Η μη εμφάνιση του Σεργκέι Λαβρόφ σε μια σημαντική συνεδρίαση του Κρεμλίνου την περασμένη εβδομάδα προκάλεσε αναπόφευκτα εικασίες σχετικά με το τι μπορεί να συμβαίνει παρασκηνιακά ανάμεσα στον ίδιο και τον πρόεδρο της Ρωσίας.
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών ήταν το μόνο μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας που έλειπε από τη συνεδρίαση της περασμένης Τρίτης, κατά τη διάρκεια της οποίας ο Βλαντίμιρ Πούτιν έδωσε εντολή στους αξιωματούχους να καταρτίσουν προτάσεις για το ενδεχόμενο επανέναρξης των πυρηνικών δοκιμών, μια απουσία που, σύμφωνα με την καλά δικτυωμένη εφημερίδα Kommersant, «είχε συμφωνηθεί εκ των προτέρων».
Προσθέτοντας μυστήριο στην υπόθεση, ο Σεργκέι Λαβρόφ δεν περιλαμβάνεται επίσης στη ρωσική αντιπροσωπεία για την επερχόμενη σύνοδο κορυφής της G20 στη Νότια Αφρική, με έναν πιο κατώτερο αξιωματούχο να ορίζεται στη θέση του. Αυτές οι ασυνήθιστες αποφάσεις οδήγησαν τη Μόσχα να επιμείνει ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα.
Όταν ρωτήθηκε τη Δευτέρα για φήμες ότι ο Λαβρόφ έχει χάσει την εύνοια του Πούτιν, το Κρεμλίνο τις απέρριψε ως «απολύτως αναληθείς», δηλώνοντας πως «δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας» και ότι «όλα είναι μια χαρά».
«Ο Σεργκέι Βίκτοροβιτς συνεχίζει να εργάζεται και είναι ενεργός στη δουλειά του. Όταν υπάρξουν δημόσιες εκδηλώσεις σχετικές με το έργο του, θα δείτε τον υπουργό», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ.
Οι πρώτες ενδείξεις δυσαρέσκειας του Πούτιν προς τον Λαβρόφ εμφανίστηκαν μετά την αιφνίδια ακύρωση της προγραμματισμένης συνόδου κορυφής του Ρώσου ηγέτη με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στη Βουδαπέστη τον περασμένο μήνα.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η συνάντηση ακυρώθηκε έπειτα από μια τεταμένη τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του Λαβρόφ και του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, κατά την οποία οι Αμερικανοί αξιωματούχοι αιφνιδιάστηκαν από τις απαιτήσεις του Λαβρόφ και την άκαμπτη επιμονή του στις θέσεις της Μόσχας για την Ουκρανία.
Τι συμβαίνει ανάμεσα στον Λαβρόφ και τον Πούτιν
Πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Κρεμλίνου, μιλώντας στον Guardian εξήγησε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως ο Λαβρόφ έχει «εκτοπιστεί», σημειώνοντας ότι η απουσία του από δύο δημόσιες εκδηλώσεις δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη απώλειας εύνοιας.
Μιλώντας ανώνυμα, ο ίδιος τόνισε ότι είναι απίθανο ο Πούτιν να απομακρύνει έναν διπλωμάτη που τον υπηρετεί πιστά εδώ και δεκαετίες. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι ο Λαβρόφ «χειρίστηκε άσχημα» τη συνομιλία του με τον Ρούμπιο και «δημιούργησε διπλωματικό χάος».
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, ο Λαβρόφ προώθησε ένα αδιάλλακτο σύνολο απαιτήσεων για να φανεί πατριώτης στα μάτια του Κρεμλίνου, μια στάση που τελικά αποδείχθηκε αντιπαραγωγική. Ο Πούτιν, φέρεται να είπε, είχε δείξει και στο παρελθόν ενόχληση για τον ολοένα πιο συγκρουσιακό τόνο του Λαβρόφ, αλλά και τη μειωμένη του ικανότητα να επιδεικνύει διπλωματική λεπτότητα.
Μια σύνοδος με τον Τραμπ θα έδινε στον Πούτιν άλλη μια ευκαιρία να προωθήσει τις θέσεις του σε έναν Αμερικανό πρόεδρο που στο παρελθόν έχει δείξει κατανόηση προς τη Ρωσία στα ζητήματα της Ουκρανίας. Η διεξαγωγή της στη Βουδαπέστη θα προσέφερε επίσης μια σημαντική συμβολική νίκη για τον Πούτιν, δείχνοντας ότι εξακολουθεί να μπορεί να ταξιδεύει ελεύθερα στην Ευρώπη παρά τις προσπάθειες της ΕΕ να τον απομονώσει.
Μετά την ακύρωση, ο Τραμπ υιοθέτησε κάπως σκληρότερη στάση έναντι της Μόσχας και επέβαλε κυρώσεις σε δύο από τους μεγαλύτερους ρωσικούς πετρελαϊκούς ομίλους. Το βασικό ερώτημα παραμένει αν ο Λαβρόφ έκανε διπλωματικό λάθος ή αν η Ουάσινγκτον εξαρχής δε σκόπευε να προχωρήσει σε νέα σύνοδο όσο ο Πούτιν δεν έδειχνε διάθεση για συμβιβασμό.
Ο Μπόρις Μποντάρεφ, πρώην ανώτερος διπλωμάτης που παραιτήθηκε δημοσίως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, δήλωσε ότι θα ήταν εντελώς ασυνήθιστο για τον Λαβρόφ να ενεργήσει έξω από τον ρόλο του ως απλού μεταφορέα των απόψεων του Πούτιν.
«Ο Πούτιν αισθάνεται πολύ άνετα να συνεργάζεται με τον Λαβρόφ όλα αυτά τα χρόνια, επειδή ο Σεργκέι Βίκτοροβιτς είναι έμπειρος γραφειοκράτης», είπε ο Μποντάρεφ. «Ξέρει πολύ καλά ότι δεν πρέπει ποτέ να πει κάτι που να μην ταυτίζεται 100% με τη θέση του προέδρου».
«Αν υπάρχει έστω και η παραμικρή πιθανότητα ο Πούτιν να μην το εγκρίνει, απλώς δεν το λέει. Άρα η ιδέα ότι ο Λαβρόφ έδειξε απροθυμία για διαπραγματεύσεις και ότι αυτό οδήγησε στην ακύρωση της συνόδου είναι απίθανη. Δεν υπάρχει "γραμμή Λαβρόφ" μόνο γραμμή Πούτιν», πρόσθεσε.
Ωστόσο, ο Μποντάρεφ σημείωσε ότι είναι πιθανό ο Πούτιν να προσπαθεί τώρα να ρίξει την ευθύνη της ακύρωσης στον Λαβρόφ. «Στο ρωσικό σύστημα, το αφεντικό δεν μπορεί ποτέ να φταίει», είπε.
Ο Λαβρόφ παραχώρησε συνέντευξη στα κρατικά μέσα ενημέρωσης το Σαββατοκύριακο, σε μια προσπάθεια —όπως είπαν παρατηρητές— να ανατρέψει τις φήμες ότι έχει περιθωριοποιηθεί. Συγκεκριμένα μιλώντας στο RIA Novosti, ο Λαβρόφ παραδέχτηκε ότι «έχουν προκύψει ορισμένες δυσκολίες» στις ειρηνευτικές συνομιλίες με την Ουάσινγκτον.
Με πληροφορίες από Guardian
