«Τα πορτρέτα του Έντβαρντ Μουνκ» στο Kunstsilo, Κρίστιανσαντ
Η πόλη Κρίστιανσαντ της Νορβηγίας υπερηφανεύεται για το μουσείο τέχνης Kunstsilo που στεγάζεται στα παλιά σιλό σιτηρών, πήρε το Prix Versailles 2025, αποτελεί ένα καινοτόμο και δυναμικό πολιτιστικό σημείο αναφοράς της βόρειας Ευρώπης και διαθέτει τη μεγαλύτερη συλλογή σκανδιναβικού μοντερνισμού. Ανοίγει την εκθεσιακή της δραστηριότητα για το 2026 με έναν από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες της Νορβηγίας, τον Έντβαρντ Μουνκ, και τα πορτρέτα του, προσφέροντας στο κοινό ένα σπάνιο σημείο γνωριμίας με την καλλιτεχνική πρακτική του και ρίχνοντας φως σε λιγότερο γνωστές πτυχές του θρυλικού καλλιτέχνη.
Η έκθεση «Edvard Munch Portraits» είναι μια διασκευασμένη εκδοχή της έκθεσης στη National Portrait Gallery στο Λονδίνο τον περασμένο χρόνο και περιλαμβάνει πολλά έργα που δεν είχαν συμπεριληφθεί εκεί, μεταξύ των οποίων σημαντικά κομμάτια από τις συλλογές του Kunstsilo.
Η έκθεση προσφέρει μια διαφορετική και ενδιαφέρουσα ματιά στο καλλιτεχνικό έργο του Μουνκ, παρουσιάζοντάς τον ως έναν επαγγελματία και περιζήτητο πορτρετίστα, με ένα πλούσιο δίκτυο οικογενειακών σχέσεων, φίλων, διανοουμένων και καλλιτεχνών στη Νορβηγία, την περιοχή της Σκανδιναβίας και τη Γερμανία.
Το μουσείο τέχνης Kunstsilo ανοίγει την εκθεσιακή του δραστηριότητα για το 2026 με έναν από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες της Νορβηγίας, τον Έντβαρντ Μουνκ.
Αντίθετα με τον μύθο της απομονωμένης ιδιοφυΐας, ο Μουνκ αναδεικνύεται σε έναν κοινωνικό και πειραματικό καλλιτέχνη με βαθύ ενδιαφέρον για την ανθρώπινη έκφραση, τις σχέσεις και την ψυχολογική παρουσία. Εστιάζοντας στα πορτρέτα του καλλιτέχνη, της οικογένειας, των φίλων και των χορηγών του, η έκθεση προσφέρει μια εικόνα για τον ρόλο που έπαιξαν στη διαμόρφωση της τέχνης του και της φήμης του. Ως πορτρετίστας, ο Μουνκ απεικόνισε τόσο τον κύκλο της Kristiania Bohemian –φίλους και υποστηρικτές– όσο και μέλη της αστικής τάξης, συλλέκτες έργων τέχνης, χορηγούς και εύπορους ιδιώτες. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα πορτρέτα του προσέλκυσαν την προσοχή και τον ενθουσιασμό του κοινού από την αρχή, ακόμη και εκείνων που έβλεπαν την τέχνη του Μουνκ με σκεπτικισμό.
5 Φεβρουαρίου - 10 Μαΐου 2026
«Η τζαζ του Ματίς: Ρυθμοί σε χρώμα» στο Art Institute του Σικάγο
Στις αρχές της δεκαετίας του 1940, έπειτα από μακρόχρονη καλλιτεχνική πορεία, ο Ανρί Ματίς (1869-1954), που, όπως είχε πει, βρήκε στην τέχνη ένα «είδος παραδείσου», έστρεψε την προσοχή του σε ένα νέο μέσο, το κομμένο χαρτί.
Είχε μείνει κλινήρης ύστερα από μια δύσκολη επέμβαση στο δωδεκαδάκτυλο για καρκίνο και δεν ήταν σε θέση να ζωγραφίσει. Η τεχνική του cut-out και το ψαλίδι μετατράπηκαν σε δεύτερο χρωστήρα, επιτρέποντάς του να δημιουργεί σε μια κατάσταση σχετικής ακινησίας. Έχοντας στραφεί στις εικονογραφήσεις βιβλίων, ο εκδότης Τεριάντ (Στρατής Ελευθεριάδης) τον ενθάρρυνε στη διερεύνηση της νέας τεχνικής του.
