Σε εξέλιξη βρίσκεται επιχείρηση των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων βαθιά μέσα στο Ιράν για τον εντοπισμό του δεύτερου πιλότου του αμερικανικού F-15 που καταρρίφθηκε χθες.
Οι αποστολές αυτού του τύπου, γνωστές ως Combat Search and Rescue ή CSAR, συγκαταλέγονται στις πιο απαιτητικές στρατιωτικές επιχειρήσεις. Πραγματοποιούνται σε εχθρικό περιβάλλον με στόχο τον εντοπισμό και τη διάσωση προσωπικού, όπως καταρριφθέντων πιλότων ή απομονωμένων μονάδων.
Σε αντίθεση με τις κλασικές επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης που συνδέονται με φυσικές καταστροφές ή ανθρωπιστικές αποστολές, οι CSAR διεξάγονται υπό συνεχή απειλή. Σε περιπτώσεις όπως αυτή στο Ιράν, οι δυνάμεις επιχειρούν βαθιά σε εχθρικό έδαφος.
Πώς διεξάγονται οι ειδικές επιχειρήσεις CSAR στο πεδίο
Τέτοιες επιχειρήσεις βασίζονται συνήθως σε ελικόπτερα, με υποστήριξη από αεροσκάφη ανεφοδιασμού και μαχητικά που παρέχουν κάλυψη ή εκτελούν πλήγματα στην περιοχή.
Σύμφωνα με πρώην διοικητή μονάδας pararescue που μίλησε στο BBC, μια επιχείρηση όπως αυτή μπορεί να περιλαμβάνει δεκάδες ειδικά εκπαιδευμένους διασώστες, οι οποίοι αναπτύσσονται με ελικόπτερα Black Hawk και είναι έτοιμοι να επιχειρήσουν ακόμη και με άλματα από αεροσκάφη αν χρειαστεί. Μόλις εντοπίσουν το άτομο που αναζητούν, προτεραιότητά τους είναι η επικοινωνία, η παροχή πρώτων βοηθειών και η ασφαλής απομάκρυνσή του.
Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, πρόκειται για αποστολές «εξαιρετικά επικίνδυνες και ψυχοφθόρες», για τις οποίες οι ομάδες αυτές εκπαιδεύονται διαρκώς.
Οπτικό υλικό που κυκλοφόρησε φέρεται να δείχνει αμερικανικά ελικόπτερα και αεροσκάφος ανεφοδιασμού να επιχειρούν πάνω από την επαρχία Χουζεστάν στο Ιράν.
Οι επιχειρήσεις αυτές είναι εξαιρετικά ευαίσθητες χρονικά, καθώς και οι αντίπαλες δυνάμεις κινητοποιούνται ταυτόχρονα για να εντοπίσουν τα ίδια άτομα, αυξάνοντας τον κίνδυνο σύγκρουσης.
Όπως εξηγούν ειδικοί, οι ομάδες διάσωσης ξεκινούν από το τελευταίο γνωστό σημείο και «απλώνονται» στην περιοχή, λαμβάνοντας υπόψη το έδαφος και τις πιθανές κινήσεις του αγνοούμενου.
Σε ορισμένες περιπτώσεις ενεργοποιούνται και τοπικά δίκτυα ή επαφές που έχουν δημιουργηθεί εκ των προτέρων, ώστε να βοηθήσουν στην επιχείρηση.
Οι αποστολές αυτού του τύπου έχουν μακρά ιστορία, ήδη από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν πιλότοι επιχειρούσαν αυτοσχέδιες διασώσεις συναδέλφων τους. Οι πρώτες οργανωμένες μονάδες δημιουργήθηκαν μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ η σύγχρονη μορφή των CSAR διαμορφώθηκε κυρίως κατά τον πόλεμο του Βιετνάμ.
Σήμερα, τον βασικό ρόλο στις επιχειρήσεις αυτές έχουν οι pararescue της αμερικανικής αεροπορίας, ειδικά εκπαιδευμένοι τόσο για μάχη όσο και για παροχή ιατρικής βοήθειας. Η εκπαίδευσή τους διαρκεί περίπου δύο χρόνια και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, άλματα με αλεξίπτωτο, καταδύσεις, εκπαίδευση επιβίωσης και πλήρη εκπαίδευση διασώστη.
Η αποστολή τους συνοψίζεται στο μότο τους, «These Things We Do, That Others May Live», αντανακλώντας τη δέσμευση ότι κανένας στρατιώτης δεν εγκαταλείπεται.
Αν και τέτοιες επιχειρήσεις ήταν συχνές σε πολέμους όπως στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, οι αποστολές για διάσωση καταρριφθέντων πιλότων έχουν γίνει πιο σπάνιες τα τελευταία χρόνια.
Μεταξύ των πιο γνωστών περιπτώσεων είναι η διάσωση πιλότου stealth αεροσκάφους στη Σερβία το 1999, καθώς και η επιχείρηση στη Βοσνία το 1995 για τον πιλότο Σκοτ Ο’Γκρέιντι, ο οποίος είχε επιβιώσει για έξι ημέρες πίσω από εχθρικές γραμμές.
Με πληροφορίες από BBC
