Σε ένα ήσυχο σχολικό γήπεδο στη Λιθουανία, η διασώστρια Μαρτίνα Νορεϊκάιτε έτρεχε με ασθενοφόρο ανάμεσα σε καπνούς, ουρλιαχτά και υποτιθέμενα τραυματίες. Ήταν άσκηση ετοιμότητας, με το όνομα «Σιδερένιος Λύκος», που προσομοίωνε επίθεση σε αστικό στόχο - ένα πιθανό σενάριο πολέμου στην Ανατολική Ευρώπη.
Τέτοιες ασκήσεις γίνονται ολοένα και πιο συχνά στις χώρες του ανατολικού ΝΑΤΟ όπως η Λιθουανία, η Εσθονία και η Πολωνία. Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η ερώτηση δεν είναι αν, αλλά πότε θα υπάρξει επίθεση, σύμφωνα με αξιωματούχους υγείας και άμυνας.
«Αυτό που έγινε στην Ουκρανία κατέρριψε την ψευδαίσθηση ότι η Ευρώπη είναι ασφαλής», σημείωσε Λιθουανή διασώστρια.
Οι χώρες του ανατολικού μετώπου μετατρέπουν υπόγεια σε χειρουργεία, εκπαιδεύουν προσωπικό στην αντιμετώπιση πολεμικών τραυμάτων και εξοπλίζονται με:
- Αλεξίσφαιρα γιλέκα και δορυφορικά τηλέφωνα για πληρώματα ασθενοφόρων
- Γεννήτριες ρεύματος και ανεξάρτητα δίκτυα επικοινωνίας
- Κινητές ιατρικές μονάδες για μαζικά περιστατικά
- Εκπαιδευτικά ταξίδια στην Ουκρανία για απόκτηση εμπειρίας σε πραγματικό περιβάλλον μάχης
Έρευνα στη Λιθουανία έδειξε πως ένας στους τέσσερις υγειονομικούς ενδέχεται να εγκαταλείψει τη χώρα σε περίπτωση πολέμου, ενώ μόνο το 40% δηλώνει σίγουρο πως θα παραμείνει. Παρόμοιες τάσεις αναμένονται και σε Εσθονία και Λετονία. «Αν δεν νιώθω ασφαλής, αν δεν ξέρω ότι η οικογένειά μου είναι προστατευμένη, δεν μπορώ να συνεχίσω να δουλεύω», δήλωσε Εσθονός αξιωματούχος.
Νοσοκομεία όπως το Santaros στο Βίλνιους και το Pauls Stradiņš στη Ρίγα εκπαιδεύουν ήδη γιατρούς στην «λειτουργία εν καιρώ πολέμου». Η εκπαίδευση περιλαμβάνει τραύματα από εκρήξεις, ακρωτηριασμούς, εγκαύματα και μαζική εκκένωση.
Η Εσθονία επενδύει 25 εκατ. ευρώ σε προμήθειες μαζικών τραυματισμών (ορθοπεδικά υλικά, τουρνικέ, φαρμακευτικά κιτ). Στη Λετονία, όλα τα νοσοκομεία πρέπει να διαθέτουν τρίμηνο απόθεμα φαρμάκων - ένα μάθημα από την πανδημία.
Ωστόσο, τα σύνορα με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία θεωρούνται ευάλωτα, γι’ αυτό και ορισμένοι αξιωματούχοι ζητούν κοινές ευρωπαϊκές αποθήκες εκτός πρώτης γραμμής. «Αν η Λιθουανία καταληφθεί, ποιος θα φροντίσει τους πολίτες της; Η Ε.Ε. πρέπει να αναλάβει συλλογική ευθύνη», τόνισε εκπρόσωπος της ευρωπαϊκής διπλωματίας.
Η εμπειρία από την Ουκρανία δείχνει ότι οι μακρινές επιθέσεις με drones και πυραύλους καθιστούν απαραίτητες τις εκκενώσεις ασθενών σε γειτονικά κράτη. Γι’ αυτό και χώρες όπως η Πολωνία και η Γερμανία καλούνται να ενισχύσουν τη δυνατότητα υποδοχής. Η πίεση δεν θα είναι μικρή: «Αν σε τρία χρόνια μετακινήσαμε 4.000 ασθενείς από την Ουκρανία, στον επόμενο πόλεμο μπορεί να έχουμε 4.000 κάθε δύο εβδομάδες», σημειώνεται. Παρά τον φόβο, πολλοί επαγγελματίες δηλώνουν έτοιμοι να μείνουν. «Αν θέλω να συνεχίσω να προσφέρω στο σύστημα υγείας, πρέπει να υπάρχει ακόμα η χώρα μου», είπε χαρακτηριστικά Λετονός πνευμονολόγος.
Η νοσηλεύτρια Βάιβα Γιανκιένε, με εμπειρία σε μέτωπα της Ουκρανίας, τονίζει πως η μόνη πραγματική προετοιμασία είναι η εμπειρία πεδίου. Μετά από 20 αποστολές, δηλώνει πως: «Οι τραυματισμοί που προκαλούν τα drones δεν μπορούν να περιγραφούν. Είναι απίστευτοι».
Η φράση του Εσθονού αξιωματούχου τα λέει όλα: «Η κρίση δεν φωνάζει όταν έρχεται».
Η προετοιμασία για πόλεμο στην Ανατολική Ευρώπη δεν είναι επιλογή. Είναι αναγκαιότητα.
Με πληροφορίες από Politico
