Δύο ερευνητές που εργάζονταν σε εργαστήριο των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ (NIH) κατηγορούνται από τις αμερικανικές αρχές για συνωμοσία με σκοπό τη λαθραία μεταφορά μη ενεργών δειγμάτων του ιού δειγμάτων του ιού mpox στις Ηνωμένες Πολιτείες και για ψευδείς δηλώσεις προς τις αρχές.
Οι κατηγορούμενοι είναι ο Ολλανδός ιολόγος Βίνσεντ Μούνστερ, επικεφαλής του τμήματος οικολογίας ιών στα Rocky Mountain Laboratories στη Μοντάνα, και ο ερευνητής Κλοντ Κουέ από το Καμερούν, σύμφωνα με ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Δικαιοσύνης.
Οι δύο επιστήμονες εργάζονταν σε εργαστήριο υψηλότατου επιπέδου βιοασφάλειας που ασχολείται με επικίνδυνα παθογόνα.
Σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, οι δύο άνδρες έφτασαν τον Ιανουάριο στο αεροδρόμιο του Ντιτρόιτ από την πρωτεύουσα της Δημοκρατίας του Κονγκό, Μπραζαβίλ, μεταφέροντας μία μεγάλη μαύρη πλαστική θήκη.
Κατά τον έλεγχο από τελωνειακούς και πράκτορες του FBI, φέρονται να δήλωσαν ψευδώς ότι η θήκη περιείχε διαγνωστικό και εργαστηριακό εξοπλισμό.
Τα 113 φιαλίδια με δείγματα mpox
Οι αρχές εντόπισαν συνολικά 113 φιαλίδια. Μέχρι στιγμής έχουν εξεταστεί τα 20 από αυτά και, σύμφωνα με το FBI, τα 17 περιείχαν τον ιό mpox, γνωστό παλαιότερα και ως «ευλογιά των πιθήκων».
Το υπουργείο Δικαιοσύνης ανέφερε ότι τα δείγματα είχαν απενεργοποιηθεί, κάτι που σημαίνει ότι ο ιός δεν μπορούσε πλέον να αναπαραχθεί ή να μολύνει κύτταρα.
Ανάμεσα στα υπόλοιπα δείγματα βρέθηκαν επίσης ένα φιαλίδιο με ανεμοβλογιά και δύο με ανθρώπινο DNA.
Το mpox είναι ιογενής νόσος που προκαλεί δερματικά εξανθήματα και μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να αποβεί θανατηφόρα. Η μεγάλη έξαρση του 2022 είχε φτάσει και στις Ηνωμένες Πολιτείες, προκαλώντας περισσότερα από 30.000 κρούσματα και 42 θανάτους, σύμφωνα με τα αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC).
Η υπόθεση έχει ήδη προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις στις ΗΠΑ, ιδιαίτερα από Ρεπουμπλικανούς πολιτικούς και συντηρητικούς σχολιαστές που ζητούν αυστηρότερο έλεγχο των ομοσπονδιακών εργαστηρίων βιοασφάλειας.
Μόλις την περασμένη εβδομάδα, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής της Μοντάνα Τιμ Σίχι είχε ζητήσει από τον γενικό επιθεωρητή του υπουργείου Υγείας να διερευνήσει τη λειτουργία των Rocky Mountain Laboratories.
Το αίτημα ήρθε μετά από περιστατικό στο οποίο μαϊμού μολυσμένη με τον ιό του αιμορραγικού πυρετού Κριμαίας-Κονγκό δάγκωσε εργαζόμενο του εργαστηρίου πέρυσι.
Οι κατηγορίες σε βάρος των δύο ερευνητών
Ο Σίχι είχε επίσης επικαλεστεί καταγγελία whistleblower που δημοσιοποιήθηκε από τη συντηρητική οργάνωση White Coat Waste, η οποία ασκεί κριτική σε κρατικά χρηματοδοτούμενα πειράματα σε ζώα.
Η υπόθεση απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη δημοσιότητα όταν η ακροδεξιά influencer Λόρα Λούμερ — στενή σύμμαχος του Ντόναλντ Τραμπ — ζήτησε δημόσια παρέμβαση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης εναντίον του εργαστηρίου και του Μούνστερ.
