Οι ευρωπαϊκές χώρες καταρτίζουν ένα σχέδιο για τη δημιουργία μιας ευρείας συμμαχίας με στόχο την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Ωστόσο, το σχέδιο αυτό θα τεθεί σε εφαρμογή μόνο μετά τον πόλεμο και ενδέχεται να αποκλείει μια συγκεκριμένη χώρα: τις ΗΠΑ, όπως αναφέρει άρθρο της Wall Street Journal.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι στόχος είναι μια διεθνής αμυντική αποστολή που δεν θα περιλαμβάνει τις «εμπόλεμες πλευρές», δηλαδή τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Ιράν. Διπλωμάτες σημειώνουν ότι τα ευρωπαϊκά πλοία δεν θα τεθούν υπό αμερικανική διοίκηση.
Στόχος του σχεδίου είναι να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των ναυτιλιακών εταιρειών ώστε να χρησιμοποιούν ξανά το πέρασμα, όταν τελειώσει ο πόλεμος - κάτι που εκτιμάται ότι μπορεί να αργήσει.
Στο σχέδιο αναμένεται να συμμετάσχει και η Γερμανία, η οποία μέχρι πρόσφατα εμφανιζόταν διστακτική απέναντι σε στρατιωτική εμπλοκή. Η συμμετοχή του Βερολίνου θα μπορούσε να καταστήσει την αποστολή πιο ισχυρή, καθώς διαθέτει σημαντικά μέσα, ιδίως στον τομέα της ναρκοθέτησης και ναρκαλιείας.
Την Παρασκευή, ο Μακρόν και ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ θα φιλοξενήσουν διαδικτυακή σύσκεψη δεκάδων χωρών για την επιτήρηση των Στενών μετά το τέλος των συγκρούσεων. Οι ΗΠΑ δεν θα συμμετάσχουν, ενώ δεν είναι σαφές αν θα παραστούν η Κίνα και η Ινδία.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας Ζαν-Νοέλ Μπαρό τόνισε ότι η αποστολή θα μπορούσε να αναπτυχθεί μόνο όταν αποκατασταθεί η ηρεμία, προσθέτοντας ότι θα υπάρξει συντονισμός με τις χώρες της περιοχής, όπως το Ιράν και το Ομάν - κάτι που υποδηλώνει ότι δεν θα προχωρήσει χωρίς την έγκριση της Τεχεράνης.
Διαφωνίες στο εσωτερικό
Παραμένουν ωστόσο διαφωνίες μεταξύ των Ευρωπαίων: η Γαλλία θεωρεί ότι η συμμετοχή των ΗΠΑ θα καταστήσει την αποστολή λιγότερο αποδεκτή από το Ιράν, ενώ η Βρετανία ανησυχεί ότι ο αποκλεισμός της Ουάσιγκτον θα εξοργίσει τον Ντόναλντ Τραμπ και θα περιορίσει την αποτελεσματικότητα της επιχείρησης.
Η συζήτηση αυτή αντικατοπτρίζει τις εντάσεις στις διατλαντικές σχέσεις, μετά από μια χρονιά κατά την οποία ο Τραμπ επέβαλε δασμούς στα ευρωπαϊκά προϊόντα, απέσυρε τη στήριξη προς την Ουκρανία και απείλησε ακόμη και με στρατιωτική δράση για τη Γροιλανδία.
Ο Τραμπ έχει ζητήσει από τους Ευρωπαίους να συμβάλουν στο άνοιγμα των Στενών με τη χρήση στρατιωτικής ισχύος, όμως οι Ευρωπαίοι το απορρίπτουν. Ο Μακρόν χαρακτήρισε ένα τέτοιο σενάριο «μη ρεαλιστικό» και επικίνδυνο, λόγω των απειλών από πυραύλους και παράκτιες επιθέσεις.
Αντίθετα, οι Ευρωπαίοι επικεντρώνονται στην αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας και όχι στον αποκλεισμό της. Ο Τραμπ έχει καλέσει την Ευρώπη να στηρίξει τον αμερικανικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών, όμως και αυτό έχει απορριφθεί.
Οι 3 βασικοί στόχοι
Το σχέδιο έχει τρεις βασικούς στόχους:
- Να διασφαλιστεί ότι τα εκατοντάδες πλοία που έχουν εγκλωβιστεί μπορούν να αποχωρήσουν
- Να πραγματοποιηθεί εκτεταμένη επιχείρηση αποναρκοθέτησης
- Να υπάρξει στρατιωτική συνοδεία και επιτήρηση για την ασφάλεια των μεταφορών
Η αποναρκοθέτηση είναι τομέας όπου η Ευρώπη υπερέχει, διαθέτοντας πάνω από 150 πλοία, αν και πρόκειται για χρονοβόρα διαδικασία.
Το μοντέλο της αποστολής βασίζεται στην Επιχείρηση Ασπίδες, κατά την οποία ευρωπαϊκές χώρες παρείχαν συνοδεία πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα. Η επιχείρηση αυτή λειτουργούσε παράλληλα με την αμερικανική Επιχείρηση «Φύλακας της Ευημερίας».
Για τη συμμετοχή της, η Γερμανία θα χρειαστεί κοινοβουλευτική έγκριση και πιθανώς εντολή από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Σύμφωνα με αναλυτές, ακόμη και μετά από μια εκεχειρία, η παρουσία δυτικών δυνάμεων θα είναι κρίσιμη για την επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας.
Το σχέδιο συνδέεται και με την ευρύτερη ιδέα μιας «Συμμαχίας των Προθύμων» για την Ουκρανία, δηλαδή ανάπτυξη δυνάμεων μόνο μετά από συμφωνία ειρήνης, ώστε να ενισχυθεί η σταθερότητα και η εμπιστοσύνη στην οικονομία.
Με πληροφορίες από Wall Street Journal
