Η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με νέο κύμα έντονης ζέστης, με τις υγειονομικές αρχές να προειδοποιούν για τις σοβαρές επιπτώσεις που μπορούν να έχουν οι υψηλές θερμοκρασίες στον ανθρώπινο οργανισμό, ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους και στα άτομα με προβλήματα υγείας.
Η Météo France έθεσε σε κίτρινο συναγερμό για καύσωνα 18 γαλλικά διαμερίσματα, μεταξύ των οποίων και το Παρίσι με τα προάστιά του, καθώς οι θερμοκρασίες παραμένουν ασυνήθιστα υψηλές για την εποχή.
«Σε κάθε κύμα ζέστης υπάρχει αντίκτυπος στην υγεία του πληθυσμού», δήλωσε η Catherine Le Gall, επικεφαλής των επειγόντων περιστατικών στο νοσοκομείο του Argenteuil κοντά στο Παρίσι. Όπως εξήγησε, οι πιο σοβαρές επιπτώσεις εμφανίζονται συνήθως έπειτα από αρκετές ημέρες παρατεταμένης ζέστης, όταν ο οργανισμός αρχίζει να αδυνατεί να ανταποκριθεί.
Το 2003, ο ιστορικός καύσωνας στη Γαλλία είχε προκαλέσει περίπου 15.000 θανάτους, κυρίως από θερμοπληξία, υπερθερμία και αφυδάτωση.
Η φυσιολογική θερμοκρασία λειτουργίας του ανθρώπινου σώματος κυμαίνεται μεταξύ 36 και 38 βαθμών Κελσίου. Για να διατηρεί αυτή την ισορροπία, ο οργανισμός ενεργοποιεί μηχανισμούς θερμορύθμισης όταν αυξάνεται η θερμοκρασία, όπως η διαστολή των αιμοφόρων αγγείων στο δέρμα, η εφίδρωση και η μείωση της παραγωγής θερμότητας.
Σύμφωνα με τον Pierre Hausfater, επικεφαλής των επειγόντων στο νοσοκομείο Pitié-Salpêtrière στο Παρίσι, η εφίδρωση αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό μηχανισμό αποβολής θερμότητας, καθώς η εξάτμιση του ιδρώτα απομακρύνει θερμική ενέργεια από το σώμα. Ωστόσο, για να λειτουργήσει σωστά αυτός ο μηχανισμός απαιτείται επαρκής κυκλοφορία αίματος και καλή καρδιακή λειτουργία, κάτι που συχνά δυσκολεύει στους ηλικιωμένους ή σε άτομα που λαμβάνουν συγκεκριμένες φαρμακευτικές αγωγές.
Γιατί η αφυδάτωση είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για τους ηλικιωμένους
Η αφυδάτωση αποτελεί έναν από τους βασικότερους κινδύνους κατά τη διάρκεια ακραίας ζέστης, ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους, οι οποίοι συχνά δεν αισθάνονται έντονα το αίσθημα της δίψας ακόμη και όταν ο οργανισμός τους έχει ήδη χάσει σημαντικές ποσότητες υγρών. Για τον λόγο αυτό, οι γαλλικές αρχές συνιστούν συστηματική κατανάλωση νερού μέσα στη διάρκεια της ημέρας, ακόμη και χωρίς αίσθημα δίψας.
Οι γιατροί διαχωρίζουν τις παθήσεις που σχετίζονται με τη ζέστη σε διαφορετικά στάδια. Η ηλίαση θεωρείται η πιο ήπια μορφή, ενώ η θερμοπληξία αποτελεί την πιο επικίνδυνη κατάσταση και μπορεί να αποβεί θανατηφόρα.
Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι θερμοπληξίας: εκείνη που προκαλείται από παρατεταμένη έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες, πλήττοντας κυρίως ηλικιωμένους κατά τη διάρκεια καυσώνων, και η θερμοπληξία λόγω έντονης σωματικής άσκησης, που εμφανίζεται συχνότερα σε αθλητές ή στρατιωτικούς υπό ακραίες συνθήκες.
