Η Σκωτία έκανε σήμερα ένα βήμα προς τη νομιμοποίηση της υποβοηθούμενης ευθανασίας, καθώς το Κοινοβούλιο ενέκρινε σε πρώτη ανάγνωση το νομοσχέδιο "Assisted Dying for Terminally Ill Adults (Scotland) Bill", το οποίο θα επιτρέπει σε ασθενείς τελικού σταδίου να ζητούν ιατρική βοήθεια για να θέσουν τέλος στη ζωή τους.
Το νομοσχέδιο, που κατέθεσε ο βουλευτής των Φιλελεύθερων Δημοκρατών Liam McArthur, συγκέντρωσε την υποστήριξη πολλών μελών του κοινοβουλίου (MSPs) ανεξαρτήτως κομματικής γραμμής, καθώς η ψηφοφορία ήταν ελεύθερη. Παρά την έγκρισή του στην πρώτη φάση, το νομοσχέδιο αναμένεται να περάσει από αυστηρό έλεγχο στις επόμενες κοινοβουλευτικές φάσεις.
Πριν την κρίσιμη ψηφοφορία, το σκωτσέζικο κοινοβούλιο έγινε το επίκεντρο έντονων συναισθημάτων. Έξω από το κτίριο συγκεντρώθηκαν ακτιβιστές τόσο υπέρ όσο και κατά της αλλαγής της νομοθεσίας. Μέλη της οργάνωσης Dignity in Dying Scotland και του Assisted Dying Coalition κράτησαν πλακάτ με συνθήματα υπέρ του δικαιώματος επιλογής για τους ασθενείς που υποφέρουν, ενώ απέναντι, οργανώσεις όπως η Glasgow Disability Alliance διαμαρτύρονταν, εκφράζοντας φόβους για τις επιπτώσεις στους πιο ευάλωτους πολίτες.
Η γνωστή ηθοποιός Liz Carr, που είναι χρήστης αναπηρικού αμαξιδίου και έχει καταθέσει δημόσια τις επιφυλάξεις της, παρότρυνε τους βουλευτές να καταψηφίσουν το σχέδιο νόμου. «Δεν είναι προστασία, είναι απειλή», δήλωσε έξω από το Holyrood.
Οι δύο πλευρές του διαλόγου
Ο Liam McArthur, ανοίγοντας τη συζήτηση στην αίθουσα, υπογράμμισε ότι «χιλιάδες οικογένειες στη Σκωτία παρακολουθούν με ελπίδα» και πως «οι ασθενείς που βρίσκονται στο τελικό στάδιο είναι απελπισμένοι να δουν τον νόμο να αλλάζει». Παρότρυνε τους συναδέλφους του να σταθούν με κατανόηση απέναντι στους ανθρώπους που ζητούν αξιοπρεπή έξοδο από τη ζωή.
Οι υποστηρικτές του νομοσχεδίου τονίζουν ότι η υποβοηθούμενη ευθανασία προσφέρει στους ανίατα πάσχοντες μια ελεγχόμενη και ανθρώπινη επιλογή, σε συνθήκες αξιοπρέπειας και χωρίς παρατεταμένο πόνο. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλέστηκαν, εκατοντάδες Σκωτσέζοι θα μπορούσαν να κάνουν χρήση της υπηρεσίας μέσα στο πρώτο έτος εφαρμογής της.
Από την άλλη πλευρά, οι επικριτές της πρωτοβουλίας εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες για τους μηχανισμούς προστασίας. Επισημαίνουν τον κίνδυνο πίεσης σε άτομα με αναπηρία, ψυχική ασθένεια ή οικονομικά προβλήματα να επιλέξουν την ευθανασία για να «μην αποτελούν βάρος». Πολλοί θεωρούν πως η έμφαση θα έπρεπε να δοθεί στην ενίσχυση της παρηγορητικής φροντίδας και των υπηρεσιών υγείας.
Η ψηφοφορία δεν είχε κομματική πειθαρχία, ωστόσο αρκετοί ηγέτες των πολιτικών κομμάτων δήλωσαν δημόσια τις θέσεις τους. Ο Πρώτος Υπουργός John Swinney, η αντιπρόεδρος Kate Forbes, οι πρώην Πρωθυπουργοί Nicola Sturgeon και Humza Yousaf, καθώς και ο ηγέτης των Εργατικών Anas Sarwar, ανακοίνωσαν ότι ψήφισαν κατά.
Αντιθέτως, πολλοί Φιλελεύθεροι Δημοκράτες, αλλά και βουλευτές από άλλα κόμματα, στήριξαν το νομοσχέδιο, ενώ αρκετοί ακόμη τηρούν στάση αναμονής μέχρι να διαμορφωθεί το τελικό πλαίσιο ρυθμίσεων.
Η Σκωτία δεν είναι η μόνη περιοχή του Ηνωμένου Βασιλείου που εξετάζει τη νομιμοποίηση της υποβοηθούμενης ευθανασίας. Παρόμοια πρόταση έχει ήδη τεθεί σε ψηφοφορία για την Αγγλία και την Ουαλία, ενώ στη Βόρεια Ιρλανδία το θέμα συζητείται έντονα. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αντίστοιχα νομοθετήματα έχουν ήδη εφαρμοστεί σε χώρες όπως η Ελβετία, το Βέλγιο, οι Κάτω Χώρες και η Ισπανία.
Αξιοσημείωτη είναι η περίπτωση της Louise Shackleton, μιας γυναίκας που τελεί υπό αστυνομική έρευνα αφού συνόδευσε τον σύζυγό της, πάσχοντα από ALS, στο κέντρο Dignitas της Ελβετίας, όπου έθεσε τέλος στη ζωή του με ιατρικά ελεγχόμενο τρόπο. Η ίδια δήλωσε σε βρετανικά μέσα ότι «δεν έχει καθόλου τύψεις», τονίζοντας ότι «η απόφασή του ήταν πράξη αγάπης και ελευθερίας».
Το νομοσχέδιο εισέρχεται τώρα στη δεύτερη φάση, όπου θα εξεταστεί σε λεπτομέρεια από αρμόδιες επιτροπές. Εκεί θα προστεθούν, τροποποιηθούν ή απορριφθούν επιμέρους διατάξεις, και αναμένονται σφοδρές πολιτικές συγκρούσεις.
Αν το σχέδιο νόμου εγκριθεί και στη δεύτερη και τρίτη φάση, η Σκωτία θα γίνει η πρώτη χώρα στο Ηνωμένο Βασίλειο που νομιμοποιεί την υποβοηθούμενη ευθανασία, υπό αυστηρές ιατρικές προϋποθέσεις και με διαδικασίες ελέγχου.
Με πληροφορίες από SkyNews