Bλέποντας τα κολάζ που έφτιαχνε, του πρότεινε να δημιουργήσει ένα λεύκωμα. Ο Ματίς ανέσυρε τις αναμνήσεις του από τις παριζιάνικες αίθουσες μουσικής, το τσίρκο, τα ταξίδια στην Ταϊτή, τα λαϊκά παραμύθια και τη μυθολογία και δημιούργησε μια σειρά από είκοσι μακέτες κομμένου χαρτιού που, σε συνδυασμό με ένα πρωτότυπο κείμενο που έγραψε, σχημάτισαν ένα άδετο βιβλίο, το «Jazz», που η έκδοσή του αναβαλλόταν μέχρι το 1947, ώστε να αποδοθούν σωστά τα χρώματα σε τυπογραφικό μελάνι. Το βιβλίο προκάλεσε αμέσως αίσθηση διεθνώς και αναζωογόνησε τον 77χρονο τότε καλλιτέχνη, βάζοντάς τον σε μια νέα πορεία καλλιτεχνικής ανακάλυψης. Τα μοτίβα «Ο Ίκαρος», «Το τσίρκο», «Ο εφιάλτης του λευκού ελέφαντα» και «Ο καουμπόι» αποτέλεσαν τη βάση για επόμενα σημαντικά έργα του και άσκησαν επιρροή σε γενιές καλλιτεχνών που ακολούθησαν.
Οι εξαιρετικές εικόνες του Ματίς δεν είναι μόνο σαγηνευτικές και προκλητικές αλλά αντανακλούν και μια πρακτική αφιερωμένη στη διερεύνηση του χρώματος και της γραμμής. Αυτή η έκθεση σηματοδοτεί την πρώτη φορά που η «Jazz» του Ματίς θα παρουσιαστεί ολόκληρη από τότε που την απέκτησε το Ινστιτούτο Τέχνης το 1948. Είναι ένα από τα σημαντικότερα livres d’artistes (βιβλία καλλιτεχνών) του 20ού αιώνα και αναδεικνύει τη δέσμευση του διάσημου καλλιτέχνη κατά την πενηντάχρονη καριέρα του στη συνεχή καινοτομία και την εκφραστική δύναμη του χρώματος και της γραμμής.
7 Μαρτίου - 1 Ιουνίου 2026
«The 90s» στην Tate Britain, Λονδίνο
Η διερεύνηση μιας δεκαετίας που χαρακτηρίζεται από τολμηρή δημιουργικότητα και επαναστατικό πνεύμα είναι το θέμα της έκθεσης «The 90s» στην Tate Britain, σε επιμέλεια του πρώην διευθυντή της βρετανικής «Vogue» Έντουαρντ Ένινφουλ που έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της ιστορίας της μόδας ως δημιουργός εικόνων. Η έκθεση εξετάζει μια καθοριστική δεκαετία κατά την οποία ένα κύμα δημιουργικότητας άλλαξε το πρόσωπο της βρετανικής κουλτούρας.
Καθώς ο Ψυχρός Πόλεμος τελείωνε και η Βρετανία άρχισε να βγαίνει από την ύφεση, μια καινούργια μέρα ανέτειλε, γεμάτη αισιοδοξία, ελευθερία και επαναστατικότητα, που αποτέλεσε την αφετηρία της εμφάνισης μιας νέας γενιάς ποικίλων δημιουργικών ταλέντων. Η αίσθηση απεριόριστων ευκαιριών που υπήρχε παντού είχε ως αποτέλεσμα η τέχνη, το ντιζάιν, η μόδα και η μουσική να συγκροτήσουν μια ισχυρή πολιτιστική δύναμη, σηματοδοτώντας μια τολμηρή ανανέωση του βρετανικού πνεύματος.
Η έκθεση διερευνά πώς διαλύθηκαν οι μακροχρόνιες ιεραρχίες, με την υψηλή τέχνη και την ποπ κουλτούρα να αλληλοτροφοδοτούνται, και εξετάζει τη διαρκή επιρροή βασικών προσωπικοτήτων που αναδύθηκαν από αυτή την εποχή.