«Η θερμοπληξία εμφανίζεται όταν ο μηχανισμός εφίδρωσης δεν επαρκεί πλέον για να αποβάλει τη θερμότητα και ταυτόχρονα η υψηλή θερμοκρασία αρχίζει να επηρεάζει άμεσα τα κύτταρα και ιδιαίτερα τον εγκέφαλο», εξηγεί ο Hausfater. Όπως σημειώνει, όταν η θερμοκρασία του σώματος πλησιάζει ή ξεπερνά τους 41 βαθμούς, το νευρικό σύστημα αρχίζει να δυσλειτουργεί σοβαρά.
Τα συμπτώματα της θερμοπληξίας
Τα συμπτώματα μπορεί να ξεκινήσουν με πονοκέφαλο, σύγχυση, ζάλη ή επιβράδυνση των αντιδράσεων και να εξελιχθούν σε σπασμούς ή ακόμη και κώμα. Οι εμπειρογνώμονες τονίζουν ότι οποιαδήποτε αλλαγή στη συμπεριφορά ή στη νοητική κατάσταση ενός ανθρώπου κατά τη διάρκεια καύσωνα πρέπει να θεωρείται προειδοποιητικό σημάδι.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι γιατροί συστήνουν άμεση απομάκρυνση του ατόμου από το ζεστό περιβάλλον, μεταφορά σε κλιματιζόμενο χώρο και προσπάθεια σταδιακής ψύξης του σώματος με δροσερά ή υγρά υφάσματα.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η έγκαιρη αντίδραση είναι κρίσιμη, καθώς όταν εγκατασταθεί πλήρως η θερμοπληξία η κατάσταση γίνεται πολύ δύσκολα αναστρέψιμη.
«Όταν η θερμοκρασία του σώματος ξεπερνά τους 40 βαθμούς και εμφανίζονται νευρολογικές διαταραχές, είναι δύσκολο να αντιστραφεί η κατάσταση», τονίζει ο Hausfater. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, η θνησιμότητα στους ηλικιωμένους που παθαίνουν θερμοπληξία μπορεί να φτάσει ακόμη και το 40% με 50%.
Ακόμη και όσοι επιβιώνουν μπορεί να μείνουν με μόνιμα προβλήματα υγείας ή σοβαρές νευρολογικές βλάβες.
Στην περίπτωση της θερμοπληξίας από άσκηση, η υπερθέρμανση του σώματος προκαλείται από τον συνδυασμό υψηλής θερμοκρασίας περιβάλλοντος και έντονης μυϊκής δραστηριότητας. Οι γιατροί παρομοιάζουν το φαινόμενο με κινητήρα αυτοκινήτου που λειτουργεί υπερβολικά κάτω από κλειστό καπό.
Ωστόσο, επειδή τέτοια περιστατικά εμφανίζονται κυρίως σε αθλητικές διοργανώσεις ή στρατιωτικές ασκήσεις, υπάρχει συνήθως ταχύτερη ιατρική παρέμβαση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αθλητές βυθίζονται ακόμη και σε παγωμένο νερό για να πέσει γρήγορα η θερμοκρασία του σώματος.
Πέρα από τη θερμοπληξία, οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να επιδεινώσουν σοβαρά και αναπνευστικά προβλήματα, όπως το άσθμα ή η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια.
Ο πνευμονολόγος Frédéric Le Guillou εξηγεί ότι η αφυδάτωση προκαλεί ξηρότητα στους βρόγχους, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση των συμπτωμάτων. Παράλληλα, τα κύματα ζέστης συνοδεύονται συχνά από αυξημένα επίπεδα όζοντος και ατμοσφαιρικής ρύπανσης, που επιβαρύνουν περαιτέρω το αναπνευστικό και το καρδιαγγειακό σύστημα.
Η ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus είχε προειδοποιήσει πρόσφατα για εξαιρετικά υψηλά επίπεδα όζοντος σε μεγάλο μέρος της δυτικής και νότιας Ευρώπης κατά τη διάρκεια των θερμών περιόδων, εντείνοντας τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις των ολοένα συχνότερων κυμάτων καύσωνα στην ανθρώπινη υγεία.
Με πληροφορίες από Le Monde
