Επτά μήνες μετά την έναρξη του πολέμου στην Γάζα μεγαλώνει ο φόβος του Ισραήλ ότι έχει μπει σε έναν «αιώνιο» πόλεμο, καθώς η Χαμάς δεν φαίνεται έτοιμη να ηττηθεί.
Η Χαμάς χρησιμοποιεί το δίκτυο σηράγγων, τους μικρούς πυρήνες μαχητών και την ευρεία κοινωνική επιρροή της όχι μόνο για να επιβιώσει αλλά και για να προκαλέσει ζημιές στις ισραηλινές δυνάμεις. Η ανθεκτικότητα της Χαμάς αποτελεί στρατηγικό πρόβλημα για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος λέει ότι βασικός πολεμικός στόχος είναι η ολοκληρωτική καταστροφή της παλαιστινιακής ισλαμιστικής οργάνωσης. Οι ανησυχίες έχουν αυξηθεί στο εσωτερικό, καθώς το Ισραήλ δεν φαίνεται να έχει αξιόπιστο σχέδιο για την αντικατάσταση της Χαμάς.
Καθώς ο στρατός του Ισραήλ μετέφερε άρματα μάχης και στρατεύματα στη Ράφα, την οποία είχε χαρακτηρίσει ως το τελευταίο οχυρό της Χαμάς, δέχθηκε μια σειρά επιθέσεων εναντίον των δυνάμεων του στη βόρεια Γάζα, δήλωσαν μάρτυρες. Περιοχές που ήταν σχετικά ήσυχες μετατράπηκαν σε πεδία μάχης καθώς το Ισραήλ δήλωσε την Τρίτη ότι έπληξε περισσότερους από 100 στόχους από αέρος, συμπεριλαμβανομένου ενός που αποκάλεσε πολεμικό δωμάτιο της Χαμάς στο κέντρο της Γάζας.
«Η Χαμάς είναι παντού στη Γάζα», δήλωσε ο Joost Hiltermann, επικεφαλής του προγράμματος για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική στο International Crisis Group, έναν οργανισμό επίλυσης συγκρούσεων.
«Η Χαμάς απέχει πολύ από το να ηττηθεί»
Ο στόχος του Μπενιαμίν Νετανιάχου για ολοκληρωτική νίκη στην Γάζα φαίνεται ότι απέχει από την επίτευξή του, είτε το Ισραήλ προχωρήσει σε μια πλήρους κλίμακας επίθεση στη Ράφα είτε όχι. Σύμφωνα με την Wall Street Journal, η Χαμάς είναι πιθανό να επιβιώσει σε κάθε ενδεχόμενο και να επιμείνει σε άλλες περιοχές της λωρίδας της Γάζας, όπως τονίζουν νυν και πρώην ισραηλινοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι αλλά και σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών.
«Δεν θα σταματήσουμε μέχρι να επιφέρουμε την κατάρρευση του τρομοκρατικού καθεστώτος της Χαμάς. Θα πάρουμε εκδίκηση από αυτούς που διέπραξαν την επίθεση, μέχρι τον τελευταίο», δήλωσε τη Δευτέρα ο Νετανιάχου, αναφερόμενος στην επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου. Στις προκλήσεις έρχεται να προστεθεί ότι ο κορυφαίος ηγέτης της Χαμάς στη Γάζα, ο Γιαχία Σινουάρ, ο οποίος διέταξε τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου που στοίχισαν τη ζωή σε 1.200 ανθρώπους, κυρίως αμάχους, σύμφωνα με τις ισραηλινές αρχές, κατάφερε να ξεπεράσει την ισραηλινή επίθεση κρυμμένος στις σήραγγες της οργάνωσης κάτω από τη Γάζα. Το δίκτυο των σηράγγων αποδείχθηκε πιο εκτεταμένο από ό,τι αναμενόταν και αποτέλεσε ιδιαίτερη πρόκληση για τον ισραηλινό στρατό, ο οποίος προσπάθησε να τις εκκαθαρίσει χρησιμοποιώντας εκρηκτικά, αφού προηγουμένως είχε δοκιμάσει να τις πλημμυρίσει με θαλασσινό νερό.