Οι δύο ερευνητές αντιμετωπίζουν ποινή φυλάκισης έως και πέντε ετών εφόσον κριθούν ένοχοι.
Το υπουργείο Υγείας των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι τα NIH συνεργάζονται πλήρως με τις ομοσπονδιακές αρχές και ότι ενεργοποιήθηκαν άμεσα πρωτόκολλα ασφαλείας μετά το περιστατικό στο αεροδρόμιο του Ντιτρόιτ.
Σύμφωνα με εκπρόσωπο του υπουργείου, οι αρμόδιες υπηρεσίες προχώρησαν σε περιορισμό πρόσβασης σε συγκεκριμένους χώρους των εργαστηρίων, σε πλήρη έλεγχο των βιολογικών δειγμάτων και σε καταγραφή όλων των υλικών ώστε να διαπιστωθεί ότι δεν υπήρξε κίνδυνος για το προσωπικό ή το κοινό.
Οι αμερικανικές αρχές επιμένουν ότι σε καμία στιγμή δεν υπήρξε απειλή για τη δημόσια υγεία, ωστόσο η υπόθεση έχει αναζωπυρώσει τη συζήτηση στις ΗΠΑ γύρω από τη βιοασφάλεια, τη διαχείριση επικίνδυνων παθογόνων και την εποπτεία ομοσπονδιακών ερευνητικών προγραμμάτων.
Οι φόβοι για τη διαχείριση επικίνδυνων παθογόνων
Σε ανακοίνωσή του, ο ομοσπονδιακός εισαγγελέας της ανατολικής περιφέρειας του Μίσιγκαν, Τζερόμ Γκόργκον Τζούνιορ, υποστήριξε ότι οι δύο ερευνητές «παραβίασαν τη νομοθεσία μεταφέροντας ιικούς παθογόνους παράγοντες με εμπορική πτήση από περιοχή όπου βρίσκεται σε εξέλιξη έξαρση του mpox».
Από την πλευρά του, ο ειδικός επιθεωρητής του υπουργείου Υγείας Μάρκους Σάικς δήλωσε ότι οποιαδήποτε «σκόπιμη προσπάθεια απόκρυψης και λαθραίας μεταφοράς βιολογικών υλικών στις Ηνωμένες Πολιτείες χωρίς κατάλληλη άδεια συνιστά παραβίαση της δημόσιας εμπιστοσύνης και θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο το κοινό».
Όπως αναφέρει το Politico, οι δύο κατηγορούμενοι δεν απάντησαν άμεσα σε αιτήματα σχολιασμού που έγιναν μέσω LinkedIn.
Το NIH υποστήριξε ότι ενημερώθηκε για το περιστατικό ήδη από τον Ιανουάριο και ότι ενεργοποίησε άμεσα όλα τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα βιοασφάλειας.
Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, οι αρμόδιες υπηρεσίες προχώρησαν σε αποκλεισμό συγκεκριμένων εργαστηριακών χώρων, περιορισμό πρόσβασης, πλήρη απογραφή των βιολογικών υλικών και επανέλεγχο των διαδικασιών ασφαλείας.
Η εκπρόσωπος του υπουργείου Υγείας Έμιλι Χίλιαρντ δήλωσε ότι οι έλεγχοι επιβεβαίωσαν πως «σε καμία χρονική στιγμή δεν υπήρξε κίνδυνος για το προσωπικό ή το κοινό» γύρω από τα Rocky Mountain Laboratories.
Παράλληλα, τόνισε ότι τα NIH παραμένουν «προσηλωμένα στα υψηλότερα πρότυπα βιοασφάλειας, βιοπροστασίας και υπεύθυνης επιστημονικής έρευνας», προσθέτοντας ότι η ομοσπονδιακή υπηρεσία συνεχίζει να δίνει προτεραιότητα στην ενίσχυση της λογοδοσίας και της συμμόρφωσης στους ερευνητικούς χώρους υψηλού κινδύνου.
Με πληροφορίες από Politico
