Η Πολωνία ετοιμάζεται να εκκενώσει τα σημαντικότερα έργα τέχνης της σε περίπτωση ρωσικής εισβολής, στο πλαίσιο σχεδίου που εκπονεί το Υπουργείο Πολιτισμού της χώρας.
Σε συνέντευξή της στους Financial Times, η υπουργός Πολιτισμού Χάνα Βρουμπλέφσκα δήλωσε ότι τα σχεδόν 1.000 μουσεία της Πολωνίας δεν μπορούν πλέον να λειτουργούν υπό «μια θεωρητική αίσθηση ασφάλειας», όσο η Ρωσία συνεχίζει τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Στο πλαίσιο του σχεδίου, που αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2025, η Πολωνία βρίσκεται σε συνομιλίες με άλλες χώρες προκειμένου να φιλοξενήσουν έργα από περίπου 160 κρατικά ιδρύματα. Στα έργα που εξετάζεται να απομακρυνθούν περιλαμβάνονται πίνακες, γλυπτά, σπάνια βιβλία και μουσικά όργανα, ενώ αναμένεται να ακολουθήσουν και ιδιωτικά μουσεία και γκαλερί.
Πολωνία: Ευρύτερο σχέδιο για την στρατηγική ασφαλείας
Η πρωτοβουλία αποτελεί μέρος ευρύτερης στρατηγικής ασφαλείας της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων την ενίσχυση της συνοριακής φύλαξης και τον υπερδιπλασιασμό του στρατού στους 500.000 στρατιώτες.
Η Πολωνία είναι ήδη η χώρα του ΝΑΤΟ με τις υψηλότερες κατά αναλογία αμυντικές δαπάνες, αφιερώνοντας φέτος το 4,7% του ΑΕΠ της στην άμυνα.
Το σχέδιο εκκένωσης επιβλέπεται από τον Ματσίε Ματυσιάκ, πρώην συνταγματάρχη του στρατού και πρώην υπαρχηγό της στρατιωτικής αντικατασκοπείας. Πλέον, ηγείται ενός νέου τμήματος διαχείρισης κρίσεων και ασφάλειας στο υπουργείο, με προσωπικό 40 ατόμων.
Όπως εξήγησε η υπουργός Πολιτισμού, το σχέδιο στηρίζεται και στην εμπειρία της Πολωνίας από τη μεταφορά ουκρανικών πολιτιστικών θησαυρών μετά την εισβολή της Ρωσίας το 2022. Ορισμένα από αυτά τα έργα παραμένουν ακόμα υπό την προστασία της Πολωνίας.
Η προσπάθεια περιλαμβάνει επίσης την τεκμηρίωση των έργων που εκκενώνονται, ώστε να διασφαλιστεί η δυνατότητα ανάκτησής τους στο μέλλον. «Πρέπει να απομακρυνθούν και τα βιβλία απογραφής, ώστε να μπορείς να αποδείξεις τι σου ανήκει», δήλωσε η Βρουμπλέφσκα.
H Πολωνία συνεχίζει την αναζήτηση έργων που λεηλατήθηκαν κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο
Παράλληλα, η Πολωνία συνεχίζει την αναζήτηση έργων που λεηλατήθηκαν κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Κάθε χρόνο επιστρέφουν στη χώρα περίπου 20 έργα από τη Γερμανία, τις ΗΠΑ και άλλες χώρες, αν και, σύμφωνα με την υπουργό, «πολλά» δεν έχουν ακόμη ανακτηθεί.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, ακόμα και εν μέσω κατοχής από ναζιστικές και σοβιετικές δυνάμεις, οι πολωνικές αρχές κατάφεραν να διασώσουν εμβληματικά έργα, όπως η «Μάχη του Γκρούνβαλντ», η οποία παρέμεινε κρυμμένη στην πόλη Λούμπλιν καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, παρά τις προσπάθειες του Γκέμπελς να την εντοπίσει.
Το θέμα της εκκένωσης έργων τέχνης σε περιόδους πολέμου συζητήθηκε και στην άτυπη σύνοδο υπουργών Πολιτισμού της Ε.Ε. τον Απρίλιο στη Βαρσοβία. Σύμφωνα με την Πολωνή υπουργό, τα κράτη της Βαλτικής συμμερίζονται την ανάγκη για ανάλογη προετοιμασία, αν και λόγω μικρότερης κλίμακας, η οργάνωση είναι πιο απλή για αυτούς.
Ωστόσο, κάθε μουσείο καλείται να αποφασίσει ποια έργα θα ενταχθούν στην κατηγορία «υψηλής προτεραιότητας» για εκκένωση. «Δεν είναι δυνατόν να απομακρυνθούν όλα», σημείωσε η Βρουμπλέφσκα.
Με πληροφορίες από Financial Times