Η έκθεση συγκεντρώνει εμβληματικά έργα φωτογράφων όπως οι Γιούργκεν Τέλερ, Νικ Νάιτ, ΝτέιβιντΣιμς και Κορίν Ντέι, που θα εκτεθούν παράλληλα με έργα καλλιτεχνών όπως οι Ντέιμιεν Χερστ, Τζίλιαν Γουέρινγκ και Yinka Shonibare, καθώς και συλλογές μόδας σχεδιαστών που καθόρισαν τη δεκαετία, όπως οι Βίβιαν Γουέστγουντ, Αλεξάντερ Μακουίν και Χουσεΐν Σαλαγιάν. Ήταν η τελευταία «καλύτερη δεκαετία όλων των εποχών;» γράφει η «Independent» και επισημαίνει το ενδιαφέρον των νέων σήμερα για μια δεκαετία που δεν την έζησαν καν, αλλά αντιλαμβάνονται τη γοητεία της μέσα από φωτογραφίες που τραβήχτηκαν εκείνη τη δεκαετία, μέσα από τα ρούχα και το μακιγιάζ. Αν παραμερίσουμε τον πόλεμο του Κόλπου, το AIDS, τη Βοσνία, την ασθένεια των τρελών αγελάδων, την παγκοσμιοποίηση και τα εταιρικά φέουδα, την αυγή του οικογενειακού συντηρητισμού, τα ’90s ήταν πρακτικά μια ευτυχισμένη ουτοπία θετικής ατμόσφαιρας, στην οποία ακόμα και σήμερα ευχόμαστε να μπορούσαμε να επιστρέψουμε.
8 Οκτωβρίου 2026 - 14 Φεβρουαρίου 2027
«Raphael: Sublime Poetry» στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης
Η αφιερωμένη στην «Υψηλή Ποίηση» του Ραφαήλ έκθεση στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης προσκαλεί τους επισκέπτες να βυθιστούν στην καλλιτεχνική διαδικασία ενός από τους πιο αγαπημένους και επιδραστικούς καλλιτέχνες της ιστορίας. Ένας αληθινός τιτάνας της Ιταλικής Αναγέννησης, ο Ραφαέλο ντι Τζιοβάνι Σάντι (1483-1520), γνωστότερος ως Ραφαήλ, συνδύασε τη φιλοδοξία με τον λυρισμό για να δημιουργήσει έργα με πνευματική ένταση και συναισθηματικό βάθος μια απαραίτητη δεξιότητα στο σύνθετο πολιτικό τοπίο των αυλών της Αναγέννησης.
Πέθανε σε ηλικία 37 ετών και στη σύντομη ζωή του γνώρισε μεγάλη επιτυχία ως ζωγράφος, σχεδιαστής και αρχιτέκτονας, ενώ θεωρούνταν η κορυφή της καλλιτεχνικής τελειότητας για αιώνες μετά τον θάνατό του. Η έκθεση «Ραφαήλ: Υψηλή Ποίηση» είναι η πρώτη ολοκληρωμένη έκθεση για τον μεγάλο καλλιτέχνη της Αναγέννησης στις Ηνωμένες Πολιτείες· συγκεντρώνει περισσότερα από 200 από τα μεγαλύτερα αριστουργήματά του και θησαυρούς που σπάνια εμφανίζονται για να φωτίσει τη λαμπρότητα της εξαιρετικής δημιουργικότητάς του.
Γιος ζωγράφου και ποιητή, ο Ραφαήλ συναναστράφηκε με τους κορυφαίους συγγραφείς και στοχαστές της εποχής του στη Ρώμη, επιδεικνύοντας μια ποιητική ευαισθησία που γοήτευσε τους συνομηλίκους του και τις επόμενες γενιές. Η έκθεση παρακολουθεί ολόκληρο το εύρος της ζωής και της καριέρας του, από τη γέννησή του στο Ουρμπίνο μέχρι την άνοδό του στη Φλωρεντία, όπου άρχισε να αναδεικνύεται ως ισότιμος του Λεονάρντο ντα Βίντσι και του Μιχαήλ Άγγελου, μέχρι την τελευταία, παραγωγική δεκαετία του στην παπική αυλή στη Ρώμη.
