Οι μεγαλύτερες εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο κατέγραψαν τεράστια «ουρανοκατέβατα» κέρδη με το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν, εκμεταλλευόμενα την άνοδο των τιμών του πετρελαίου.
Σύμφωνα με ανάλυση του Guardian και στοιχείων της Rystad Energy, οι 100 κορυφαίες εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου εισέπραξαν πάνω από 30 εκατ. δολάρια την ώρα τον πρώτο μήνα της σύγκρουσης, καθώς η τιμή του πετρελαίου εκτινάχθηκε στα 100 δολάρια το βαρέλι.
Μεταξύ των μεγαλύτερων ωφελημένων συγκαταλέγονται η Saudi Aramco, η Gazprom και η ExxonMobil, ενώ συνολικά τα επιπλέον κέρδη για τον Μάρτιο εκτιμώνται σε περίπου 23 δισ. δολάρια. Αν οι τιμές παραμείνουν σε αυτά τα επίπεδα, τα συνολικά «πολεμικά κέρδη» ενδέχεται να φτάσουν τα 234 δισ. δολάρια έως το τέλος του έτους.
Η αύξηση των τιμών μετακυλίεται άμεσα στους καταναλωτές, με υψηλότερο κόστος καυσίμων και ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Παράλληλα, πολλές χώρες μειώνουν φόρους στα καύσιμα για να περιορίσουν την επιβάρυνση, γεγονός που περιορίζει τα δημόσια έσοδα.
Οι εξελίξεις έχουν εντείνει τις πιέσεις για επιβολή έκτακτης φορολόγησης στα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιρειών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει σχετικό αίτημα υπουργών Οικονομικών κρατών-μελών, που ζητούν να σταλεί σαφές μήνυμα ότι όσοι επωφελούνται από τις συνέπειες του πολέμου πρέπει να συμβάλουν στην ελάφρυνση των πολιτών.
Η Saudi Aramco εκτιμάται ότι θα αποκομίσει τα μεγαλύτερα οφέλη, ενώ σημαντικά κέρδη αναμένεται να καταγράψουν και ρωσικές εταιρείες, ενισχύοντας τα έσοδα της Μόσχας. Την ίδια στιγμή, οι αμερικανικοί κολοσσοί όπως η Chevron και η ExxonMobil επωφελούνται επίσης σημαντικά από την άνοδο των τιμών.
Ο επικεφαλής του International Energy Agency, Φατίχ Μπιρόλ, χαρακτήρισε τον πόλεμο στο Ιράν ως ένα από τα μεγαλύτερα σοκ στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, επισημαίνοντας τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.
Παράλληλα, ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα εντείνει την ενεργειακή ανασφάλεια και το κόστος για τις οικονομίες, ενισχύοντας τα επιχειρήματα υπέρ της επιτάχυνσης της μετάβασης σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι όσο οι οικονομίες παραμένουν εξαρτημένες από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, θα συνεχίσουν να είναι ευάλωτες σε κρίσεις και γεωπολιτικές εντάσεις που οδηγούν σε απότομες αυξήσεις τιμών.
