Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ισχυρίστηκε ότι «εξάλειψε» τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν έπειτα από εντολή για επιθέσεις σε τρεις στόχους το περασμένο Σαββατοκύριακο, την ώρα που παραμένουν τα ερωτήματα για το πραγματικό αποτέλεσμα των πληγμάτων και το κατά πόσο καθυστέρησαν ουσιαστικά το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Ο Ντόναλντ Τραμπ διέψευσε χθες δημοσιεύματα αμερικανικών μέσων ενημέρωσης σύμφωνα με τα οποία οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί την Κυριακή απλά καθυστέρησαν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν για μερικούς μήνες στην καλύτερη περίπτωση.
«Οι πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Ιράν έχουν καταστραφεί τελείως!», διαβεβαίωσε ξανά ο πρόεδρος των ΗΠΑ μέσω Truth Social, σε ανάρτηση με όλα τα γράμματα κεφαλαία, καταφερόμενος εναντίον των δύο ΜΜΕ. Σύμφωνα όμως με την Υπηρεσία Αμυντικών Πληροφοριών του Πενταγώνου αυτό δεν ισχύει.
Η 12ήμερη σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, που αναζωπύρωσε τους φόβους για περιφερειακό πόλεμο, έφερε ξανά στο προσκήνιο το ερώτημα: ποιες χώρες διαθέτουν πυρηνικά όπλα και πού βρίσκονται αυτά αποθηκευμένα στον κόσμο;
Ποιοι έχουν πυρηνικά όπλα και πόσα διαθέτουν;
Σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI) και την Ομοσπονδία Αμερικανών Επιστημόνων (FAS), εννέα χώρες κατέχουν συνολικά περίπου 12.241 πυρηνικές κεφαλές στις αρχές του 2025. Η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν τη συντριπτική πλειοψηφία, με τη Ρωσία να διαθέτει περίπου 5.459 και τις ΗΠΑ περίπου 5.277 κεφαλές. Οι υπόλοιπες χώρες —Κίνα, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ινδία, Πακιστάν, Βόρεια Κορέα και Ισραήλ— κατέχουν το υπόλοιπο 13% του παγκόσμιου οπλοστασίου.
Αναλυτικά οι εκτιμήσεις για το 2025:
| Χώρα | Εκτιμώμενες κεφαλές |
|---|---|
| Ρωσία | 5.459 |
| ΗΠΑ | 5.277 |
| Κίνα | 600 |
| Γαλλία | 290 |
| Ην. Βασίλειο | 225 |
| Ινδία | 180 |
| Πακιστάν | 170 |
| Ισραήλ | 90 |
| Βόρεια Κορέα | 50 |
Πολλές από αυτές τις κεφαλές έχουν αποσυρθεί αλλά δεν έχουν ακόμη αποσυναρμολογηθεί, ενώ περίπου 9.614 βρίσκονται σε στρατιωτικά αποθέματα προς άμεση χρήση. Από αυτές, 3.912 θεωρούνται «αναπτυγμένες» — δηλαδή τοποθετημένες σε διηπειρωτικούς πυραύλους, βομβαρδιστικά ή βάσεις με ενεργά συστήματα βραχείας εμβέλειας. Περίπου 2.100 βρίσκονται σε κατάσταση υψηλής επιχειρησιακής ετοιμότητας, κυρίως σε ΗΠΑ και Ρωσία.
Πού βρίσκονται τα πυρηνικά όπλα;
Παρότι μόνο εννέα χώρες κατέχουν πυρηνικά, έξι χώρες φιλοξενούν ξένα πυρηνικά όπλα στο έδαφός τους — πέντε για τις ΗΠΑ (Ιταλία, Ολλανδία, Γερμανία, Τουρκία, Βέλγιο) και μία για τη Ρωσία (Λευκορωσία). Τα αμερικανικά όπλα στις ευρωπαϊκές βάσεις παραμένουν υπό αμερικανικό έλεγχο, αλλά η παρουσία τους λειτουργεί ως διαβεβαίωση για τη δέσμευση των ΗΠΑ στην άμυνα των συμμάχων τους, ενώ θεωρείται και εργαλείο αποτροπής περαιτέρω διάδοσης πυρηνικών όπλων.
Το 2023, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν ανακοίνωσε την πρόθεση αποθήκευσης τακτικών πυρηνικών όπλων στη Λευκορωσία. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, δεν υπάρχουν αδιάσειστα στοιχεία για την πραγματική ανάπτυξη τέτοιων όπλων εκεί, σύμφωνα με το SIPRI.
Μυστικότητα και διαφάνεια
Οι περισσότερες χώρες κρατούν μυστικό το ακριβές μέγεθος του οπλοστασίου τους. Μόνο οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία έχουν δημοσιοποιήσει σχετικές πληροφορίες. Το Ισραήλ, που θεωρείται η μοναδική πυρηνική δύναμη στη Μέση Ανατολή, ακολουθεί πολιτική «στρατηγικής ασάφειας» και δεν επιβεβαιώνει ούτε διαψεύδει την κατοχή πυρηνικών, αν και εκτιμάται ότι διαθέτει περίπου 90 κεφαλές.
Νέα κούρσα εξοπλισμών
Η περίοδος μείωσης των πυρηνικών οπλοστασίων που ακολούθησε το τέλος του Ψυχρού Πολέμου φαίνεται να έχει τελειώσει. Το SIPRI προειδοποιεί για μια νέα, πιο πολύπλοκη και επικίνδυνη κούρσα εξοπλισμών, με όλες τις πυρηνικές δυνάμεις να επενδύουν σε εκσυγχρονισμό και αύξηση των αποθεμάτων τους. Η Κίνα καταγράφει τη μεγαλύτερη αύξηση, προσθέτοντας περίπου 100 νέες κεφαλές ετησίως από το 2023, ενώ Ρωσία και ΗΠΑ διατηρούν σταθερά τα αποθέματά τους αλλά προχωρούν σε εκτεταμένα προγράμματα εκσυγχρονισμού.
Η αποτροπή υπό αμφισβήτηση
Παρά την ύπαρξη αυτών των οπλοστασίων, η παραδοσιακή λογική της πυρηνικής αποτροπής αμφισβητείται. Η κατοχή πυρηνικών από το Ισραήλ δεν απέτρεψε επιθέσεις εναντίον του, ενώ η Δύση συνέχισε να στηρίζει την Ουκρανία παρά τις ρωσικές πυρηνικές απειλές. Όπως επισημαίνουν ειδικοί, «η αύξηση της αμυντικής ισχύος μπορεί να οδηγήσει τελικά σε νέο κύκλο εξοπλισμών, χωρίς να ενισχύει πραγματικά την αποτροπή».
Αυτή η εικόνα του παγκόσμιου πυρηνικού χάρτη το 2025 δείχνει ένα περιβάλλον αυξανόμενης αβεβαιότητας και κινδύνου, με τις μεγάλες δυνάμεις να επενδύουν ξανά σε πυρηνικά προγράμματα και τις ισορροπίες να παραμένουν εύθραυστες.
Με πληροφορίες από Washington Post