Για να υπογραμμίσει το εύρος της ιδιοφυΐας του, αυτή η έκθεση συγκεντρώνει σημαντικά έργα –σχέδια, πίνακες και ταπισερί από δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές σε όλη την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες–, πολλά από τα οποία δεν έχουν ποτέ εκτεθεί μαζί. Με ιδιαίτερη προσοχή στον τρόπο που ο Ραφαήλ απεικόνιζε τις γυναίκες –από τη χρήση γυμνών γυναικείων μοντέλων για πρώτη φορά στη δυτική τέχνη μέχρι τις τρυφερές απεικονίσεις της Παναγίας με το Βρέφος– και χάρη στις πρόσφατες επιστημονικές ανακαλύψεις που έγιναν με τη χρήση τεχνολογίας αιχμής, αυτή η έκθεση προσφέρει μια σπάνια ευκαιρία να βιώσετε την ιδιοφυΐα ενός καλλιτέχνη που βοήθησε στη διαμόρφωση της πορείας της τέχνης.
29 Μαρτίου - 28 Ιουνίου 2026
«Metamorphoses» στο Rijksmuseum (Άμστερνταμ) και στην Galleria Borghese (Ρώμη)
Πάθος και επιθυμία, λαγνεία και ζήλια, πονηριά και εξαπάτηση. Λίγα κλασικά κείμενα έχουν κεντρίσει τη φαντασία των καλλιτεχνών τόσο βαθιά όσο οι «Μεταμορφώσεις» του Οβίδιου. Σε αυτό το μνημειώδες έπος, ο Ρωμαίος ποιητής περιέγραψε έναν κόσμο γεμάτο μεταμορφώσεις θεών και ανθρώπων σε ζώα, φυτά ή πέτρες. Είναι δικαιολογημένο το ότι στο «Schilder-boeck» του 1604, ο Κάρελ φαν Μάντερ περιέγραψε το έργο ως «Βίβλο για καλλιτέχνες». Αυτό δεν ήταν υπερβολή: μετά τη Βίβλο, οι «Μεταμορφώσεις» παρέμειναν για αιώνες μια από τις πιο σημαντικές και ανεξάντλητες πηγές για ζωγράφους, γλύπτες, χαράκτες, συνθέτες, συγγραφείς και ποιητές, με την επιρροή τους να παραμένει ζωντανή μέχρι σήμερα.
Στην έκθεση, που δανείζεται τον τίτλο του έργου του Οβίδιου, καλλιτέχνες όπως οι Τιτσιάνο, Κορέτζο, Τσελίνι, Καραβάτζο, Ρούμπενς, Ροντέν, Μπρανκούζι, Μαγκρίτ και Μπουρζουά ανταγωνίζονται τη φανταστική δύναμη και το καλλιτεχνικό όραμα ενός από τους μεγαλύτερους ποιητές της αρχαιότητας. Πάνω από 80 αριστουργήματα θα συγκεντρωθούν από μουσεία και διεθνείς συλλογές παγκοσμίως σε μια εξαιρετική έκθεση που πραγματοποιείται χάρη στη στενή συνεργασία του Rijksmuseum στο Άμστερνταμ και της Galleria Borghese στη Ρώμη.
Τα έργα περιλαμβάνουν τη «Δανάη» του Τιτσιάνο, ζωγραφισμένη για τον βασιλιά Φίλιππο Β’ της Ισπανίας, τη «Μινέρβα και την Αράχνη» του Τιντορέτο, τον εμβληματικό «Δία και την Ιώ» του Κορέτζο, καθώς και την «Απαγωγή του Γανυμήδη» και τη «Δανάη» (όλα ζωγραφισμένα για τον Δούκα της Μάντοβα), τον «Νάρκισσο» του Καραβάτζο και τον μαρμάρινο «Πυγμαλίωνα και τη Γαλάτεια» του Ροντέν. Θα εκτεθούν επίσης τρία από τα σύνθετα, γκροτέσκα πρόσωπα του Αρτσιμπόλντο. Επιπλέον, το χάλκινο έργο σε φυσικό μέγεθος «Ο Περσέας με την κεφαλή της Μέδουσας» που φιλοτέχνησε ο Ολλανδός καλλιτέχνης Χούμπερτ Γκέρχαρντ για τον Δούκα της Βαυαρίας θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά μαζί με το πρωτότυπο, το διάσημο ομώνυμο έργο του Τσελίνι. Η έκθεση παρουσιάζει τέχνη από όλους τους αιώνες σε μια ποικιλία μέσων, με ζωγραφική, γλυπτική, πολύτιμα μέταλλα και κεραμικά, καθώς και σύγχρονη φωτογραφία και video-art.
