Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, ανακοίνωσε ότι θα ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης από το κοινοβούλιο, έπειτα από την ήττα του υποψηφίου που στήριξε για την προεδρία της χώρας.
Ο Ράφαλ Τρασκόφσκι, φιλοευρωπαίος πολιτικός και δήμαρχος της Βαρσοβίας, ηττήθηκε στον δεύτερο γύρο των εκλογών της Κυριακής από τον εθνικιστή Κάρολ Ναβρότσκι. Σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα που δόθηκαν στη δημοσιότητα τη Δευτέρα, ο Ναβρότσκι, που υποστηρίχθηκε από το δεξιό, αντιπολιτευόμενο κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), επικράτησε με 50,89% έναντι 49,11% του Τρασκόφσκι.
Η εκλογική νίκη του Ναβρότσκι έρχεται σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή στρατηγική της κυβέρνησης Τουσκ και τη σταθερή στήριξη της Πολωνίας στην Ουκρανία. Ο πρόεδρος του PiS, Γιάροσλαβ Κατσίνσκι, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «κόκκινη κάρτα» για την κυβέρνηση και κάλεσε σε σχηματισμό μιας «τεχνοκρατικής κυβέρνησης χωρίς πολιτικό πρόσημο», παρά το γεγονός ότι οι επόμενες βουλευτικές εκλογές έχουν οριστεί για το 2027.
Αντίθετα, ο Τουσκ διαβεβαίωσε ότι δεν προτίθεται να αποχωρήσει. «Η πρώτη δοκιμασία (για την κυβέρνηση) θα είναι η ψήφος εμπιστοσύνης που θα ζητήσω σύντομα από το κοινοβούλιο», δήλωσε σε τηλεοπτική του παρέμβαση, χωρίς να προσδιορίσει τον ακριβή χρόνο. «Δεν θα σταματήσω ούτε λεπτό ως πρωθυπουργός το έργο μου και την κοινή μας μάχη για την Πολωνία των ονείρων μας (…): ελεύθερη, κυρίαρχη, ασφαλή και ευημερούσα», υπογράμμισε, εκφράζοντας την ελπίδα για συνεργασία με τον νέο πρόεδρο.
«Θέλω όλοι να δουν, συμπεριλαμβανομένων και των αντιπάλων μας εντός και εκτός της χώρας, ότι είμαστε έτοιμοι γι’ αυτή την κατάσταση, ότι κατανοούμε τη σοβαρότητα της στιγμής, αλλά δεν σκοπεύουμε να υποχωρήσουμε ούτε σπιθαμή», πρόσθεσε.
Εκλογές στην Πολωνία: Προεδρικές εξουσίες και πολιτικό αδιέξοδο
Ο πρόεδρος της Πολωνίας διαθέτει ευρείες αρμοδιότητες: εκπροσωπεί τη χώρα διεθνώς, καθορίζει τη στρατηγική της εξωτερικής πολιτικής, διορίζει τον πρωθυπουργό και το υπουργικό συμβούλιο, ενώ σε περίπτωση πολέμου αναλαμβάνει ανώτατος διοικητής των ενόπλων δυνάμεων. Επίσης, έχει τη δυνατότητα να ασκήσει βέτο σε νομοσχέδια, εξουσία που χρησιμοποιήθηκε επανειλημμένα από τον απερχόμενο πρόεδρο Αντρέι Ντούντα για να μπλοκάρει μεταρρυθμίσεις της κυβέρνησης Τουσκ.
«Η προεδρία Ναβρότσκι θα είναι μια δύσκολη περίοδος για την κυβέρνηση Τουσκ», εκτίμησε ο αναλυτής Πιοτρ Μπούρας, προβλέποντας ακόμη και ενδεχόμενο πρόωρων βουλευτικών εκλογών μέσα στο 2025.
