Η επόμενη μέρα της συμφωνίας στη Γάζα βρίσκει τον Ντόναλντ Τραμπ να στρέφει το βλέμμα του στην Ουκρανία.
Μετά τη μεσολάβησή του που οδήγησε στην απελευθέρωση ομήρων και στην προσωρινή παύση των συγκρούσεων μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, ο Αμερικανός πρόεδρος επιχειρεί τώρα να αξιοποιήσει το διπλωματικό του «μομέντουμ» για να επαναφέρει τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Τραμπ θα υποδεχθεί τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο την Παρασκευή, αμέσως μετά την περιοδεία του στη Μέση Ανατολή.
Στις επισκέψεις του σε Ισραήλ και Αίγυπτο, ο Τραμπ έκανε επανειλημμένες αναφορές στον πόλεμο της Ουκρανίας, υπογραμμίζοντας ότι «η επόμενη μεγάλη ειρήνη» θα μπορούσε να προκύψει στην Ευρώπη.
Από τη Γάζα στην Ουκρανία: νέο πεδίο δοκιμής για την αμερικανική διπλωματία
Παρά τη διαφορετική φύση των δύο συγκρούσεων, ο Λευκός Οίκος θεωρεί πως τα διδάγματα από τη Γάζα μπορούν να αξιοποιηθούν. Όπως σημειώνουν αναλυτές, η «λέξη-κλειδί» που εξασφάλισε την επιτυχία στη Μέση Ανατολή ήταν η πίεση.
Μετά τις αεροπορικές επιθέσεις του Ισραήλ στη Ντόχα, ο Τραμπ πίεσε τον πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου να αποδεχθεί το ειρηνευτικό του σχέδιο και να ζητήσει δημόσια συγγνώμη από τον εμίρη του Κατάρ. Παράλληλα, το Κατάρ, η Αίγυπτος και η Τουρκία απείλησαν τη Χαμάς με διπλωματική απομόνωση, αναγκάζοντάς την να υποχωρήσει.
Τώρα, ο Τραμπ προσπαθεί να μεταφέρει την ίδια τακτική στη Μόσχα. Μέχρι στιγμής, δεν έχει επιβάλει νέες κυρώσεις στον Βλαντιμίρ Πούτιν, αλλά συνεργάτες του προαναγγέλλουν αυστηρότερη στάση, με αύξηση των δασμών και πιθανές επιπλέον οικονομικές πιέσεις προς συμμάχους της Ρωσίας όπως η Ινδία.
Η προειδοποίηση του Τραμπ και η στάση του Ζελένσκι
Ο Τραμπ δήλωσε πρόσφατα ότι θα μπορούσε να «μιλήσει προσωπικά» με τον Πούτιν, προειδοποιώντας ότι, αν δεν υπάρξει συμφωνία, θα στείλει στην Ουκρανία πυραύλους Tomahawk, ένα από τα πιο εξελιγμένα όπλα των ΗΠΑ.
Από την πλευρά του, ο Ζελένσκι συνεχίζει να πιέζει για ενίσχυση της στρατιωτικής βοήθειας. «Ο Πούτιν μπορεί να εξαναγκαστεί σε ειρήνη, όπως κάθε τρομοκράτης. Αν η Χαμάς απελευθερώνει ομήρους, τότε και η Ρωσία μπορεί να αναγκαστεί να υποχωρήσει», δήλωσε πρόσφατα.
Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκφράζουν επιφυλάξεις για το πόσο αποτελεσματική μπορεί να αποδειχθεί η στρατηγική «πίεσης» έναντι μιας πυρηνικής δύναμης όπως η Ρωσία. «Το γεγονός ότι η Μόσχα διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο αποτελεί πάντα περιοριστικό παράγοντα», σχολιάζει ο αναλυτής Φραντς-Στέφαν Γκάντι από τη Βιέννη.
Η Ουκρανία και το ρίσκο της μονομερούς διπλωματίας
Κάποιοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να προχωρήσει σε μια απευθείας συμφωνία με τον Πούτιν, πιέζοντας τον Ζελένσκι να την αποδεχθεί, κάτι που θα προκαλούσε τριγμούς στις δυτικές συμμαχίες. Το σενάριο αυτό, σύμφωνα με ειδικούς, ταιριάζει στο προφίλ του Αμερικανού προέδρου, γνωστού για τη «μονομερή» του διπλωματία.
Ένας ακόμα παράγοντας που διαφοροποιεί τον πόλεμο της Ουκρανίας από τη Γάζα είναι η Κίνα. Ως κύριος εμπορικός εταίρος της Ρωσίας, το Πεκίνο παραμένει κεντρικός παίκτης. Ο Τραμπ έχει απειλήσει με νέους δασμούς 100% στα κινεζικά προϊόντα, ωστόσο αναμένεται να συναντηθεί με τον Σι Τζινπίνγκ στο περιθώριο της Συνόδου APEC στη Σεούλ.
Η Ουάσινγκτον ελπίζει ότι, αν η Κίνα κρίνει συμφέρον της να σταματήσει ο πόλεμος, μπορεί να ασκήσει αποφασιστική πίεση στον Πούτιν. Για την ώρα, ωστόσο, τίποτα δεν δείχνει ότι η Μόσχα είναι έτοιμη να υποχωρήσει.
Όπως παρατηρεί ένας Αμερικανός αξιωματούχος: «Αν καταφέρουμε να μετατρέψουμε το διπλωματικό κεφάλαιο της Γάζας σε ειρηνευτική ώθηση στην Ουκρανία, τότε θα μιλάμε για τη μεγαλύτερη νίκη της αμερικανικής διπλωματίας τα τελευταία είκοσι χρόνια».
Με πληροφορίες από Wall Street Journal