Αντανακλώντας την πεποίθηση της οργάνωσης ότι μπορεί να επιβιώσει από τον πόλεμο μακροπρόθεσμα, ο Σινουάρ ανέφερε στους μεσολαβητές στις συνομιλίες για την κατάπαυση του πυρός ότι η Χαμάς είναι έτοιμη για μάχη στη Ράφα και ότι η πεποίθηση του Νετανιάχου ότι μπορεί να διαλύσει τη Χαμάς είναι αφελής. «Πάντα ήθελε να δείξει ότι η Χαμάς εξακολουθεί να έχει το πάνω χέρι και ότι δεν έχει εγκαταλείψει το πεδίο της μάχης και μπορεί να συνεχίσει για μήνες, αν όχι χρόνια», δήλωσε ένας Άραβας διαπραγματευτής για τον Σινουάρ.
Η Χαμάς χρησιμοποίησε τις σήραγγές της, τους μαχητές της και τα αποθέματα όπλων της για να επιστρέψει στο αντάρτικο. Η Χαμάς λειτουργούσε ως κυβέρνηση της Λωρίδας της Γάζας από τότε που κέρδισε τις βουλευτικές εκλογές το 2006 και ξεκίνησε τη στρατιωτική κατάληψη το 2007.
Η μεταστροφή αντανακλά εν μέρει την επιστροφή στις ρίζες της ομάδας που οργάνωσε την αντίσταση στην ισραηλινή στρατιωτική κατοχή της Δυτικής Όχθης και της Γάζας κατά τη διάρκεια της πρώτης παλαιστινιακής ιντιφάντα, ή εξέγερσης, τη δεκαετία του 1980. Στον σημερινό πόλεμο, αυτό σημαίνει ότι χρησιμοποιεί τακτικές «χτύπημα και τρέξιμο» και επιχειρεί με μικρότερες ομάδες μαχητών, σύμφωνα με αναλυτές ασφαλείας και μάρτυρες στη Γάζα.
Στο κενό οι απειλές του Ισραήλ
Το Ισραήλ προειδοποίησε κατά τη διάρκεια του τελευταίου γύρου των συνομιλιών κατάπαυσης του πυρός ότι αν δεν σημειωθεί πρόοδος, θα εισέλθει στη Ράφα, όπου βρίσκουν καταφύγιο περισσότεροι από ένα εκατομμύριο εκτοπισμένοι Παλαιστίνιοι, επιδιώκοντας να πιέσει τη Χαμάς να μαλακώσει τις απαιτήσεις της. Αξιωματούχοι της Χαμάς είπαν στους διαπραγματευτές ότι έχουν ήδη επιδείξει αρκετή ευελιξία για την επίτευξη εκεχειρίας και ότι οι απειλές του Νετανιάχου για εισβολή στη Ράφα δεν θα τους έκαναν να υποχωρήσουν.
Σε κρίσιμες στιγμές στις διαπραγματεύσεις για την κατάπαυση του πυρός, ο Σινουάρ έχει επιλέξει μερικές φορές την ένταση, δήλωσε ο Άραβας διαπραγματευτής. Ένας πρόσφατος γύρος συνομιλιών ναυάγησε καθώς η Χαμάς επιτέθηκε σε ένα κρίσιμο συνοριακό πέρασμα για την ανθρωπιστική βοήθεια, σκοτώνοντας τέσσερις Ισραηλινούς στρατιώτες.