6 Φεβρουαρίου - 25 Μαΐου 2026 στο Rijksmuseum
22 Ιουνίου - 20 Σεπτεμβρίου 2026 στην Galleria Borghese
61η Μπιενάλε της Βενετίας
Κεντρικό καλλιτεχνικό γεγονός του 2026, η Μπιενάλε της Βενετίας τιτλοφορείται «In Minor Keys» – τίτλος που έδωσε η πρόωρα χαμένη επιμελήτρια της έκθεσης Koyo Kouoh. Με την πλήρη υποστήριξη της οικογένειάς της, η Μπιενάλε της Βενετίας αποφάσισε να πραγματοποιήσει την έκθεσή της. Θα το κάνει αυτό ακολουθώντας το έργο όπως ακριβώς το συνέλαβε και το όρισε η Kouoh, με σκοπό τη διατήρηση, την ενίσχυση και τη διάδοση των ιδεών και του έργου της, στους χώρους Giardini και Arsenale, καθώς και σε διάφορες τοποθεσίες γύρω από τη Βενετία.
Χρησιμοποιώντας έναν μουσικό όρο, η Kouoh επικαλείται τους ελάσσονες τόνους που επιτρέπουν στους συνθέτες να προσθέσουν βάθος, πολυπλοκότητα και δραματική ένταση στη μουσική τους και αναφέρεται στις συναισθηματικές τους επιπτώσεις, στην πρόκληση συναισθημάτων όπως λύπη, νοσταλγία, ένταση, μυστήριο, ρομαντισμό ή και θλίψη, σε ψιθύρους που ζωντανεύουν στους «ήρεμους τόνους», στις χαμηλότερες συχνότητες, όλες πύλες «αυτοσχεδιασμού προς το αλλού και το άλλο».
«Οι ελάσσονες τόνοι είναι επίσης τα μικρά νησιά, κόσμοι ανάμεσα σε ωκεανούς με ξεχωριστά και ατελείωτα πλούσια “οικοσυστήματα”, κοινωνικές ζωές που αρθρώνονται, προς το καλύτερο και το χειρότερο, μέσα σε πολύ μεγαλύτερες πολιτικές “μορφές” και οικολογικά διακυβεύματα». Εδώ, η επίκληση του τόνου και του νησιού επεκτείνεται σε ένα «αρχιπέλαγος οάσεων»: κήποι, αυλές, συγκροτήματα, σοφίτες, πίστες χορού – οι άλλοι κόσμοι που «φτιάχνουν οι καλλιτέχνες, τα οικεία και φιλικά σύμπαντα που αναζωογονούν και συντηρούν ακόμη και σε δύσκολες στιγμές· μάλιστα, ειδικά σε δύσκολες στιγμές», σημείωνε η Kouoh στο επιμελητικό της σημείωμα, προετοιμάζοντας μια έκθεση που μας προσκαλεί να ακούσουμε τα επίμονα σήματα της γης και της ζωής, που είναι συνδεδεμένα με τις συχνότητες της ψυχής. «Αν στη μουσική οι ελάσσονες τόνοι συχνά συνδέονται με την παραδοξότητα, τη μελαγχολία και τη θλίψη, εδώ εκδηλώνονται επίσης η χαρά, η παρηγοριά, η ελπίδα και η υπερβατικότητα, ενώ οι μελωδίες και οι σιωπές των συντονισμένων κόσμων που συγκεντρώνονται δημιουργούν μια πολυφωνική συνάθροιση τέχνης, που συγκαλείται και κοινωνεί σε μια ευχάριστη συλλογικότητα, ακτινοβολώντας μέσα από το κενό της αποξένωσης και το “κροτάλισμα της σύγκρουσης”».
Η 61η έκδοση της Μπιενάλε Τέχνης της Βενετίας βασίζεται σε μια βαθιά πίστη στους καλλιτέχνες ως ζωτικούς ερμηνευτές της κοινωνικής και ψυχικής κατάστασης και καταλύτες νέων σχέσεων και δυνατοτήτων.
Η σύνθεση της έκθεσης διαμορφώνεται από καλλιτεχνικές πρακτικές που ανοίγουν πύλες, αναζωογονούν και «θρέφουν», και προωθούν σχέσεις, έννοιες και μορφές μέσω δικτύων και σχολών, κατανοητά, ελεύθερα και άτυπα.
