married as a nuclear disaster unfolded https://t.co/TU0OMPBWu7
— BBC News (World) (@BBCWorld) April 18, 2026
Τσερνόμπιλ: Ένα πρωινό που έμοιαζε φυσιολογικό
Το πρωί της 26ης Απριλίου 1986, ο Σερχίι ξύπνησε γύρω στις 06:0, γεμάτος ενθουσιασμό για τη μεγάλη μέρα. Ο καιρός ήταν ηλιόλουστος. Είχε να κάνει δουλειές, όπως το να μεταφέρει σεντόνια στο διαμέρισμα όπου θα περνούσαν την πρώτη τους νύχτα και να αγοράσει λουλούδια.
Στον δρόμο, όμως, είδε κάτι παράξενο. Στρατιώτες με μάσκες αερίων, συνεργεία που έπλεναν τους δρόμους με αφρό. Κάποιοι γνωστοί του από το εργοστάσιο τού είπαν ότι «κάτι συνέβη», χωρίς να του δώσουν περισσότερες λεπτομέρειες.
Από το μπαλκόνι ενός φίλου σε πολυκατοικία, είδε καπνό να υψώνεται από τον αντιδραστήρα. «Ανησύχησα λίγο», λέει στο BBC. Έβρεξε ένα κομμάτι ύφασμα και το τοποθέτησε στην είσοδο του διαμερίσματος για να συγκρατεί πιθανή ραδιενεργή σκόνη.
Στη συνέχεια πήγε στην αγορά. Παράξενα άδεια για πρωινό Σαββάτου, αγόρασε πέντε τουλίπες για το μπουκέτο.
Κανείς δεν ήξερε τι είχε γίνει στο Τσερνόμπιλ
Η Ιρίνα, στο σπίτι της μητέρας της, θυμάται ότι το τηλέφωνο χτυπούσε όλη τη νύχτα. Γείτονες έλεγαν ότι «κάτι τρομερό» είχε συμβεί. Αλλά κανείς δεν ήξερε τι. Πάλι, όμως, δεν της είπαν κάτι.
Το ραδιόφωνο δεν ανέφερε τίποτα. Η μητέρα της κάλεσε τις αρχές. Η απάντηση ήταν ξεκάθαρη: «μην πανικοβάλλεστε, όλα τα προγραμματισμένα γεγονότα θα πραγματοποιηθούν κανονικά».
Και έτσι έγινε. Τα παιδιά πήγαν σχολείο. Οι άνθρωποι συνέχισαν τη μέρα τους.
Και ο γάμος έγινε.
Ένας γάμος υπό τη σκιά μίας τραγωδίας.
Το ζευγάρι και οι καλεσμένοι κατευθύνθηκαν στο Παλάτι Πολιτισμού της Πρίπιατ, όπου γίνονταν τελετές και εκδηλώσεις. Εκεί αντάλλαξαν όρκους, πατώντας πάνω σε ένα υφαντό με τα ονόματά τους, και στη συνέχεια πήγαν σε ένα καφέ για το γλέντι.
Αλλά τίποτα δεν έμοιαζε πραγματικά γιορτινό.
Τσερνόμπιλ: «Ήταν ένας θλιμμένος γάμος»
«Ήταν ένας θλιμμένος γάμος», θυμάται ο Σερχίι. «Όλοι καταλάβαιναν ότι κάτι είχε συμβεί, αλλά κανείς δεν ήξερε τι ακριβώς».
Για τον πρώτο τους χορό είχαν ετοιμάσει ένα παραδοσιακό βαλς. «Από τα πρώτα βήματα χάσαμε τον ρυθμό», θυμάται η Ιρίνα. «Απλώς αγκαλιαστήκαμε και κινηθήκαμε έτσι».
Αργότερα, εξαντλημένοι, επέστρεψαν στο διαμέρισμα ενός φίλου. Όμως, τα ξημερώματα της Κυριακής, κάποιος χτύπησε την πόρτα, έπρεπε να φύγουν αμέσως. Ένα τρένο εκκένωσης θα αναχωρούσε στις 5 το πρωί.
Η Ιρίνα δεν είχε μαζί της άλλα ρούχα και φόρεσε ξανά το νυφικό της για να επιστρέψει στο σπίτι της μητέρας της. Τα παπούτσια της την είχαν πληγώσει, οπότε έτρεχε ξυπόλητη μέσα σε νερά, ντυμένη νύφη. Από το τρένο έβλεπαν τη λάμψη του κατεστραμμένου αντιδραστήρα. «Ήταν σαν να κοιτάς μέσα στο μάτι ενός ηφαιστείου», λέει ο Σερχίι.
Η ανακοίνωση των αρχών έκανε λόγο για «προσωρινή» απομάκρυνση. «Φύγαμε για τρεις μέρες, αλλά τελικά φύγαμε για όλη μας τη ζωή», λέει.
Μια εγκυμοσύνη μέσα στον φόβο της πυρηνικής καταστροφής
Λίγες ημέρες μετά, ενώ βρίσκονταν περίπου 300 χιλιόμετρα μακριά, οι γιατροί που παρακολουθούσαν τους εκτοπισμένους τους ανακοίνωσαν ότι η Ιρίνα ήταν τριών μηνών έγκυος. Οι προειδοποιήσεις ήταν τρομακτικές, καθώς η ακτινοβολία θα μπορούσε να επηρεάσει το έμβρυο. Πολλές γυναίκες ενθαρρύνονταν να προχωρήσουν σε διακοπή κύησης.
«Φοβόμουν να κάνω παιδί και φοβόμουν να κάνω έκτρωση», θυμάται.
Με τη στήριξη μιας γιατρού, αποφάσισε να συνεχίσει την εγκυμοσύνη. Η κόρη τους γεννήθηκε υγιής αργότερα μέσα στο 1986. Σήμερα έχει τη δική της οικογένεια, ενώ το ζευγάρι έχει και εγγονή.
Η καταστροφή στο Τσερνόμπιλ παραμένει η χειρότερη πυρηνική στην ιστορία, με τεράστιες συνέπειες για την υγεία και το περιβάλλον. Η πόλη της Πρίπιατ εγκαταλείφθηκε και παραμένει -μέχρι και σήμερα- έρημη.
Το ζευγάρι αναγκάστηκε να ξεριζωθεί για δεύτερη φορά το 2022, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, και πλέον ζει στο Βερολίνο.
Παρά τις δυσκολίες, η σχέση τους άντεξε στον χρόνο.
«Νομίζω ότι έπρεπε να περάσουμε πολλά για να καταλάβουμε ότι δεν μπορούμε ο ένας χωρίς τον άλλον», λέει ο Σερχίι.
Μετά από 40 χρόνια γάμου, η Ιρίνα το συνοψίζει με μία πρόταση: «Είμαστε σαν τη βελόνα με την κλωστή. Κάνουμε τα πάντα μαζί».
Με πληροφορίες από BBC
