Το Στούντιο Ghibli συμπληρώνει φέτος τέσσερις δεκαετίες και η επέτειος δίνει αφορμή να ξαναθυμηθούμε τους πραγματικούς τόπους που στάθηκαν πηγή έμπνευσης για τις ταινίες του.
Δάση, θερμές πηγές και παραδοσιακά χωριά συνδέονται άμεσα με εικόνες που αγαπήθηκαν από εκατομμύρια θεατές, ενώ τοπικές κοινότητες και οργανώσεις προσπαθούν σήμερα να τα προστατεύσουν από την πίεση της τουριστικής ανάπτυξης και της αστικοποίησης
Τα κινηματογραφικά σύμπαντα του Ghibli ισορροπούν ανάμεσα στο παραμύθι και στην καθημερινότητα. Σε 23 ταινίες, ο Χαγιάο Μιγιαζάκι και οι συνεργάτες του δημιούργησαν σκηνικά που μιλούν ταυτόχρονα στη φαντασία και στη μνήμη: δάση γεμάτα σκιερές φιγούρες, χωράφια που τα διασχίζει το θρυλικό γατο-λεωφορείο, σπίτια και λουτρά που μοιάζουν γνώριμα κι ας τα βλέπουμε για πρώτη φορά στην οθόνη. Αυτή η μίξη πραγματικού και ονειρικού είναι που χάρισε στο στούντιο τη διαχρονική του γοητεία.
Πίσω όμως από αυτά τα μαγικά σκηνικά κρύβονται αληθινά μέρη στην Ιαπωνία· άλλα ιερά, άλλα απειλούμενα, αλλά όλα βαθιά αγαπημένα.
Γιακούσιμα: Tο δάσος της Πριγκίπισσας Μονονόκε
Το νησί Γιακούσιμα, στη νότια Κιούσου, είναι ένας τόπος με μυθική σχεδόν ατμόσφαιρα. Τα πανύψηλα κέδρα που ξεπερνούν τη χιλιετία, οι βροχές που ποτίζουν τα πάντα και το πράσινο που τυλίγει τον επισκέπτη από παντού δίνουν την αίσθηση πως μπαίνεις σε άλλον κόσμο. Όχι τυχαία, το τοπίο αυτό αποτέλεσε το πρότυπο για τις πρώτες σκηνές της Πριγκίπισσας Μονονόκε.
Οι οδηγοί του νησιού λένε πως ακόμη και σήμερα πολλοί ταξιδιώτες φτάνουν εκεί εξαιτίας της ταινίας. Η Γιακούσιμα είναι ήδη προστατευόμενη περιοχή της UNESCO, όμως οι ισορροπίες είναι εύθραυστες: η κλιματική αλλαγή και τα ελάφια που υπερβόσκουν απειλούν το οικοσύστημα. Τοπικές αρχές και οργανώσεις εργάζονται για να περιορίσουν τη φθορά και να προστατεύσουν τα αρχαία δέντρα, ώστε το «δάσος της Μονονόκε» να παραμείνει ζωντανό.
Ντόγκο Όνσεν: Tο λουτρό του Spirited Away
Στη Ματσουγιάμα, στο νησί Σικόκου, βρίσκεται το Ντόγκο Όνσεν, από τα αρχαιότερα ιαματικά λουτρά της Ιαπωνίας, με ιστορία τριών χιλιετιών. Το ξύλινο κτίριο με τους πολυώροφους διαδρόμους και τα κεραμοσκεπή θυμίζει αμέσως το λουτρό της μάγισσας Γιουμπάμπα στο Spirited Away. Αν και ο Μιγιαζάκι δεν το παραδέχτηκε ποτέ ρητά, τα σκίτσα και τα στορυμπόρντ δείχνουν ξεκάθαρα την επιρροή.
Μετά από πολυετή ανακαίνιση, το κτίριο άνοιξε ξανά το 2024, αναγνωρισμένο πλέον ως Σημαντικό Πολιτιστικό Μνημείο της χώρας. Εκεί συναντά κανείς τόσο λάτρεις του κινηματογράφου όσο και ντόπιους που συνεχίζουν την παράδοση των θερμών λουτρών.
Οι λόφοι Σαγιάμα: Tο δάσος του Τότορο
Κοντά στο Τόκιο και τη Σαϊτάμα βρίσκονται οι λόφοι Σαγιάμα, μια περιοχή με δάση, ορυζώνες και αγροτικά τοπία. Πρόκειται για χαρακτηριστικό παράδειγμα satoyama, του μωσαϊκού φύσης και καλλιεργειών που παλιότερα όριζε την ιαπωνική ύπαιθρο. Εδώ βρήκε την έμπνευση για τον Τότορο ο Μιγιαζάκι, που ζει κοντά στην περιοχή.
Για να διασωθεί αυτό το τοπίο από την επέκταση της πόλης, ιδρύθηκε το 1990 το ίδρυμα Totoro no Furusato, με την υποστήριξη του ίδιου του δημιουργού. Σήμερα έχει αγοράσει περισσότερες από 50 δασικές εκτάσεις. Εκεί οι επισκέπτες μπορούν να συμμετάσχουν σε καθαρισμούς, κλαδέματα και επισκευές μονοπατιών, ενώ στο «Σπίτι του Κουροσούκε», ένα αγρόσπιτο 120 ετών, γίνονται ξεναγήσεις και εργαστήρια που συνδυάζουν την παράδοση με τη μαγεία του Ghibli.
«Οι επισκέπτες ξαφνιάζονται όταν αντιλαμβάνονται ότι πίσω από το δάσος υπάρχει μια ολόκληρη συλλογική προσπάθεια διατήρησης», εξηγεί η Μίε Χαναζάβα από το ίδρυμα.
Με πληροφορίες από BBC