Ο νεοεκλεγείς πρόεδρος έλαβε συγχαρητήρια από σειρά διεθνών παραγόντων. Ο Ντόναλντ Τραμπ, πρόεδρος των ΗΠΑ, συνεχάρη τον Ναβρότσκι μέσω του Truth Social, γράφοντας πως η Πολωνία «επέλεξε έναν ΝΙΚΗΤΗ», συνοδεύοντας την ανάρτηση με τίτλο που τον περιγράφει ως «σύμμαχο του Τραμπ». Ο Ναβρότσκι έχει εκφράσει τον θαυμασμό του για τον Τραμπ και τον είχε συναντήσει στον Λευκό Οίκο λίγο πριν τον δεύτερο γύρο των εκλογών.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι η Πολωνία αποτελεί «υποδειγματικό σύμμαχο» του NATO, με καθοριστική συνεισφορά στην άμυνα της Συμμαχίας. Ο πολωνικός λαός, σύμφωνα με τον ίδιο, εξέφρασε υποστήριξη σε «ισχυρότερες ένοπλες δυνάμεις» και στην «προστασία των συνόρων».
Από την πλευρά της ΕΕ, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εξέφρασε την πεποίθηση ότι η συνεργασία με τη Βαρσοβία θα συνεχιστεί σε καλό επίπεδο. Ο Γενικός Γραμματέας του NATO, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε ότι προσβλέπει στη συνεργασία με τον νέο πρόεδρο της Πολωνίας. Ο Γερμανός πρόεδρος Φρανκ-Βάλτερ Στάινμαϊερ κάλεσε τις δύο χώρες να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στη βάση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου.
Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, συνεχάρη τον Ναβρότσκι κάνοντας λόγο για «φανταστική νίκη», ενώ ο Εμανουέλ Μακρόν κάλεσε τον νέο πρόεδρο να συμβάλει στη δημιουργία μιας «ισχυρής» και «ανεξάρτητης» Ευρώπης που σέβεται το κράτος δικαίου. Αντίστοιχα, η Μαρίν Λεπέν του Εθνικού Συναγερμού χαρακτήρισε την εκλογή του «καλό νέο» και «αποκήρυξη της ολιγαρχίας των Βρυξελλών».
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι συνεχάρη επίσης τον Ναβρότσκι, κάνοντας λόγο για «κοινές αξίες» ανάμεσα στην Πολωνία και την Ιταλία.
Η επικράτηση Ναβρότσκι ενδέχεται να διαταράξει τις σχέσεις Βαρσοβίας–Κιέβου. Ο νέος πρόεδρος εμφανίζεται αρνητικός στην ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ και το NATO, ενώ έχει δηλώσει ότι θα επανεξετάσει τα κοινωνικά επιδόματα προς τους Ουκρανούς πρόσφυγες.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, πάντως, εξέφρασε την ελπίδα «να συνεχιστεί η εποικοδομητική συνεργασία με την Πολωνία και τον πρόεδρο Ναβρότσκι προσωπικά».
Η Πολωνία έχει αναδειχθεί σε βασικό κόμβο για τη μεταφορά δυτικής στρατιωτικής και ανθρωπιστικής βοήθειας στην Ουκρανία από την έναρξη της ρωσικής εισβολής.
Ωστόσο, οι ιστορικές εντάσεις αναζωπυρώθηκαν προεκλογικά, όταν ο Ναβρότσκι κατέθεσε λουλούδια σε μνημείο για τα θύματα των σφαγών που διέπραξαν Ουκρανοί εθνικιστές κατά Πολωνών στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. «Ήταν μια γενοκτονία που διαπράχθηκε εις βάρος του πολωνικού λαού», δήλωσε.
Τη νίκη του χαιρέτισε και ο ακροδεξιός ηγέτης της Συνομοσπονδίας, Σλάβομιρ Μέντζεν, λέγοντας πως οι ψηφοφόροι του κόμματός του περιμένουν από τον Ναβρότσκι «να μην εξισώσει τα συμφέροντα της Ουκρανίας με τα δικά μας».
Με πληροφορίες από ΑΠΕ - ΜΠΕ
