Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα (UPF) συνδέονται με βλάβες σε όλα τα βασικά συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού και συνιστούν «σεισμική απειλή» για τη δημόσια υγεία, σύμφωνα με τη μεγαλύτερη διεθνή ανασκόπηση που έχει πραγματοποιηθεί έως σήμερα.
Η έρευνα, η οποία δημοσιεύεται σε τρεις μελέτες στο The Lancet, συγκεντρώνει δεδομένα δεκάδων επιστημονικών εργασιών που εξετάζουν τον ρόλο των UPF στην παχυσαρκία, τον διαβήτη τύπου 2, τις καρδιαγγειακές παθήσεις, την κατάθλιψη και άλλα χρόνια νοσήματα.
Η κατανάλωση τέτοιων προϊόντων αυξάνεται ραγδαία παγκοσμίως, εκτοπίζοντας διατροφικές συνήθειες βασισμένες σε φρέσκα ή ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα. Οι συγγραφείς της μελέτης υποστηρίζουν ότι η εξάπλωση των UPF τροφοδοτείται από «επιθετικές εμπορικές πρακτικές» πολυεθνικών εταιρειών, οι οποίες επηρεάζουν τον δημόσιο διάλογο και αναστέλλουν ρυθμιστικές πρωτοβουλίες.
Στη Βρετανία και τις ΗΠΑ, πάνω από το 50% της μέσης ημερήσιας πρόσληψης τροφής προέρχεται από UPF, ποσοστό που αγγίζει το 80% σε νεότερες ή οικονομικά ευάλωτες ομάδες. Η διεθνής ομάδα των 43 επιστημόνων διαπιστώνει ότι δίαιτες πλούσιες σε UPF συνδέονται με υπερκατανάλωση θερμίδων και αυξημένη έκθεση σε πρόσθετα και βιομηχανικά συστατικά, ενώ η θρεπτικής τους αξία είναι ιδιαίτερα χαμηλή.
Σε συστηματική ανασκόπηση 104 μελετών, οι 92 κατέγραψαν αυξημένο κίνδυνο χρόνιων ασθενειών ή πρόωρης θνησιμότητας σε άτομα με υψηλή κατανάλωση UPF.
Το σύστημα Nova και οι αδυναμίες της ταξινόμησης
«Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα βλάπτουν κάθε βασικό σύστημα του ανθρώπινου οργανισμού· δεν είμαστε βιολογικά προσαρμοσμένοι σε αυτά», τονίζει ο Κάρλος Μοντέιρο, καθηγητής δημόσιας υγείας στο Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο και εκ των συγγραφέων. Ο Μοντέιρο είναι δημιουργός του συστήματος ταξινόμησης Nova, το οποίο κατατάσσει τα τρόφιμα ανάλογα με τον βαθμό επεξεργασίας, από «ελάχιστα επεξεργασμένα» έως «υπερεπεξεργασμένα».
Παρά τις αυξανόμενες ενδείξεις, ο όρος «υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα» εξακολουθεί να δέχεται κριτική. Ορισμένοι ειδικοί θεωρούν ότι η κατηγορία είναι ευρεία και ασαφής, υποστηρίζοντας πως οι υπάρχουσες πολιτικές που στοχεύουν στη μείωση ζάχαρης, αλατιού και κορεσμένων λιπαρών είναι επαρκείς για την προστασία της δημόσιας υγείας. . Οι συγγραφείς των μελετών παραδέχονται ότι λείπουν μακροχρόνιες κλινικές δοκιμές, επιμένουν όμως πως η αβεβαιότητα δεν θα πρέπει να αναστείλει την πολιτική δράση.
Με πληροφορίες από Guardian