Περισσότεροι από 35.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στη Γάζα από την έναρξη του πολέμου, οι περισσότεροι από αυτούς άμαχοι, σύμφωνα με Παλαιστίνιους αξιωματούχους. Δεν διευκρινίζεται αν πρόκειται για μαχητές της Χαμάς ή άμαχους. Όταν το Ισραήλ εισέβαλε στη βόρεια Γάζα ως απάντηση στις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου, Ισραηλινοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι είχαν εντολή να εκκαθαρίσουν περιοχές της λωρίδας από τους πράκτορες της Χαμάς, ξεκινώντας από τη βόρεια Λωρίδα, χωρίς όμως σχέδιο για το ποιος θα έπαιρνε τον έλεγχο αυτών των περιοχών όταν οι ισραηλινές δυνάμεις αποσυρθούν. Το Ισραήλ απέσυρε μεγάλο μέρος των δυνάμεών του από τη βόρεια Γάζα νωρίτερα, καθώς μετατοπίστηκε σε επιχειρήσεις στην κεντρική και νότια Γάζα, αφήνοντας το περιθώριο στη Χαμάς να επαναφέρει την επιρροή της.
Ορισμένοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι ασφαλείας και αναλυτές κατηγόρησαν την κυβέρνηση Νετανιάχου ότι δεν κατέθεσε σχέδιο για μια αρχή που θα αντικαθιστούσε τη Χαμάς. Άλλοι αμφισβήτησαν αν θα ήταν δυνατόν να επιβληθεί μια εναλλακτική παλαιστινιακή κυβέρνηση εν μέσω πολέμου, καθώς η Χαμάς απείλησε να επιτεθεί σε όποιον συνεργάζεται με τον ισραηλινό στρατό.
Η Τζαμπάλια ήταν μία από τις περιοχές όπου το Ισραήλ έστειλε δυνάμεις τις τελευταίες ημέρες για να την εκκαθαρίσει και πάλι από μαχητές της Χαμάς. Ο ισραηλινός στρατός είχε δηλώσει προηγουμένως ότι είχε διαλύσει τις δομές διοίκησης της οργάνωσης σε όλη τη βόρεια Γάζα.
Η κυβέρνηση Μπάιντεν επιδιώκει ένα σχέδιο μεταπολεμικής διακυβέρνησης
Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ανησυχούν για την ανάγκη του ισραηλινού στρατού να επιστρέψει βόρεια, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν επιδιώκει εδώ και καιρό ένα σχέδιο μεταπολεμικής διακυβέρνησης. Η αναζωπύρωση των μαχών δείχνει ότι ο στρατός δεν έκανε αρκετά για τους Παλαιστίνιους που ζουν εκεί, δίνοντας χώρο στη Χαμάς και άλλους μαχητές να επιστρέψουν, δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος της άμυνας.
Ο Νετανιάχου έχει απορρίψει τη συνεργασία με την Παλαιστινιακή Αρχή που εδρεύει στη Δυτική Όχθη στη Γάζα, κατηγορώντας την ότι υποστηρίζει παλαιστινιακές μαχητικές ομάδες.
Την ίδια ώρα, η Χαμάς δεν έχει εγκαταλείψει τον ρόλο της ως de facto κυβερνώσα αρχή σε τμήματα της Γάζας. Ισραηλινοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι η Χαμάς επαναβεβαιώνει την επιρροή της μέσω της αστυνομίας και των φορέων πολιτικής άμυνας που βρίσκονται υπό τον έλεγχο του υπουργείου Εσωτερικών. «Ακόμα και αν εξαλείψεις την τρομοκρατική δραστηριότητα, εξακολουθείς να έχεις τις κοινωνικές δομές, την αίσθηση της ισλαμικής αδελφοσύνης, τα ιδεολογικά και θρησκευτικά στοιχεία», δήλωσε ο υποστράτηγος Tamir Hayman, πρώην επικεφαλής των ισραηλινών στρατιωτικών μυστικών υπηρεσιών. «Αυτό δεν είναι κάτι που μπορεί να ξεριζωθεί».
Πηγή: Wall Street Journal
