Ο υπουργός Υγείας των Ηνωμένων Πολιτειών Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ ανακοίνωσε ότι η Ουάσιγκτον θα απορρίψει διακήρυξη του ΟΗΕ για την πρόληψη και αντιμετώπιση χρόνιων ασθενειών. Υποστήριξε ότι το κείμενο «αγνοεί τα πιο πιεστικά προβλήματα υγείας» και ότι προωθεί πολιτικές που, σύμφωνα με τον ίδιο, συνδέονται με την άμβλωση και τη «ριζοσπαστική ιδεολογία φύλου».
Η διακήρυξη, που αφορά νοσήματα όπως ο καρκίνος, τα καρδιαγγειακά και ο διαβήτης, δεν περιέχει καμία αναφορά σε αναπαραγωγικά δικαιώματα ή σε ιδεολογία φύλου. Ο όρος «φύλο» εμφανίζεται μόνο στο πλαίσιο των προκλήσεων υγείας που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες. Παρά την αμερικανική αντίθεση, αναμένεται να εγκριθεί τον Οκτώβριο από την πλειονότητα των 193 κρατών-μελών.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, συχνός επικριτής του ΟΗΕ, είχε ήδη διατάξει την αποχώρηση των ΗΠΑ από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, κατηγορώντας τον για κακή διαχείριση της πανδημίας και άρνηση «επειγουσών μεταρρυθμίσεων».
Η αντίδραση του Κένεντι προκάλεσε απογοήτευση σε ειδικούς δημόσιας υγείας. Υπενθύμισαν ότι πολλοί στόχοι του ΟΗΕ ταυτίζονται με την ατζέντα «Make America Healthy Again» του υπουργείου, που δίνει έμφαση στη χρόνια νόσο, την παιδική παχυσαρκία και τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.
«Οι δηλώσεις του υπουργού ήταν ανησυχητικές και αντιφατικές», τόνισε η Πάουλα Τζονς, διευθύντρια της ACT Health Promotion στη Βραζιλία. «Λέει ότι οι ΗΠΑ θέλουν διεθνή συνεργασία, αλλά δεν εξηγεί πώς. Αντίθετα, δηλώνει ότι προτιμούν να αποχωρήσουν από τον ΟΗΕ».
Trump signs executive order to withdraw from the World Health Organization.
— The Persian Jewess (@persianjewess) January 21, 2025
US funds ~15.6% of WHO’s annual revenue.
WHO has refused to advocate for or visit the Israeli hostages - 2 of whom are children.
This is what happens when you side with genocidal terrorist enemies… pic.twitter.com/XxWaA40JXj
Η διακήρυξη έχει ευρεία υποστήριξη από ειδικούς, αν και επικρίθηκε επειδή αφαιρέθηκαν από το αρχικό σχέδιο μέτρα όπως οι υψηλοί φόροι και οι προειδοποιητικές ετικέτες σε καπνό, αλκοόλ και ζαχαρούχα ποτά.
Ο ίδιος ο Κένεντι, πάντως, αναγνώρισε την κρισιμότητα της απειλής. «Οι χρόνιες ασθένειες έχουν υπερδιπλασιαστεί σε μία γενιά. Εκατομμύρια παιδιά χάνουν χρόνια υγείας πριν ενηλικιωθούν. Αυτή η κρίση δεν σταματά στα σύνορα της Αμερικής», δήλωσε.
Ωστόσο, τόνισε ότι η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ «υπερέβη τον ρόλο της» και ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να δεχθούν την προώθηση της άμβλωσης και της «ιδεολογίας φύλου».
«Πιστεύουμε στη βιολογική πραγματικότητα του φύλου», είπε. «Όπως έχει δηλώσει και ο πρόεδρος Τραμπ, οι διεθνείς γραφειοκράτες δεν έχουν καμία δουλειά να παρεμβαίνουν στην κυριαρχία κρατών που θέλουν να προστατεύσουν την αθώα ζωή».
RFK Jr. just walked into the UN and SHREDDED its “oppressive” declaration on non-communicable disease.
— Holden Culotta (@Holden_Culotta) September 25, 2025
“The WHO cannot claim credibility or leadership until it undergoes radical reform.”
“The declaration is filled with controversy.”
Kennedy slammed “provisions about everything… pic.twitter.com/Dmbsj9GmLJ
Ειδικοί προειδοποιούν ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ θα εντείνει την απομόνωσή τους από τις διεθνείς προσπάθειες για την υγεία, όπως ήδη συμβαίνει με την κλιματική αλλαγή. «Οι ΗΠΑ φαίνεται να προσπαθούν να σαμποτάρουν τη διαδικασία, αλλά δεν πιστεύουμε ότι μπορούν να το πετύχουν σε αυτό το στάδιο», δήλωσε η Άλισον Κοξ, διευθύντρια πολιτικής της NCD Alliance.
Η Κοξ υπογράμμισε ότι το κείμενο είναι προϊόν μηνών διαπραγματεύσεων με συμμετοχή κοινωνίας των πολιτών, ειδικών και κρατών-μελών. «Δεν είναι τέλειο, αλλά αποτελεί σημαντικό επίτευγμα για την παγκόσμια υγεία», είπε.
Ο επικεφαλής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής πιο επιθετικών μέτρων για την αντιμετώπιση των μη μεταδοτικών ασθενειών, οι οποίες ευθύνονται για 17 εκατομμύρια πρόωρους θανάτους κάθε χρόνο.
Τους τελευταίους μήνες έχει προωθήσει ξεχωριστή πρωτοβουλία του ΠΟΥ, η οποία καλεί τις χώρες να αυξήσουν κατά 50% τους φόρους σε καπνό, αλκοόλ και ζαχαρούχα ποτά μέσα στην επόμενη δεκαετία. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα έσοδα από αυτούς τους φόρους θα μπορούσαν να φτάσουν το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια μέσα σε δέκα χρόνια, χρηματοδοτώντας συστήματα υγείας, ενώ θα απέτρεπαν 50 εκατομμύρια πρόωρους θανάτους σε ορίζοντα πεντηκονταετίας.
«Η υγεία δεν ξεκινά σε κλινικές και νοσοκομεία», είπε ο Τέντρος σε δηλώσεις του πριν ανέβει στο βήμα ο Κένεντι. «Ξεκινά στα σπίτια, στα σχολεία, στους δρόμους και στους χώρους εργασίας, στα τρόφιμα που τρώμε, στα προϊόντα που καταναλώνουμε, στο νερό που πίνουμε, στον αέρα που αναπνέουμε και στις συνθήκες μέσα στις οποίες ζούμε και εργαζόμαστε».
Με πληροφορίες από New York Times