9 Μαΐου - 22 Νοεμβρίου 2026
«Frida: The making of an icon» στην Tate Modern, Λονδίνο
Το Λονδίνο προετοιμάζεται για τη μεγάλη ρετροσπεκτίβα του έργου της Φρίντα Κάλο στην Tate Modern, προσκαλώντας το κοινό να γνωρίσει τη ζωή και την κληρονομιά μιας επαναστάτριας καλλιτέχνιδας, ενός παγκόσμιου ειδώλου, και να ανακαλύψει την εξαιρετική ιστορία για το πώς η Φρίντα Κάλο έγινε μία από τις πιο επιδραστικές καλλιτέχνιδες όλων των εποχών, ένα πολιτιστικό φαινόμενο και ένα διεθνώς αναγνωρισμένο εμπορικό είδωλο.
Η έκθεση θα παρουσιάσει τα διάσημα έργα της στα οποία εμφανίζει τους «πολλούς εαυτούς» της – την αφοσιωμένη σύζυγο, τη διανοούμενη, τη μοντέρνα καλλιτέχνιδα και την πολιτική ακτιβίστρια. Με πάνω από 130 έργα, συμπεριλαμβανομένων μερικών από τους πιο γνωστούς πίνακές της, η έκθεση θα περιλαμβάνει επίσης έγγραφα, φωτογραφίες και αναμνηστικά από τα αρχεία της Κάλο, καθώς και το έργο περισσότερων από 80 καλλιτεχνών, συγχρόνων της και μεταγενέστερων γενεών που ενέπνευσε με την παρουσία της.
Σε ένα μοναδικό ταξίδι, αυτή η ατρόμητη καλλιτέχνιδα μάς προσέφερε μια συναρπαστική εικόνα για τον μετασχηματιστικό ρόλο που έπαιξαν οι γυναίκες στην τέχνη του 20ού αιώνα, την ενδιαφέρουσα έννοια του fandom και την ποικιλομορφία των κοινοτήτων που διεκδικούν τη Φρίντα ως «δική τους».
Η εκρηκτική Φρίντα Κάλο, η ζωγράφος που επηρεάστηκε από τη μεξικανική παράδοση αλλά και τον ρεαλισμό, τον συμβολισμό και τον υπερρεαλισμό, δημιούργησε με προσήλωση και πάθος μια εικόνα που εβδομήντα και πλέον χρόνια από τον θάνατό της εξακολουθεί να εμπνέει τάσεις και μόδες σε όλο τον κόσμο, ενώ η αξία των έργων της βρίσκεται σε επίπεδα κοντινά στον Πικάσο και άλλους καλλιτέχνες-πρωταθλητές των τιμών στις δημοπρασίες. Η βιογραφία της έχει πουλήσει εκατομμύρια αντίτυπα, αποτελώντας βιβλίο που τιμά τον φεμινισμό – και είναι ένα ηχηρό χαστούκι στα μούτρα του καπιταλισμού, κατά άλλους. Μπορεί πολλοί να αναρωτιούνται «τι έχουμε να μάθουμε ακόμα για τη Φρίντα Κάλο;», ωστόσο αυτή η έκθεση έχει μήνες πριν από την έναρξή της πυροδοτήσει εκ νέου παγκόσμιο ενδιαφέρον για τη ζωή και τα έργα της.
Ιούνιος 2026 - Ιανουάριος 2027
«Paul Cezanne» στο Ίδρυμα Beyeler, Βασιλεία
Για πρώτη φορά στην ιστορία του, το Ίδρυμα Beyeler θα αφιερώσει μια έκθεση στον Πολ Σεζάν, έναν πρωτοπόρο της μοντέρνας τέχνης και από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες που υπάρχουν στη συλλογή του μουσείου. Θα εστιάζει στην τελευταία και πιο σημαντική φάση του Γάλλου ζωγράφου, παρουσιάζοντας τον Σεζάν στο απόγειο της δύναμής του: αινιγματικά πορτρέτα, ειδυλλιακές σκηνές λουόμενων, έντονα υποβλητικά τοπία της πατρίδας του, της Προβηγκίας, και ατελείωτα πρωτότυπες απεικονίσεις του αγαπημένου του μοτίβου, του όρους Sainte-Victoire.
