Η Γαλλία θέτει σε ισχύ από την 1η Ιουλίου την αυστηρότερη αντικαπνιστική ρύθμιση που έχει υιοθετήσει η χώρα την τελευταία δεκαετία, επεκτείνοντας την απαγόρευση καπνίσματος σε δημόσιους εξωτερικούς χώρους όπου βρίσκονται παιδιά.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της υπουργού Υγείας Κατρίν Βοτρίν, το μέτρο θα καλύπτει παραλίες, πάρκα, κήπους, παιδικές χαρές, αθλητικές εγκαταστάσεις, σχολικές εισόδους και στάσεις μέσων μεταφοράς.
Η παραβίαση της νέας απαγόρευσης θα επιφέρει πρόστιμο έως και 135 ευρώ. «Το τσιγάρο δεν έχει θέση εκεί όπου υπάρχουν παιδιά», δήλωσε η Βοτρίν. «Η ελευθερία κάποιου να καπνίζει σταματά εκεί όπου ξεκινά το δικαίωμα των παιδιών να αναπνέουν καθαρό αέρα».
Το μέτρο σηματοδοτεί μια βαθιά πολιτισμική αλλαγή για μια χώρα που είχε συνδέσει επί δεκαετίες το κάπνισμα με τον κινηματογράφο, τη μόδα και την αστική ταυτότητα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα από το γαλλικό Νουβέλ Βαγκ είναι η Μπριζίτ Μπαρντό ξυπόλυτη στην παραλία του Σεν Τροπέ, με τσιγάρο στο χέρι, ή ο Ζαν-Πολ Μπελμοντό να περπατά στους δρόμους του Παρισιού με ένα τσιγάρο στα χείλη.
Το κάπνισμα στη Γαλλία του σήμερα
Ωστόσο, η γοητεία αυτή είχε και κόστος. Σύμφωνα με τη Δημόσια Υπηρεσία Υγείας της Γαλλίας, περίπου 75.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από παθήσεις που σχετίζονται με το κάπνισμα. Αν και τα ποσοστά έχουν μειωθεί, η συνήθεια παραμένει ιδιαίτερα διαδεδομένη στις νεότερες ηλικίες και στα αστικά κέντρα. Σήμερα, το 25% των Γάλλων ενηλίκων δηλώνουν ότι καπνίζουν καθημερινά.
Η πολιτισμική επιρροή του καπνίσματος στη Γαλλία υπήρξε μακρόχρονη. Η Ένωση Κατά του Καρκίνου στη Γαλλία διαπίστωσε ότι πάνω από το 90% των γαλλικών ταινιών της περιόδου 2015–2019 περιλαμβάνουν σκηνές καπνίσματος, ποσοστό υπερδιπλάσιο σε σύγκριση με το Χόλιγουντ. Κάθε ταινία περιλαμβάνει κατά μέσο όρο σχεδόν τρία λεπτά με σκηνές καπνίσματος, ισοδύναμο με έξι τηλεοπτικές διαφημίσεις 30 δευτερολέπτων.
Η επιρροή αυτή αποτυπώθηκε και σε εμβληματικούς χαρακτήρες του γαλλικού σινεμά. Ο Μπελμοντό στον «Με κομμένη την ανάσα» του Ζαν-Λικ Γκοντάρ έγινε σύμβολο νεανικής αντίστασης. Η Μπαρντό στο «Και ο Θεός… Έπλασε τη Γυναίκα» ενσάρκωσε την απελευθερωμένη θηλυκότητα μέσα από ένα σύννεφο καπνού.
Η νέα ρύθμιση φέρνει τη Γαλλία πιο κοντά στις πρακτικές άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Η Σουηδία, για παράδειγμα, απαγόρευσε το κάπνισμα σε εξωτερικούς χώρους εστίασης, στάσεις λεωφορείων και προαύλια σχολείων ήδη από το 2019. Η Ισπανία ακολούθησε το παράδειγμα, επεκτείνοντας την απαγόρευση σε καφέ και εστιατόρια σε εξωτερικούς χώρους.
Οι αντιδράσεις στο νέο αντικαπνιστικό μέτρο
Στο Παρίσι, οι αντιδράσεις των πολιτών είναι ανάμεικτες. Μερικοί θεωρούν το μέτρο απαραίτητο. «Δεν θέλω τα παιδιά μου να νομίζουν ότι το κάπνισμα είναι ρομαντικό», λέει η 34χρονη Κλεμάνς Λοράν, επαγγελματίας στον χώρο της μόδας. Άλλοι, όμως, το βλέπουν ως πλήγμα σε κάτι «βαθιά γαλλικό». Ο 53χρονος έμπορος ρούχων Λυκ Μποντρί, μιλώντας στο Associates Press, σχολίασε: «Θα μας πάρουν και τα τσιγάρα; Τι θα μείνει μετά; Χυμός kale;»
Το μέτρο δεν καλύπτει, τουλάχιστον προς το παρόν, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, κάτι που για πολλούς αποτελεί έναν συμβιβασμό. Όπως λέει ο φοιτητής λογοτεχνίας Τομά Μπουσάρ, κρατώντας το ηλεκτρονικό του: «Ίσως αυτό είναι το ενδιάμεσο. Λιγότερο σέξι, αλλά και λιγότερες ρυτίδες».
Με πληροφορίες από Associated Press
