27/6/1992, Εξάρχεια. Η Πάολα και η ομάδα του περιοδικού «Κράξιμο» φλερτάρουν από καιρό με την ιδέα ενός Gay Pride (όπως ονομαζόταν τότε) στην Αθήνα. Προηγούμενο δεν υπήρχε, με την εξαίρεση μιας πικετοφορίας μερικών δεκάδων ατόμων με πρωτοβουλία του ΑΚΟΕ στο Ζάππειο στις 28/6/1982 (η 28η Ιουνίου καθιερώθηκε μετά το Stonewall ως Παγκόσμια Hμέρα Ομοφυλόφιλης Περηφάνιας). Η προοπτική να διοργανωθεί μια παρέλαση-πορεία γρήγορα απορρίφθηκε, καθώς οι καιροί ου μενετοί – πολύ λίγα μέλη της κοινότητας τολμούσαν τότε να εκτεθούν δημόσια.

 

Αποφασίστηκε, οπότε, να περιοριστούμε σε μια κεντρική εκδήλωση τύπου πάρτι, ως καταλληλότερος τόπος γι' αυτήν, δε, κρίθηκε το θεατράκι στον λόφο του Στρέφη, αφενός γιατί ήταν βολικός και πρόσφερε «ασφάλεια», αφετέρου επειδή θα προσέλκυε ένα ευρύτερο αλληλέγγυο κοινό – ήδη στον χώρο αυτόν διεξάγονταν εναλλακτικά νεολαιίστικα πάρτι. Για σπόνσορες τότε ούτε λόγος – βασικά, από την τσέπη μας τσοντάραμε.

 

Τη χειροποίητη αφίσα που είχε φιλοτεχνήσει ο Γρηγόρης Λαγός την κολλήσαμε σε διάφορα σημεία του κέντρου εμείς και φίλοι. Ετοιμάσαμε ένα δελτίο Τύπου για τις εφημερίδες με αναφορές στο Stonewall, το οποίο δημοσίευσαν, αν δεν απατώμαι, μόνο η «Αυγή» και η «Ελευθεροτυπία».

 

Βρήκαμε μηχανήματα, DJs, μπίρες και ποτά από κάποια κάβα. Τα κουβαλήσαμε οι ίδιοι εθελοντές πεζή όλα αυτά από την πλατεία μέχρι το θεατράκι, ειδοποιήσαμε όσο κόσμο ξέραμε και κατά τις 10 το βράδυ του Σαββάτου, παραμονή της επετείου, βάλαμε μπροστά.

 

Ετοιμάσαμε ένα δελτίο Τύπου για τις εφημερίδες με αναφορές στο Stonewall, το οποίο δημοσίευσαν, αν δεν απατώμαι, μόνο η «Αυγή» και η «Ελευθεροτυπία».

 

Η Πάολα χαιρετά τον φακό.
Η Πάολα χαιρετά τον φακό.

 

Λίγο πριν από τα μεσάνυχτα εμφανίστηκαν αστυνομικοί ρωτώντας αν υπάρχει άδεια από τον δήμο (σιγά μην είχαμε) και απαιτώντας να χαμηλώσει η μουσική. Με την παρέμβαση της πάντα ετοιμόλογης Πάολας, αλλά και της drag queen Daughter of Divine (Πέτρος Αϊβάζης), η κατάσταση εκτονώθηκε και, αφού παρακολούθησαν το σόου της δεύτερης, αποχώρησαν εν τέλει ειρηνικά!


Όσο περνούσε η ώρα το κοινό αυξανόταν. Εκτός από γκέι, λεσβίες και τρανς μαζεύτηκε και αρκετός «εξαρχειώτικος» κόσμος, διάφοροι περίεργοι επίσης – πάνω από 500 άτομα. Παίξαμε από ποπ μέχρι πανκ, γίνανε κάποια drag shows και το πάρτι κράτησε μέχρι το πρωί, με αρκετούς να φεύγουν «ζευγαρωμένοι», μια και ο περιβάλλων χώρος είχε από νωρίς μετατραπεί σε ένα μεγάλο cruising spot.

 

Φωτογραφίες ή βίντεο δεν κρατήσαμε, δυστυχώς. Λίγοι διέθεταν τότε σοβαρές κάμερες και, φυσικά, δεν υπήρχαν smartphones – υπήρχε επιπλέον ο φόβος να «σκιαχτούν» με τα φλας οι παριστάμενοι, νομίζοντας ότι θα τους έβγαζαν την επομένη σε τίποτα «μανταλάκια». Σάματις ξέραμε ότι γράφαμε ιστορία;

 

Κάποια ασπρόμαυρα «ενσταντανέ» διέσωσε εντούτοις μια ξένη φωτογράφος και τα δημοσίευσε στο περιοδικό «Βαβέλ» σε άρθρο υπό τον τίτλο «Στα χαρακώματα του Στρέφη». Κάπως έτσι ολοκληρώθηκε η πρώτη μεγάλη, και μάλιστα do-it-yourself, αθηναϊκή Gay Pride εκδήλωση.

 

Την επόμενη χρονιά το Pride μεταφέρεται στο Πεδίον του Άρεως (θέατρο Αλίκη), όπου συμμετέχουν και μουσικά συγκροτήματα, ανάμεσά τους οι Στέρεο Νόβα σε μία από τις πρώτες ζωντανές εμφανίσεις τους.

 

Το θεατράκι στον Λόφο του Στρέφη θα φιλοξενήσει άλλα δύο Pride (1994-1995), ενώ ένα ακόμη –το πιο «αστραφτερό» και μαζικό ως τότε, με την παράσταση να «κλέβουν» τα αγόρια του Factory, τα ντραγκ-κουίνια του City και οι ναύτες της Πάολας– θα διεξαχθεί στο Πεδίο τον Ιούνιο του '96. Ήταν, ταυτόχρονα, το τελευταίο «open air» Pride, πριν από το 1ο Athens Pride που διεξήχθη στην πλατεία Κλαυθμώνος τον Ιούνιο του 2005, σε συνθήκες που, τηρουμένων των αναλογιών, θύμιζαν αρκετά αυτές του πρώτου Gay Pride στον λόφο του Στρέφη.

 

Εθελοντές DJs στα πλατό του 1ου Gay Pride στον λόφο του Στρέφη
Εθελοντές DJs στα πλατό του 1ου Gay Pride στον λόφο του Στρέφη


Τα υπόλοιπα είναι πλέον ιστορία, μια ιστορία περήφανης ορατότητας, γιορτής και ταυτόχρονα διεκδίκησης που τα τελευταία δύο χρόνια γράφεται στην κεντρικότερη πλατεία της πόλης, την πλατεία Συντάγματος, με δεκάδες χιλιάδες κόσμο να παρελαύνει στους δρόμους της κάθε Ιούνιο. Έχουμε πλέον μέχρι και την «πολυτέλεια» να την αμφισβητούμε ως θεσμό.

 

Εντούτοις, δεν είναι λίγοι/-ες αυτοί/-ές που τα χρόνια της επαγγελματοποίησης, της εμπορευματοποίησης και του «γιγαντισμού» –μια εξέλιξη αναπόφευκτη, όπως συνέβη παντού, ακόμα και επιθυμητή από πολλούς, τουλάχιστον ως ένα σημείο– «νοσταλγούν» την αυθεντικότητα και το πνεύμα των πρώτων αυτο-οργανωμένων, DIY αθηναϊκών Pride, προάγγελων των σημερινών.