Εργαζόμενος στο στούντιό του στη νότια Γαλλία, έφερε την αριστοτεχνική του διαίσθηση στη δημιουργία μιας σύνθετης και ισχυρής έντασης ανάμεσα σε χρώμα, φως και μορφή, κατασκευάζοντας επαναστατικές εικόνες που έχουν εμπνεύσει γενιές καλλιτεχνών μέχρι σήμερα. Συγκεντρώνοντας περίπου 80 ελαιογραφίες και ακουαρέλες από διάσημες θεσμικές και ιδιωτικές συλλογές, η έκθεση επιτρέπει στους θεατές να βιώσουν την πρωτοποριακή τέχνη του Σεζάν σε όλο τον πλούτο και τη λαμπρότητά της. Δείχνει έναν καλλιτέχνη που εφηύρε τη ζωγραφική εκ νέου με κάθε πινελιά – γεγονός που τον καθιέρωσε ως «τον πατέρα της μοντέρνας τέχνης» ή, όπως το έθεσε ο Πάμπλο Πικάσο, «πατέρα όλων μας».
Το 1901, ο Σεζάν απέκτησε ένα κομμάτι γης και έχτισε το στούντιό του στο Chemin des Lauves. Μετακόμισε εκεί το 1903. Η υγεία του άρχισε να επιδεινώνεται και, εκτός από τον διαβήτη, υπέφερε από κατάθλιψη, η οποία εκδηλώθηκε με την αυξανόμενη δυσπιστία προς τους συνανθρώπους του και μανία καταδίωξης. Την ίδια περίοδο η επιτυχία των έργων του ήταν καταιγιστική. Το 1904 είχε μια ολόκληρη αίθουσα με έργα του στο Salon d’Automne στο Παρίσι. Το 1905, πραγματοποιήθηκε έκθεση στο Λονδίνο, στην οποία παρουσιάστηκαν και τα έργα του. Η Galerie Vollard εξέθεσε τα έργα του τον Ιούνιο και το Salon d’Automne επανεξέθεσε 10 δικούς του πίνακες.
Ωστόσο, έναν μήνα περίπου πριν από τον θάνατό του, στις 22 Οκτωβρίου 1906, έγραψε στον γιο του Πολ: «… Θέλω να σου πω ότι ως ζωγράφος γίνομαι όλο και πιο διορατικός απέναντι στη φύση, αλλά ότι είναι πάντα πολύ δύσκολο για μένα να συνειδητοποιήσω τα συναισθήματά μου. Δεν μπορώ να φτάσω στην ένταση που ξεδιπλώνεται μπροστά στις αισθήσεις μου, δεν κατέχω αυτόν τον υπέροχο πλούτο χρωμάτων που ζωντανεύει τη φύση».
25 Ιανουαρίου - 25 Μαΐου 2026
«Schiaparelli: Fashion becomes art» στο Μουσείο V&A, Λονδίνο
Η πρώτη έκθεση στο Ηνωμένο Βασίλειο για την Έλσα Σκιαπαρέλι εκτείνεται από τη δεκαετία του 1920 έως σήμερα, γιορτάζοντας την επιρροή της καινοτόμου σχεδιάστριας. Ιχνηλατεί την πρωτοποριακή αρχή του οίκου μόδας και την εξέλιξή του μέχρι σήμερα, με τον νυν δημιουργικό διευθυντή Ντάνιελ Ρόουζμπερι να δίνει νέα πνοή στις ιδέες της.
Η ατρόμητη φαντασία και το ριζοσπαστικό όραμα της Σκιαπαρέλι επαναπροσδιόρισαν τα όρια μεταξύ μόδας και τέχνης, με την επιρροή της μέσα από εμβληματικές συνεργασίες με καλλιτέχνες του 20ού αιώνα να δημιουργεί μια πρωτοποριακή συγχώνευση δημιουργικότητας και εμπορικής επιτυχίας.
Γεννημένη στη Ρώμη, άνοιξε το πρώτο της ατελιέ στο Παρίσι το 1927. Επηρεασμένη από τη σκηνή των σουρεαλιστών και τη γνωριμία της με τον Φράνσις Πικαμπιά μια δεκαετία νωρίτερα, ενσωμάτωσε στην πρακτική της trompe l’oeil σχέδια, πειραματικές υφές, συγκλονιστικά χρώματα και ζωηρά prints, αγνοώντας τους αυστηρούς κώδικες της υψηλής ραπτικής.
Σε όλη τη δεκαετία του ’30 η παραγωγή της συνέδεε τα όρια της υψηλής ραπτικής και τέχνης με κομμάτια όπως ένα παλτό με μια οπτική ψευδαίσθηση του Ζαν Κοκτό, ένα γούνινο βραχιόλι που έφτιαξε η Μέρετ Οπενχάιμ, γυαλιά σχεδιασμένα από τον Μαν Ρέι και μια σειρά αντικειμένων από το Shoe Hat μέχρι το Lobster Dress σε συνεργασία με τον Σαλβαντόρ Νταλί.
