Ο «El Mencho» ήταν ο τελευταίος μεγάλος βαρόνος στο Μεξικό που παρέμενε ελεύθερος - τουλάχιστον μέχρι την επιχείρηση του περασμένου Σαββατοκύριακου.
Ο διαβόητος αρχηγός ναρκωτικών, με πραγματικό όνομα Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες, είχε αποφύγει τη σύλληψη για δύο δεκαετίες, επιβιώνοντας των αντιπάλων του, όπως ο «El Chapo» και ο «El Mayo», και μετατρέποντας το Καρτέλ Νέας Γενιάς του Χαλίσκο (CJNG) στην ισχυρότερη εγκληματική οργάνωση του Μεξικού.
Το περασμένο Σαββατοκύριακο, η πορεία του έλαβε απότομο τέλος, σύμφωνα με πληροφορίες, έπειτα από ένα ρομαντικό ραντεβού που οδήγησε τις αρχές στο κρησφύγετό του.
Μεξικό: Ο ρόλος της χρονικής συγκυρίας στον θάνατο του «El Mencho»
Η εξόντωσή του αποτέλεσε σαφή επιτυχία για τις μεξικανικές αρχές. Η χρονική συγκυρία, ωστόσο, θεωρείται ενδεικτική, περιγράφουν οι New York Times.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει απαιτήσει κατ’ επανάληψη από το Μεξικό να διαλύσει τα καρτέλ που διακινούν ναρκωτικά προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σε διαφορετική περίπτωση, έχει απειλήσει ότι ο αμερικανικός στρατός θα μπορούσε να αναλάβει δράση.
Η πρόεδρος του Μεξικού, Κλαούντια Σέινμπαουμ, έχει εξαπολύσει μία από τις πιο επιθετικές εκστρατείες κατά των καρτέλ εδώ και πάνω από δέκα χρόνια. Την Κυριακή, λίγες εβδομάδες αφότου ο Τραμπ διέταξε στρατιωτική επέμβαση στη Βενεζουέλα και προειδοποίησε ότι «σειρά έχει το Μεξικό», η Σέινμπαουμ ενέκρινε επιχείρηση για την εξουδετέρωση του πλέον καταζητούμενου εγκληματία της χώρας, αξιοποιώντας πληροφορίες που παρείχαν οι ΗΠΑ.
Η επιχείρηση δείχνει πώς η έντονη αλλά παράλληλα λειτουργική σχέση μεταξύ Τραμπ και Σέινμπαουμ -δύο ηγετών με εντελώς διαφορετικό ύφος- έχει αναδιαμορφώσει τη συνεργασία ΗΠΑ–Μεξικού, ιδίως στον τομέα της ασφάλειας.
Μεξικό: Πώς έγινε η επιχείρηση
Παρότι η Σέινμπαουμ απέρριψε δημοσίως ότι ενεργεί υπό πίεση της Ουάσιγκτον, επιβεβαίωσε ότι υπήρξε ανταλλαγή πληροφοριών, διευκρινίζοντας ότι «δεν υπήρξε συμμετοχή αμερικανικών δυνάμεων».
Σύμφωνα με πληροφορίες, καθοριστικά στοιχεία προήλθαν από τη CIA, ενώ από τον Ιανουάριο λειτουργεί στην Αριζόνα ειδική αμερικανική μονάδα ανταλλαγής πληροφοριών, με περίπου 300 στρατιωτικούς και πολιτικούς αναλυτές που μελετούν τη δομή και τη χρηματοδότηση των καρτέλ.
Η εξόντωση του Οσεγκέρα, ωστόσο, δεν σημαίνει απαραίτητα το τέλος της βίας.
Όπως ο μυθολογικός Λερναίος Ύδρα, η αποκοπή ενός «κεφαλιού» καρτέλ συχνά οδηγεί στην ανάδυση πολλών άλλων. Ήδη, μετά τον θάνατό του, σημειώθηκαν πυροβολισμοί, εμπρησμοί και οδοφράγματα σε διάφορες περιοχές της χώρας, με τις αρχές να προετοιμάζονται για νέο κύμα συγκρούσεων μεταξύ αντίπαλων φατριών.
Στο παρελθόν, απόπειρες σύλληψης του «El Mencho» είχαν αποτύχει θεαματικά: το 2012 διέφυγε όταν μέλη του καρτέλ απέκλεισαν δρόμους με φλεγόμενα οχήματα, ενώ το 2015 κατέρριψαν στρατιωτικό ελικόπτερο με ρουκέτα, σκοτώνοντας τρεις στρατιώτες.
Σε αντίθεση με τον προκάτοχό της, Αντρές Μανουέλ Λόπες Ομπραδόρ, που ακολουθούσε πιο ήπια στρατηγική, η Σέινμπαουμ εμφανίζεται διατεθειμένη να ενισχύσει τη συνεργασία με τις ΗΠΑ.
Το ερώτημα πλέον είναι διπλό: Θα περιορίσει ο θάνατος του ισχυρότερου βαρόνου τη δύναμη των καρτέλ ή θα πυροδοτήσει νέο κύκλο αιματοχυσίας; Και θα σταματήσει ο Ντόναλντ Τραμπ τις απειλές του;
Λιγότερο από 24 ώρες μετά την επιχείρηση, ο Τραμπ ανάρτησε μήνυμα καλώντας το Μεξικό να «εντείνει τις προσπάθειές του κατά των καρτέλ και των ναρκωτικών», δείχνοντας ότι η πίεση προς τη γειτονική χώρα δεν πρόκειται να χαλαρώσει σύντομα.
Με πληροφορίες από New York Times