Τα θεατρικά σχέδια της Σκιαπαρέλι έκαναν επίσης το έργο της ιδανικό για κινηματογραφικές και θεατρικές παραγωγές. Σχεδίασε τα διάσημα κοστούμια της Μέι Γουέστ για την ταινία «Every day’s a holiday» του 1937, ενώ εμπνεύστηκε το μπουκάλι του αρώματος Shocking, το οποίο σχεδιάστηκε σε συνεργασία με τη σουρεαλίστρια ζωγράφο Λεονόρ Φινί.
Αυτές οι δημιουργικές συνεργασίες βρίσκονται στην καρδιά της έκθεσης «Η μόδα γίνεται τέχνη», ενώ, μαζί με τα ενδύματα και τα αντικείμενα, θα εκτεθούν έργα των Πάμπλο Πικάσο, Ζαν Κοκτό και Μαν Ρέι, τα οποία βοηθούν στην απεικόνιση του δημιουργικού περιβάλλοντος της σχεδιάστριας.
1 Μαρτίου - 1 Νοεμβρίου 2026
Η ταπισερί της Bayeux στο Βρετανικό Μουσείο, Λονδίνο
Η περίφημη ταπισερί της Bayeux, μήκους 70 μέτρων, φεύγει από τη Γαλλία για να επισκεφθεί το Ηνωμένο Βασίλειο για πρώτη φορά από τότε που δημιουργήθηκε, πριν από σχεδόν χίλια χρόνια.
Απεικονίζοντας τα γεγονότα που οδήγησαν στην κατάκτηση της Αγγλίας το 1066 υπό την ηγεσία του Γουλιέλμου, δούκα της Νορμανδίας, και κατέληξαν στη μάχη του Χέιστινγκς, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα οπτικά ιστορικά ντοκουμέντα, έχει χαρακτηριστεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO και οι απαιτήσεις της συντήρησής της είναι πάντα μια πρόκληση, αφού πρόκειται για ένα ανεκτίμητο και ευαίσθητο αντικείμενο.
Η ταπισερί της Bayeux είναι ένα από τα υπέρτατα επιτεύγματα της κοσμικής ρωμανικής τέχνης. Η επιβίωσή της και το ότι έμεινε σχεδόν ανέπαφη για εννέα αιώνες είναι σχεδόν θαύμα. Το εντυπωσιακό μήκος της, η αρμονία και η φρεσκάδα των χρωμάτων της, η εξαιρετική της κατασκευή συνδυάζονται και την καθιστούν ένα ατελείωτα συναρπαστικό έργο.
Στο λινό ύφασμα με το υπόλευκο χρώμα απεικονίζονται κεντημένες, με μάλλινα νήματα οκτώ χρωμάτων, περισσότερες από 70 σκηνές που περιγράφουν τη νορμανδική κατάκτηση καθώς και 1.512 μορφές ανθρώπων και ζώων.
Η ιστορία ξεκινά με ένα προοίμιο, την επίσκεψη του Χάρολντ Β' της Αγγλίας στο δουκάτο της Νορμανδίας (ίσως το 1064), συνεχίζει με την προετοιμασία της απόβασης που οργανώθηκε από τον Γουλιέλμο τον Κατακτητή, τον διάπλου της Μάγχης και τελειώνει με τη φυγή των στρατιωτικών δυνάμεων του Χάρολντ, τελευταίου Αγγλοσάξονα βασιλιά που σκοτώθηκε κατά τη μάχη του Χέιστινγκς τον Οκτώβριο του 1066.
Αρχικά μπορεί να περιελάμβανε περισσότερες σκηνές, αλλά το τελευταίο κομμάτι της χάθηκε. Κατά μήκος του έργου υπάρχουν διακοσμητικά περιγράμματα με φιγούρες ζώων, σκηνές από τους μύθους του Αισώπου και του Φαίδρου, κάποιες που σχετίζονται με την κτηνοτροφία και το κυνήγι και άλλες που σχετίζονται με την κύρια εικονογραφική αφήγηση και επεξηγούνται με τίτλους στα λατινικά.
Φθινόπωρο 2026 - Καλοκαίρι 2027
